Türkiye’nin Ay Araştırma Programı’nda kritik bir aşama daha geride bırakıldı. TÜBİTAK UZAY öncülüğünde geliştirilen Türkiye’nin ilk Ay uzay aracının üretim, montaj ve sistem entegrasyon çalışmaları tamamlandı. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracı, fırlatma öncesindeki en kritik aşamalardan biri olan çevresel testlere alınacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin Ay görevinde önemli bir eşiği geçtiğini belirterek, 2027’nin ilk aylarında fırlatılması planlanan Ay uzay aracıyla Türkiye’nin Ay görevi gerçekleştiren 9’uncu ülke olmayı hedeflediğini açıkladı.
Kacır, basın toplantısının ardından Ay uzay aracının yanında yaptığı açıklamada ise misyonun Türkiye açısından tarihi bir anlam taşıdığını belirterek, Türkiye’nin görevi başarıyla tamamlaması halinde Ay’a ulaşan ilk Müslüman ülke ve bayrağında hilal bulunan ülke olacağını ifade etti.
Yüzde 80’in üzerinde yerlilik
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay uzay aracının yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildiğini belirten Kacır, araçta İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde kazanılan uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik teknolojilerden yararlanıldığını söyledi.
Ay aracının geliştirilmesi ve üretiminde TÜBİTAK UZAY ve DeltaV’nin yanı sıra çok sayıda yerli teknoloji firması ve girişimin görev aldığını belirten Kacır, bugüne kadar 200’den fazla mühendis, araştırmacı ve teknik personelin projeye katkı sunduğunu kaydetti.
2027’nin ilk aylarında fırlatılacak
Türkiye’nin Ay görevinin 2027’nin ilk aylarında gerçekleştirilmesi planlanıyor. Fırlatmanın ardından yaklaşık iki aylık yolculukla Ay’a ulaşması öngörülen aracın, Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine yerleşmesi hedefleniyor.
Araç burada en az üç ay boyunca bilimsel çalışmalar yürütecek. Görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor.
Ay’ın sırlarını araştıracak
Ay görevi kapsamında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay’ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri araştırılacak. Yerli olarak geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay’daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler de gerçekleştirilecek.
Görevin sonunda uzay aracının kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılması hedefleniyor.
Hibrit itki sistemi kullanılacak
Görevin kritik teknolojilerinden biri de Türkiye’nin kendi imkanlarıyla geliştirdiği Hibrit İtki Sistemi olacak. Sistem, yörünge yükseltme manevralarında ve görevin son aşamasında Ay yörüngesinden çıkarak yüzeye ulaşmak amacıyla gerçekleştirilecek ateşlemelerde kullanılacak.
Kacır, hibrit itki sisteminin derin uzayda dünya tarihinde ilk kez kullanılacağını belirtti.
Önce zorlu testlerden geçecek
Üretim ve entegrasyonu tamamlanan Ay uzay aracı, TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne gönderilerek kapsamlı çevresel testlerden geçirilecek.
Isıl vakum testleriyle uzay ortamındaki şartlar, yapısal testlerle fırlatma sırasında karşılaşılacak yükler, elektromanyetik uyumluluk testleriyle de araç üzerindeki sistemlerin birlikte güvenli ve uyumlu çalışıp çalışmadığı kontrol edilecek.
Testlerin tamamlanmasının ardından aracın TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine getirilmesi, nihai kontrollerin ardından da fırlatma hazırlıkları için Kennedy Uzay Üssü’ne gönderilmesi planlanıyor.
Ay Araştırma Programı’nın 2022 yılının başında başlatıldığını ve programda yüzde 77 tamamlanma seviyesine ulaşıldığını belirten Kacır, Türkiye’nin kendi insan kaynağı, altyapısı ve yerli teknolojileriyle daha önce gerçekleştirmediği bir derin uzay görevine hazırlandığını vurguladı.
Türkiye, misyonun başarıyla tamamlanması halinde Ay görevi gerçekleştiren ülkeler arasına katılırken, aynı zamanda Ay’a ulaşan ilk Müslüman ülke olma hedefini de gerçekleştirmiş olacak.
