Akaryakıt fiyatlarında yaşanan hızlı yükseliş, sürücülerin cebinin yanı sıra istasyonların teknik altyapısını da zorlamaya başladı. Benzin ve motorinin litre fiyatının 100 TL'yi aşması halinde, Türkiye'deki çok sayıda akaryakıt istasyonunda kullanılan pompa ve sayaç sistemlerinin üç haneli fiyatları göstermekte yetersiz kalabileceği belirtiliyor.
Sektör kaynaklarının verdiği bilgilere göre Türkiye genelinde yaklaşık 14 bin akaryakıt istasyonu bulunuyor. Bu istasyonlarda kullanılan pompaların önemli bir bölümü halen 99,99 TL'ye kadar fiyat gösterebilen eski nesil sistemlerden oluşuyor. Bazı pompaların tamamen yenilenmesi gerekirken, dijital sisteme sahip olanların bir bölümünde ise yazılım, kart veya otomasyon altyapısının güncellenmesi gerekiyor.
100 TL'lik fiyat pompaya sığmayabilir
Sorunun merkezinde özellikle pompa üzerindeki fiyat göstergeleri bulunuyor. Mevcut sistem 99,99 TL'ye kadar fiyat gösterebiliyorsa, örneğin litre fiyatının 101,50 TL olması durumunda sistemin bu rakamı mevcut donanımla göstermesi mümkün olmayabilecek.
Sektör temsilcilerine göre pompaların yaklaşık üçte birlik bölümü eski tip mekanik veya manuel sistemlerden oluşuyor. Bir diğer bölüm ise dijital ekrana sahip olmasına rağmen donanım ve yazılım mimarisi nedeniyle iki tam basamaklı fiyat gösterimine uygun. Daha yeni sistemlerin bulunduğu istasyonlarda ise üç haneli fiyat gösterimi konusunda sorun yaşanması beklenmiyor.
Milyonlarca dolarlık dönüşüm gerekiyor
100 TL sınırının aşılması halinde yaşanabilecek teknik sorunun çözümü ise istasyonlar açısından ciddi bir maliyet anlamına geliyor.
Sektör hesaplamalarına göre eski tip pompaların yenilenmesi ve iki haneli dijital sistemlerin üç haneli fiyat gösterecek şekilde dönüştürülmesi için toplam yatırım ihtiyacının yaklaşık 212,5 milyon dolar seviyesine ulaşabileceği belirtiliyor. Eski tip bir pompanın yenilenmesinin yaklaşık 7 bin dolar, dijital sistemlerin üç haneli fiyat gösterecek şekilde dönüştürülmesinin ise yaklaşık 1.500 dolar maliyet yaratabileceği ifade ediliyor.
Gözler EPDK'da
Akaryakıt fiyatlarının kısa süre içinde 100 TL seviyesini aşma ihtimali, sektör ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) arasındaki görüşmeleri de hızlandırdı.
Sektör temsilcilerinin, istasyonlardaki dönüşümün tamamlanabilmesi için geçiş süresi ve olası geçici çözümler üzerinde durduğu belirtiliyor. Amaç, fiyatların üç haneli rakamlara ulaşması halinde pompa ve otomasyon sistemlerinde yaşanabilecek teknik sorunlar nedeniyle satışların aksamasının önüne geçmek.
Öte yandan EPDK'nın resmi sisteminde akaryakıt piyasasına ilişkin bayi satış fiyatı bildirimleri yayımlanıyor.
Tabelalar da gündeme gelebilir
Fiyatın 100 TL'yi aşması halinde yalnızca pompa ekranları değil, istasyonların dışarıdaki fiyat panoları da tartışmanın konusu olacak. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Mevcut gündemin esasını oluşturan teknik sorun, istasyon girişlerindeki büyük fiyat tabelalarından ziyade pompa sayaçlarının üç haneli fiyatı gösterebilmesi.
Bu nedenle 100 TL eşiğinin aşılması halinde istasyonların önünde yeni bir dönem başlayabilir. Eski pompaların değiştirilmesi, dijital sistemlerin güncellenmesi ve fiyat göstergelerinin üç haneli rakamlara uyarlanması gerekecek.
Akaryakıt fiyatlarının 100 TL'yi aşması böylece yalnızca tüketici açısından yeni bir psikolojik sınır değil, aynı zamanda sektörün teknik altyapısı açısından da kritik bir eşik olacak.
