Çocuk nüfus oranı geriliyor
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre Türkiye nüfusu 2025 sonunda 86 milyon 92 bin 168 kişiye ulaşırken, bunun 21 milyon 375 bin 930’unu çocuklar oluşturdu. Böylece çocukların toplam nüfus içindeki payı yüzde 24,8 olarak kaydedildi.
Uzun vadeli verilere bakıldığında, çocuk nüfus oranının 1970’te yüzde 48,5 seviyesinde olduğu, 1990’da yüzde 41,8’e gerilediği ve 2025 itibarıyla önemli ölçüde düşerek yüzde 24,8’e indiği görülüyor. Projeksiyonlar bu düşüşün devam edeceğine işaret ediyor. Buna göre çocuk nüfus oranının 2030’da yüzde 22,1’e, 2100 yılında ise yüzde 14,5’e kadar gerilemesi bekleniyor.
Türkiye, AB ortalamasının üzerinde
Avrupa Birliği ülkeleriyle karşılaştırıldığında Türkiye’nin çocuk nüfus oranının yüksek olduğu dikkat çekiyor. AB ortalaması yüzde 17,6 seviyesinde kalırken, Türkiye yüzde 24,8 ile bu ortalamanın oldukça üzerinde yer aldı.
İller bazında incelendiğinde ise en yüksek çocuk nüfus oranı yüzde 43,3 ile Şanlıurfa’da görülürken, en düşük oran yüzde 15,9 ile Tunceli’de kaydedildi.
Hanelerin yüzde 41,9’unda çocuk var
Türkiye genelinde toplam 26 milyon 977 bin 795 hane bulunurken, bu hanelerin yüzde 41,9’unda en az bir çocuk yaşıyor. En fazla çocuk bulunan haneler yine Şanlıurfa’da yoğunlaşırken, en düşük oran Tunceli’de görüldü.
Hanelerin dağılımına bakıldığında yüzde 19,1’inde bir çocuk, yüzde 14,1’inde iki çocuk, yüzde 5,7’sinde üç çocuk bulunduğu belirlendi.
Doğum sayısı ve sağlık göstergeleri
2024 yılında canlı doğan bebek sayısı 937 bin 559 oldu. Doğumların büyük çoğunluğu tekil gerçekleşirken, hastanede doğum oranı yüzde 99,4’e yükseldi.
Bebek ölüm hızı ise yıllar içinde düşüş göstererek 2009’da binde 13,9 seviyesinden 2024’te binde 9’a geriledi. Beş yaş altı ölüm hızı da aynı dönemde binde 17,7’den binde 11,1’e indi.
Eğitimde yüksek okullaşma oranı
Milli Eğitim verilerine göre 2024-2025 eğitim döneminde:
- 5 yaş okullaşma oranı: yüzde 82,5
- İlkokul: yüzde 95,4
- Ortaokul: yüzde 89,1
- Ortaöğretim: yüzde 82,9
İlkokul tamamlama oranı yüzde 98,6 gibi yüksek bir seviyeye ulaşırken, ortaöğretimde bu oran yüzde 81,3 olarak ölçüldü. Kız çocuklarının ortaöğretim tamamlama oranının erkeklerden daha yüksek olması dikkat çekti.
Yoksulluk riski çocuklarda daha yüksek
Yoksulluk ve sosyal dışlanma riski çocuklarda daha belirgin. Toplam nüfusta bu oran yüzde 27,9 iken, çocuklarda yüzde 36,8’e çıkıyor. Kız çocuklarında risk oranı erkeklere göre biraz daha yüksek seyrediyor.
Çocuk evliliklerinde düşüş
Resmi verilere göre 16-17 yaş grubundaki kız çocuklarının evlilik oranı önemli ölçüde azaldı. 2002’de yüzde 7,3 olan oran, 2025’te yüzde 1,5’e geriledi. Erkek çocuklarda ise bu oran yüzde 0,1 seviyesine düştü.
En popüler isimler
2025’te doğan bebekler arasında en popüler isimler:
- Erkeklerde: Alparslan, Göktuğ, Metehan
- Kızlarda: Alya, Defne, Gökçe
Genel çocuk nüfusunda ise en yaygın isimler erkeklerde Yusuf, Mustafa, Ömer; kızlarda Zeynep, Elif ve Ecrin oldu.
Dikkat çeken diğer veriler
- 193 bin 793 boşanma sonucu 191 bin 371 çocuğun velayeti karara bağlandı; çocukların yüzde 74,6’sı anneye verildi.
- Kuruluş bakımındaki çocuk sayısı 15 bin 508 olurken, koruyucu aile yanında yaşayan çocuk sayısı 10 bin 841 olarak kaydedildi.
- 2024’te çocuk ölümlerinin en önemli nedeni dışsal yaralanma ve zehirlenmeler oldu.
Genel tablo
TÜİK verileri, Türkiye’de çocuk nüfusun oran olarak azalmasına rağmen hâlâ yüksek bir paya sahip olduğunu ortaya koyuyor. Eğitim ve sağlık göstergelerinde iyileşme dikkat çekerken, yoksulluk riski ve demografik yaşlanma gibi alanlar önümüzdeki yıllar için önemli başlıklar olarak öne çıkıyor.
