Yapay zekâ destekli analiz sistemleri ve sahadaki denetimlerle kayıt dışı kazançlar mercek altına alınırken, tespit edilen usulsüzlüklere ağır vergi cezaları uygulanacak.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın hayata geçirdiği “akıllı denetim” sistemi kapsamında, tapu kayıtları ile banka hesaplarındaki düzenli para hareketleri eş zamanlı olarak karşılaştırılıyor. Her ay düzenli gelir elde ettiği halde kira beyannamesi vermeyen mülk sahipleri, sistem tarafından otomatik olarak “riskli mükellef” olarak işaretleniyor ve inceleme süreci şikâyet beklenmeden başlatılıyor.

MALİYE EKİPLERİ SAHADA

Denetimler yalnızca dijital verilerle sınırlı kalmıyor. Vergi müfettişleri ve saha ekipleri, özellikle kira hareketliliğinin yoğun olduğu bölgelerde fiili kontroller gerçekleştiriyor. Ekipler, denetimler sırasında kiracılara;

gibi sorular yöneltiyor. Kiracı beyanları ile ev sahibinin bildirimleri arasında uyumsuzluk tespit edilmesi halinde, mülk sahibi hakkında geriye dönük yasal işlem başlatılıyor.

İKİ KATI CEZA UYGULANACAK

Denetimler sonucunda kira gelirini gizlediği belirlenen ev sahipleri yalnızca eksik ödenen vergiyi ödemekle kalmayacak. Ayrıca “vergi ziyaı cezası” kapsamında, kaçırılan vergi tutarı kadar ek ceza kesilecek. Buna gecikme faizleri de eklenecek. Böylece beyan edilmeyen kira gelirleri ev sahiplerine katlanarak geri dönecek.

GÜNÜBİRLİK KİRALAMALAR DA RADARDA

Maliye’nin yakın takibindeki bir diğer alan ise Airbnb ve benzeri dijital platformlar üzerinden yapılan kısa süreli kiralamalar. Günübirlik kiralamalarda iki önemli risk öne çıkıyor:

  • Vergi kaçağı: Elde edilen ticari kazancın beyan edilmemesi

  • Güvenlik ihlali: Kimlik Bildirme Kanunu’na aykırı hareket edilmesi

Bu kurallara uymayan mülk sahiplerine, vergi cezalarının yanı sıra emniyet birimleri tarafından da yüksek tutarlı idari para cezaları uygulanıyor.

Uzmanlar, cezalı duruma düşmemek için ev sahiplerinin kira gelirlerini mart ayı sonuna kadar eksiksiz şekilde beyan etmeleri gerektiği konusunda uyarıyor.