Dededen Toruna Uzanan Bir Asırlık Çınar: Yaşar Güç
Anadolu'nun kadim sesini dünyaya duyuran Niksarlı kaval ustası Yaşar Güç, atölyesinde zamana meydan okuyor. Yarım asrı deviren ömrünün büyük kısmını kaval yapımına adayan Güç, sadece bir enstrüman üretmiyor; aynı zamanda unutulmaya yüz tutmuş bir kültürel mirası her gün yeniden var ediyor.
Türkiye’nin dört bir yanından gelen taleplere yetişmeye çalışan ustanın elinden çıkan kavallar, sabır ve büyük bir el işçiliğinin eseri. Kaval yapımında kullanılacak ağaçları özenle seçen ve yıllarca süren kurutma süreçlerinden geçiren Yaşar Usta, torna tezgahının başına geçerek oduna adeta "ses" ve "ruh" üflüyor.
Okullarda "Blok Flüt" Dönemi Kapanıyor mu?
Bu köklü zanaatı bugünlerde çok daha anlamlı kılan bir gelişme var: Tokat Valiliği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliğiyle hayata geçirilen vizyoner bir proje.
Proje kapsamında, okullarda müzik derslerinin vazgeçilmezi olan batı kökenli blok flütlerin yerini, bu toprakların öz sesi olan "dilli kaval" alıyor. Projenin üretim yükünü sırtlayan Yaşar Güç, şimdilerde harıl harıl çocuklar için dilli kaval üretiyor.
"Kaval sadece bir müzik aleti değil, Anadolu’nun ta kendisidir."
Projenin kültürel mirasın korunması adına tarihi bir adım olduğunu vurgulayan Yaşar Güç, duygularını şu sözlerle ifade ediyor: "Çocuklarımızın batı kültürüne ait enstrümanlar yerine kendi öz kültürümüzün ezgileriyle büyümesi en büyük arzumuzdu. Bu proje sayesinde binlerce çocuğumuz dilli kavalla tanıştı, kendi kültürünün sesini keşfetti. Kültürümüzün önemli bir parçası olan kavalın gelecek kuşaklara aktarılması için atölyemde gece gündüz çalışmaya devam edeceğim."
Bir Enstrümanın Doğuşu: Sabır ve El İşçiliği
Yaşar Güç’ün atölyesinde yüzlerce kaval, geleceğin müzisyenlerine ulaşmayı bekliyor. Kaval yapımının göründüğü kadar kolay olmadığını belirten usta, sürecin inceliklerini şöyle özetliyor:
-
Doğru Ağaç Seçimi: Ses kalitesi için en uygun ağaçlar seçiliyor.
-
Uzun Kurutma Süreci: Ağaçların çatlamaması ve sesini kaybetmemesi için yıllarca kurumaya bırakılıyor.
-
Torna ve Hassas İşçilik: Kuruyan ağaçlar torna tezgahında şekillendiriliyor ve milimetrik hesaplarla ses delikleri açılıyor.
-
Akort ve Son Dokunuş: Her kaval, ustanın nefesiyle ilk testinden geçiyor.
Anadolu’nun bağrından kopup gelen dilli kaval, yerel yönetimlerin desteği ve Yaşar Usta gibi adanmış zanaatkarların eliyle, dijital çağın çocuklarına rehberlik etmeye ve okul koridorlarında yankılanmaya devam edecek gibi görünüyor.
