Gayrimenkul alım satımlarında ödeme sürecini değiştirecek Güvenli Ödeme Sistemi için geri sayım başladı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle, taşınmaz satışlarında satış bedelinin güvenli bir sistem üzerinden aktarılması zorunlu olacak.
Uygulamanın başlangıç tarihi daha önce 1 Temmuz 2026 olarak belirlenmişti. Ancak Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile diğer paydaşların teknik entegrasyon çalışmalarının tamamlanabilmesi amacıyla sistemi üç ay erteledi. Böylece zorunlu uygulama tarihi 1 Ekim 2026 olarak belirlendi.
Parayı alıcı doğrudan satıcıya göndermeyecek
Yeni sistemin temel amacı, gayrimenkul satışında “Önce para mı, önce tapu mu?” sorununu ortadan kaldırmak.
Sistem kapsamında satış bedeli, tapu devri tamamlanıncaya kadar güvenli bir hesapta tutulacak. Tapu işlemi tamamlandığında ise sistem, satış bedelini otomatik olarak satıcının hesabına aktaracak. Böylece mülkiyet devri ile ödemenin mümkün olduğunca eş zamanlı gerçekleşmesi sağlanacak.
Süreç nasıl işleyecek?
Yeni sistemin işleyişinde temel adımlar şöyle olacak:
1. Satış işlemi başlatılacak:
Alıcı ve satıcı, taşınmazın satışına ilişkin işlemleri başlatacak.
2. Güvenli ödeme süreci oluşturulacak:
Satış bedelinin güvenli ödeme sistemi üzerinden aktarılması için gerekli işlem başlatılacak.
3. Para güvenli hesapta bekleyecek:
Alıcının gönderdiği satış bedeli, tapu devri gerçekleşene kadar güvenli hesapta bloke edilecek.
4. Tapu devri tamamlanacak:
Tapu müdürlüğündeki tescil işlemi tamamlandığında sistem bunu esas alacak.
5. Para satıcıya aktarılacak:
Devir tamamlandıktan sonra bloke edilen satış bedeli satıcının hesabına aktarılacak.
Bu model sayesinde alıcının parasını gönderip tapuyu alamaması veya satıcının tapuyu devredip satış bedelini tahsil edememesi gibi risklerin azaltılması amaçlanıyor. Ticaret Bakanlığı da düzenlemenin dolandırıcılık, hırsızlık, sahtecilik ve kayıt dışı işlemlerin önüne geçilmesi amacı taşıdığını belirtiyor.
Elden ödeme dönemi kapanıyor
Düzenlemenin dikkat çeken taraflarından biri de satış bedelinin ödeme şekli. Ticaret Bakanlığı açıklamasına göre, taşınmaz satışında bedelin tamamının veya bir bölümünün nakit, havale ya da elektronik fon transferiyle ödenmesi durumunda Güvenli Ödeme Sistemi kullanılacak.
Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı ev ve arsa satışlarında tarafların ödeme işlemini tapu devrinden bağımsız şekilde gerçekleştirmesi yerine sistem üzerinden hareket etmesi gerekecek.
Satış gerçekleşmezse ne olacak?
Sistemin önemli noktalarından biri de paranın tapu devrinden önce satıcıya geçmemesi. Satış işleminin tamamlanmaması halinde bloke edilen tutarın akıbeti, sistemin ilgili kuralları çerçevesinde işlem görecek.
Bu yapı, tarafların birbirlerine güvenmek zorunda kaldığı klasik ödeme yönteminin yerine, ödeme ile mülkiyet devrini birbirine bağlayan elektronik bir mekanizma kurulmasını amaçlıyor.
Amaç kayıt dışılığı da azaltmak
Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin yalnızca dolandırıcılık ve para transferi güvenliğiyle sınırlı olmadığını, taşınmaz satışlarında kayıt dışılığın azaltılmasının da hedeflendiğini açıkladı. Bakanlığa göre satış bedelinin güvenli ve izlenebilir bir ödeme altyapısından geçirilmesi, gayrimenkul piyasasında daha şeffaf bir işlem ortamı oluşturulmasına katkı sağlayacak.
Özetle 1 Ekim'den itibaren gayrimenkul satışlarında kritik değişiklik ödeme aşamasında yaşanacak: Alıcının parası tapu devri tamamlanmadan satıcının hesabına geçmeyecek; ödeme ile mülkiyet devrinin eş zamanlı gerçekleşmesi hedeflenecek.
