Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), sermaye piyasalarında şeffaflığın artırılması ve pay sahipliği bilgilerinin daha yakından takip edilmesi amacıyla iki önemli düzenlemeyi hayata geçiriyor.
SPK’nın aldığı karar doğrultusunda, borsada işlem gören şirketlerde belirli oranlardaki pay ve oy hakkı değişikliklerinin kamuya açıklanmasına ilişkin yüzde 5 olan alt sınır yüzde 3’e indirildi.
Buna göre yatırımcıların bir şirketteki pay veya oy hakkının yüzde 3’e ulaşması ya da bu oranın altına düşmesi halinde ilgili bildirimlerin yapılması gerekecek. Düzenleme 11 Eylül 2026 gün sonunda yürürlüğe girecek.
MKK’nın yayımladığı tablolar da değişiyor
Yeni uygulamayla birlikte Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından yayımlanan pay sahipliği tablolarında da güncelleme yapılacak.
Borsada işlem gören şirketlerin sermayesinde doğrudan yüzde 3 veya daha fazla pay ya da oy hakkına sahip gerçek ve tüzel kişiler tabloda gösterilecek.
Ayrıca serbest fonlar da dahil olmak üzere dolaylı pay sahipliği yoluyla yüzde 10 veya daha fazla paya sahip olan gerçek ve tüzel kişilere ilişkin tablo da değişiklik olması halinde MKK tarafından güncellenecek.
SPK, dolaylı pay sahipliğine ilişkin MKK verilerinin, pay alım teklifi yükümlülüğü gibi düzenlemelerde doğrudan esas alınamayacağını da belirtti. Söz konusu verilerin esas olarak malvarlıksal hakların oranına ilişkin bilgi sağlamak amacıyla yayımlanacağı ifade edildi.
Fiili dolaşımdaki payların hesabı değişiyor
SPK’nın bir diğer önemli kararı ise Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem gören şirketlerin fiili dolaşımdaki pay hesaplamasına yönelik oldu.
Yeni tanımlamayla fiili dolaşımdaki pay, şirketin halka açıklık oranını gösteren bir kavram olarak ele alınacak. Fiili dolaşımdaki pay oranı, MKK tarafından takip edilebilen paylar üzerinden hesaplanacak.
Hesaplamada, fiili dolaşımdaki pay adedi, MKK tarafından izlenebilen toplam pay adedine oranlanacak.
Hangi paylar fiili dolaşım dışında kalacak?
Yeni düzenlemeye göre bazı paylar fiili dolaşımdaki pay hesabına dahil edilmeyecek. Bunlar arasında;
- Kamu tüzel kişiliklerinin sahip olduğu paylar,
- Şirketin ve konsolidasyona tabi ilişkili kuruluşlarının sahip olduğu paylar,
- Geri alınan paylar,
- Şirket sermayesinin yüzde 10 ve daha fazlasına sahip ortakların payları,
- Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile genel müdür ve üst düzey yöneticilerin sahip olduğu paylar,
- Şirketlerin sandık ve vakıflarına ait paylar,
- Mevzuat kapsamında özkaynak olarak verilen veya teminata konu edilen paylar,
- Hukuken kısıtlı, yasaklı veya hacizli paylar
yer alacak.
Bunun yanı sıra serbest fonlar üzerinden dolaylı pay sahipliği bulunan kişilerin, yeni kriterler kapsamında hesaplamaya alınmayan paylara ilişkin fon payları da fiili dolaşım dışında tutulacak.
Yurt dışı piyasalarda işlem gören paylar da fiili dolaşımdaki pay hesabına dahil edilmeyecek.
Veriler günlük olarak açıklanacak
SPK kararının bir diğer yeniliği ise fiili dolaşımdaki pay bilgilerinin kamuoyuna sunulma sıklığı olacak.
11 Eylül 2026’dan itibaren fiili dolaşımdaki pay adedi ve oranı MKK tarafından günlük olarak hesaplanarak kamuya açıklanacak.
Borsada işlem gören şirketler de fiili dolaşım kriterleri kapsamında değerlendirilen gerçek ve tüzel kişilerin kimlik ve unvan bilgilerini her ayın ilk iş gününde MKK’ya bildirecek.
SPK’nın yeni kararıyla fiili dolaşıma ilişkin daha önce 2010, 2011, 2014 ve 2026 yıllarında alınan bazı kurul kararları da yürürlükten kaldırılmış oldu.
Düzenlemelerin özellikle pay sahipliği değişikliklerinin daha erken izlenmesi, halka açıklık verilerinin güncel tutulması ve yatırımcıların şirketlerdeki gerçek dolaşım oranı hakkında daha sağlıklı bilgiye ulaşması açısından önem taşıması bekleniyor.
