İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı, 2020 yılında deprem gerçeğini dikkate alarak kentsel dönüşümü hızlandırmak amacıyla yeni bir imar düzenlemesi üzerinde çalışmaya başladı. Amaç; riskli yapıların yenilenmesini teşvik etmek, mevcut yapı stokunu daha verimli kullanmak ve konut ihtiyacına çözüm üretmekti.
Bu kapsamda hazırlanan, çatı aralarının bağımsız bölüm olarak kullanılabilmesine imkân tanıyan imar düzenlemesi teklifi, 2025 yılının mart ayında İBB Meclisi’nde oybirliğiyle kabul edildi. Düzenleme, mevcut planlarda kat sayıları değiştirilmeden, kullanışsız çatı arası alanlarının konforlu ve yaşanabilir mekânlara dönüştürülmesini öngörüyordu.
İBB, bu düzenleme ile;
-
Şehir siluetine olumlu katkı sağlanmasını,
-
Kaçak çatı kullanımlarının önüne geçilmesini,
-
Elverişsiz çatı hacimlerinin ekonomiye kazandırılmasını,
-
Yüksek arsa ve yapı maliyetlerine karşı yapı kalitesinin artırılmasını,
-
Son katların da ara katlar gibi ekonomik değere sahip olmasını,
-
Çatı katlarının yeterli gün ışığı ve temiz hava almasını,
-
Mevcut nüfus karşısında yetersiz kalan konut ihtiyacının kısmen giderilmesini,
-
Orta gelir grubuna yönelik konut üretimini ve kentsel dönüşümün hızlanmasını
hedeflediğini açıklamıştı.
Ancak söz konusu düzenleme, İstanbul 14. İdare Mahkemesi tarafından yürütmesi durdurularak askıya alındı. Karar, yalnızca İstanbul genelini değil, benzer düzenlemeleri hayata geçiren ilçe belediyelerini de doğrudan ilgilendirdi.
Silivri sahili de kapsamdaydı
İBB’nin aldığı kararın ardından, Cumhur İttifakı’nın teklifiyle Silivri Belediyesi Meclisi de Silivri sahil bölgesi için benzer bir uygulamayı hayata geçirmişti. Bu yönüyle mahkemenin kararı, yerel ölçekte alınan plan notlarını da etkileyen bir nitelik taşıdı.
Hüseyin Turan: “İhtiyaç meşru ama çözüm yolu hatalı”
Karara ilişkin değerlendirme, Silivri Belediyesi önceki dönem Belediye Başkanlarından, AK Parti İstanbul İl Yönetim Kurulu Üyesi ve İnşaat Mühendisi Hüseyin Turan’dan geldi.
Turan, İstanbul’da çatı dairesi ihtiyacının gerçek ve göz ardı edilemeyecek bir sorun olduğunu vurgularken, bu ihtiyacın şehir bazlı plan notlarıyla değil, ülke genelinde geçerli ve denetlenebilir mevzuat düzenlemeleriyle çözülmesi gerektiğini ifade etti.
Mahkemenin yürütmeyi durdurma kararının, bu yöntemin hukuki risklerini açık biçimde ortaya koyduğunu belirten Turan, plan notlarıyla geçici çözümler üretilmesinin vatandaşta beklenti oluşturduğunu, ardından yargı kararlarıyla bu beklentilerin geri alınmasının ise hem sosyal adalet hem de sağlıklı şehircilik açısından sorunlu olduğunu dile getirdi.
Çözüm adresi: Yönetmelik düzeyi
Hüseyin Turan, çatı alanlarının kullanımına ilişkin düzenlemelerin, şehir şehir değişen belediye meclisi kararlarıyla değil; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında, teknik, güvenli ve ülke genelinde eşit uygulanacak kurallarla ele alınması gerektiğinin altını çizdi.
