Sahte yorum ve 5 yıldızdan takipçi, beğeni, favori ve sepete ekleme hizmetlerine kadar birçok uygulama mevzuata aykırı bulundu.
Online alışverişte tüketicilerin kararlarını etkileyen yorum, puan ve etkileşim sayılarına yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, işletmelerin internet üzerindeki görünürlüğünü gerçekte olduğundan daha yüksek göstermeye yönelik yapay etkileşim uygulamalarını incelemeye aldı.
Kurulun değerlendirmelerinde; beğeni, görüntüleme, takipçi, yorum, yıldız ve benzeri verilerin manipüle edilerek bir ürünün veya işletmenin olduğundan daha fazla tercih edildiği izleniminin oluşturulmasının tüketicileri yanıltabileceği belirtildi.
Sahte yorum ve 5 yıldız hizmetleri incelemede
Denetimlerde, işletmelerin arama sonuçlarında veya alışveriş platformlarında daha üst sıralarda görünmesini sağlamak amacıyla satılan sahte yorum ve 5 yıldız hizmetleri de ele alındı.
Bir ürünü ya da işletmeyi gerçekte deneyimlememiş kişilerin ücret karşılığında yorum yapmasının sağlanması ve bu değerlendirmelerin platformlarda yayımlanması, mevzuata aykırı uygulamalar arasında değerlendirildi.
Reklam Kurulu, bir ürünün satışlarını artırmak amacıyla gerçeği yansıtmayan tüketici değerlendirmelerinin oluşturulmasına veya ürünü destekleyen ifadelerin kullanılmasına yönelik hizmet satın alınamayacağına dikkat çekti.
Takipçi ve beğeni sayıları da mercek altında
İncelemenin bir diğer ayağını ise işletmelerin dijital görünürlüğünü yapay şekilde artıran takipçi ve beğeni hizmetleri oluşturdu.
Reklam Kurulu kararlarında, işletmeler hakkında oluşturulan yorum, beğeni, takipçi, favori ve sepete ekleme gibi verilerin manipüle edilerek Google ve alışveriş platformlarında görünürlüğün gerçekte olduğundan yüksek gösterilmesine yönelik uygulamalara yer verildi.
“Sahte sepet” ve favori hizmetleri de kapsamda
Tüketicinin karşısına çıkan ürünlerin daha fazla ilgi gördüğü algısının oluşturulması için kullanılan yöntemler yalnızca yorum ve yıldızlarla sınırlı değil.
Ürünlerin ücret karşılığında favorilere eklenmesi veya sepete atılması gibi yapay etkileşimlerin de incelendiği belirtildi. Bu tür hizmetlerin, ürünün platformlardaki görünürlüğünü ve tüketici algısını yapay biçimde değiştirebildiği değerlendirildi.
Olumsuz yorumların gizlenmesine de inceleme
Reklam Kurulu'nun dikkat çektiği başlıklardan biri de olumsuz tüketici yorumlarının görünürlüğünün azaltılması oldu.
Kurul kararında, bazı hizmetler aracılığıyla işletmeler hakkındaki olumsuz yorumların yayımlanmasının veya tüketiciler tarafından görülebilmesinin önüne geçildiği tespitine yer verildi. Böylece tüketicilerin gerçek kullanıcı deneyimlerine ulaşmasının zorlaştırıldığı değerlendirildi.
Çok sayıda internet adresi için erişim engeli
Mevzuata aykırı olduğu değerlendirilen yapay etkileşim hizmetlerinin sunulduğu internet adresleri hakkında da işlem yapıldı.
Reklam Kurulu kararlarında, aykırılıkların giderilmemesi halinde ilgili adreslere erişimin engellenmesine yönelik kararlar bulunuyor. İnceleme kapsamındaki hizmetler arasında arama motorları için 5 yıldız ve yorum, alışveriş platformları için ise takipçi, beğeni, favori ve sepete ekleme hizmetleri yer alıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın uygulamaları, çevrim içi alışverişte tüketicinin karşısına çıkan popülerlik göstergelerinin gerçeği yansıtmasına yönelik denetimlerin sürdüğünü ortaya koyuyor.
