Trump, Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) toplantılarının ardından ABD’ye dönüş yolunda uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Açıklamalarında Grönland, Barış Kurulu, Ukrayna savaşı ve İran’a ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, birçok başlıkta dikkat çeken mesajlar verdi.
“Grönland süreci çok iyi ilerliyor”
Grönland ile ilgili yürütülen sürecin son derece olumlu seyrettiğini söyleyen Trump, çerçevesi belirlenen anlaşmanın süresiz olduğunu yineledi. Daha önce bu tür anlaşmaların 50 ya da 99 yıl gibi sürelerle yapıldığını hatırlatan Trump, bu kez kalıcı bir düzenlemeden söz ettiklerini ifade etti.
“Ortada gerçek bir müzakere var ve zaman sınırı yok. Süre sınırsız. Her şey masada, askeri seçenekler dahil her türlü adım değerlendirilebilir. Ancak müzakereler sürüyor ve ben olumlu sonuçlanacağına inanıyorum” diye konuştu.
“Satın alma bedeli yok”
Grönland anlaşmasının bir satın alma süreci içermediğini vurgulayan Trump, ABD’nin egemenlik ve güvenlik açısından ciddi kazanımlar elde edeceğini belirtti. Anlaşmanın yalnızca ABD için değil Avrupa için de önemli olduğunu dile getiren Trump, “Biz güçlü olursak Avrupa da güçlü olur. Çünkü sistemi ayakta tutan yapı biziz” ifadelerini kullandı.
“NATO da sürece dahil olacak”
Grönland’da tek taraflı bir kontrol hedeflemediklerini söyleyen Trump, NATO’nun da sürece dahil edileceğini açıkladı. Bazı adımların NATO ile eşgüdüm içinde atılacağını belirten Trump, bunun doğal ve gerekli olduğunu söyledi.
ABD açısından büyük bir maliyet öngörmediklerini dile getiren Trump, yalnızca “Altın Kubbe” (Golden Dome) adı verilen savunma yapısının inşa edileceğini belirterek, bu projenin ileri teknolojiye dayalı, benzersiz bir sistem olacağını kaydetti.
Danimarka’nın bu sürece bakışına ilişkin bir soruya ise Trump, “Herkesin bu fikre oldukça sıcak yaklaştığını düşünüyorum” yanıtını verdi ve iki hafta içinde somut gelişmeleri kamuoyuyla paylaşacaklarını söyledi.
Ukrayna savaşı: “Görüşme olmadan sonuç alınmaz”
Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaptığı son görüşmelere de değinerek, savaşın uzamasını sert sözlerle eleştirdi. Daha önce birçok çatışmayı kısa sürede sona erdirdiğini savunan Trump, Ukrayna savaşının ise beklenenden çok daha karmaşık bir hal aldığını ifade etti.
“İlk üç yıl kimse görüşmedi. Biden döneminde de görüşme olmadı. Basit bir gerçek var: Görüşmezseniz sonuç alamazsınız. Biz görüşüyoruz. Ne olacağını göreceğiz. Umarım çok sayıda hayat kurtarabiliriz” dedi.
“Barış için herkes taviz verecek”
Ukrayna’da barış sağlanması için Rusya’nın da taviz verip vermeyeceği yönündeki soruya Trump, “Bu tür anlaşmalarda herkes taviz verir. Avrupa da bu sürecin bir parçası olmak zorunda. Açıkçası bu mesele Avrupa’yı ABD’den daha fazla ilgilendiriyor” yanıtını verdi.
Trump, hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in hem de Zelenskiy’nin şu aşamada bir anlaşmaya daha istekli olduğunu düşündüğünü söyledi. Zelenskiy’nin son görüşmede açıkça barış istediğini dile getirdiğini belirten Trump, bu sürecin Ukrayna halkı için son derece yıpratıcı olduğunu vurguladı.
İran mesajı: “Çok büyük bir donanma bölgeye ilerliyor”
İran’a ilişkin bir soruyu yanıtlayan Trump, ABD’nin bölgedeki hareketliliği yakından izlediğini söyledi. “Her ihtimale karşı çok sayıda gemiyi bölgeye yönlendirdik. Çok büyük bir donanmamız İran’a doğru ilerliyor. Belki kullanmak zorunda kalmayız ama gelişmeleri izleyeceğiz” ifadelerini kullandı.
Trump, daha önce yaptığı çağrı sonrasında İran’da 837 kişinin idamının durdurulduğunu da hatırlattı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in görevden çekilmesi ya da sürgüne gönderilmesine ilişkin bir beklentisi olup olmadığı sorusuna ise, “Bu konuya şu aşamada girmek istemiyorum. Ama ne beklediğimizi çok iyi biliyorlar” yanıtını verdi.
“Yeniden denerlerse çok daha kolay vururuz”
İran ile müzakereye açık olduklarını belirten Trump, ülkenin nükleer tesislerine yönelik daha önce yapılan saldırıları hatırlatarak sert bir uyarıda bulundu. “Eğer aynı şeyi tekrar yapmaya kalkarlarsa, orayı bu kez çok daha kolay vururuz” dedi.
Trump ayrıca, İran ile ticaret yapan ülkelere yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını ve bu kararın çok yakında yürürlüğe gireceğini açıkladı.
Barış Kurulu: “30’a yakın ülke katıldı”
Barış Kurulu’na katılım sürecine de değinen Trump, davet mektuplarının yalnızca iki gün önce gönderildiğini, buna rağmen yaklaşık 30 ülkenin katılım gösterdiğini söyledi. Bazı ülkelerde liderlerin doğrudan imza yetkisi bulunurken, bazılarında parlamento onayı gerektiğini ifade etti.
İkinci görev döneminin ardından Barış Kurulu başkanlığını sürdürebileceğinin sinyalini veren Trump, bu görevin teorik olarak ömür boyu sürebileceğini, ancak buna kendisinin karar vereceğini söyledi.
Gazze ve Çin mesajları
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, dondurulan Rus varlıklarından 1 milyar doları Gazze Barış Kurulu’na aktarma önerisini olumlu karşıladığını belirten Trump, “Kendi parasını kullanacağını söylüyorsa benim açımdan sorun yok” dedi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile bu yıl içinde karşılıklı ziyaretler planladıklarını açıklayan Trump, Nisan ayında Çin’e gideceğini, yıl sonunda da Xi’nin ABD’ye gelmesinin beklendiğini söyledi. İki ülke ilişkilerinin şu anda “mükemmel bir noktada” olduğunu belirten Trump, Çin’in ABD’den yoğun şekilde tarım ürünü satın aldığını ve bunun Amerikan çiftçilerini memnun ettiğini dile getirdi.
