Son dönemde özellikle büyükşehirlerde kiracılar ile ev sahipleri arasında yaşanan uyuşmazlıklarda tahliye taahhütnamesi en çok tartışılan belgelerden biri haline gelirken, bu nedenle açılan tahliye davalarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Hukukçular, uygulamanın kötüye kullanılmasının hem kiracıları hem de iyi niyetli ev sahiplerini mağdur ettiğini belirtiyor.
Kiralık ev bulamayanlar belgeyi imzalamak zorunda kalıyor
Kira fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması ve kiralık konut arzının yetersiz kalması nedeniyle birçok vatandaş, ev bulabilmek adına ev sahiplerinin önüne koyduğu tahliye taahhütnamelerini imzalamak zorunda kaldığını ifade ediyor.
Sektör temsilcileri, bazı ev sahiplerinin kira sözleşmesinin ardından kısa süre içinde kiracılardan tahliye taahhütnamesi aldığını, ilerleyen süreçte ise bu belgeyi kullanarak kiracıyı çıkarıp evi daha yüksek bedelle yeniden kiraya vermeye çalıştığını belirtiyor.
En kritik nokta imza tarihi
Gayrimenkul hukuku uzmanlarına göre tahliye taahhütnamesinin geçerliliğinde en önemli unsur imza tarihi.
Türk Borçlar Kanunu uyarınca tahliye taahhütnamesinin, kira sözleşmesi imzalandıktan sonra ve kiracının özgür iradesiyle düzenlenmesi gerekiyor. Kira sözleşmesiyle aynı gün imzalanan taahhütnameler ise hukuken geçersiz kabul ediliyor.
Ancak uygulamada bu ayrımın sık sık dava konusu olduğu, imza tarihleri ve belgenin hangi koşullarda düzenlendiğine ilişkin uyuşmazlıkların mahkemelerde uzun yargı süreçlerine neden olduğu belirtiliyor.
Mahkemelerde dosya sayısı arttı
Son iki yılda kira uyuşmazlıklarının hızla artmasıyla birlikte tahliye taahhütnamelerine dayalı davalar da adliyelerde önemli bir iş yükü oluşturdu. Arabuluculuk uygulamasına rağmen tarafların büyük bölümünün anlaşamaması nedeniyle dosyaların mahkemelere taşındığı ifade ediliyor.
Hukukçular, özellikle büyükşehirlerde kira davalarının önemli bir bölümünü tahliye taahhütnamesi kaynaklı uyuşmazlıkların oluşturduğunu, yargılama süreçlerinin de uzayabildiğine dikkat çekiyor.
Uzmanlardan yeni düzenleme çağrısı
Gayrimenkul sektörü temsilcileri ve hukukçular, tahliye taahhütnamesinin kötüye kullanılmasını önlemek amacıyla daha sıkı denetim mekanizmalarının oluşturulmasını istiyor.
Uzmanlara göre;
- Tahliye taahhütnamelerinin noter huzurunda düzenlenmesi,
- Belgenin hangi tarihte imzalandığının elektronik ortamda doğrulanması,
- Baskı altında imzalatılan belgeler için caydırıcı yaptırımlar getirilmesi,
- Kötü niyetli uygulamalara yönelik cezaların artırılması,
hem kiracıları hem de hukuka uygun hareket eden ev sahiplerini koruyacak adımlar arasında yer alıyor.
Kira krizinin yeni cephesi
Ekonomistler, yüksek enflasyon ve konut arzındaki yetersizliğin kira piyasasındaki gerilimi artırdığını, tahliye taahhütnamesi tartışmalarının da bu tablonun doğal sonucu olduğunu belirtiyor. Taraflar arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi için hukuki belirliliğin artırılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
