Goldman Sachs ekonomistleri Clemens Grafe ve Başak Edizgil, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerinde, Merkez Bankası’nın bankacılık sistemine yönelik son fonlama adımının finansal koşullarda gevşemeyi beraberinde getirdiğini belirtti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın bankalar için yüzde 40 faizle uyguladığı özel gecelik fonlama imkanını kaldırarak bankaların yüzde 37 seviyesindeki politika faizinden fonlanabilmesinin önünü açması, finansal koşullarda belirgin bir rahatlama yarattı.
Goldman Sachs’ın alternatif finansal koşullar endeksine göre söz konusu değişikliğin ardından finansal koşullar 0,3 puan gevşedi.
Faiz değişmedi ama para koşulları rahatladı
Merkez Bankası son Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizinde değişikliğe gitmedi. Ancak Goldman Sachs ekonomistleri, faiz sabit kalmasına rağmen bankacılık sistemindeki likidite koşullarının finansal piyasalar üzerindeki etkisinin sürdüğüne dikkat çekti.
Bankacılık sistemindeki likidite fazlasının TL mevduat faizleri üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu belirtilirken, TL mevduat faizlerinin 4 Eylül ile sona eren haftada yaklaşık yüzde 44 seviyesine gerilediği ifade edildi.
Goldman Sachs, mevduat faizlerinin geldiği seviyenin yıllıklandırılmış politika faiziyle genel olarak uyumlu olduğunu değerlendirdi.
Kredilerde gevşeme sınırlı kaldı
Mevduat tarafındaki gerilemeye karşın tüketici ve ticari kredi faizlerinin hâlâ daha yüksek seviyelerde bulunması dikkat çekiyor.
Bu durum, para piyasalarındaki gevşemenin henüz kredi maliyetlerine aynı ölçüde yansımadığını gösteriyor. Başka bir ifadeyle bankaların fonlama koşulları rahatlamaya başlarken, bunun vatandaş ve şirketlerin kullandığı kredilere yansıması daha sınırlı kalıyor.
Goldman Sachs ekonomistleri, kredi piyasasında da finansal koşulların gevşediğine ilişkin işaretler bulunduğunu belirtti. Son verilerin TL cinsi kredi büyümesinde yavaşlamaya işaret ettiği, ancak toplam kredi genişlemesinin 2024 yılının ortalarında görülen seviyelere yakın seyrettiği kaydedildi.
Piyasalar açısından ne anlama geliyor?
Goldman Sachs’ın değerlendirmesi, TCMB politika faizini değiştirmese bile bankacılık sistemindeki fonlama ve likidite koşullarının piyasadaki faizleri etkileyebildiğini ortaya koyuyor.
Bankaların Merkez Bankası kaynaklarına daha düşük maliyetle erişebilmesi, mevduat faizlerinde aşağı yönlü hareketi desteklerken, kredi faizlerindeki gevşemenin ise daha yavaş gerçekleştiğine işaret ediyor.
Özetle Goldman Sachs’ın mesajı şu: Türkiye’de faiz indirimi yapılmamış olsa da finansal koşullarda fiili bir gevşeme başladı. Bunun mevduat ve kredi faizlerine ne ölçüde yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde izlenecek.
