Açılan Pandoranın Kutusu
Meksika ordusunun, dünyanın en güçlü suç imparatorluklarından birinin lideri olan Nemesio Oseguera Cervantes’i (bilinen adıyla El Mencho) etkisiz hâle getirmesi, kâğıt üzerinde büyük bir zafer gibi görünebilir. Ancak gerçekte bu operasyon, zaten kırılgan olan dengeleri paramparça etti.
Onun liderliğini yaptığı Jalisco Yeni Nesil Karteli, klasik bir suç örgütünden çok daha fazlasıydı: Paramiliter kapasiteye sahip, ağır silahlar ve insansız hava araçları kullanabilen, on binlerce silahlı unsuru bulunan ve finansal açıdan küçük devletlerle yarışabilecek büyüklükte bir yapı. Bu nedenle liderin ölümü bir son değil, yeni bir güç mücadelesinin başlangıcı oldu.
Kartelin ülke genelinde yolları kesmesi, şehirleri ateşe vermesi ve güvenlik güçlerine saldırması, aslında tek bir mesaj taşıyordu: “Bu savaş bitmedi.”
Devlet ile Kartel Arasında Sıkışan Bir Ülke
Yeni Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, selefinin aksine kartellere karşı daha sert bir tutum sergilese de Meksika’nın karşı karşıya olduğu gerçek değişmedi… Devlet, bazı bölgelerde tek egemen güç değil.
Karteller yalnızca uyuşturucu kaçakçılığı yapmıyor; limanları kontrol ediyor, yerel ekonomiyi yönetiyor, siyaseti etkiliyor ve yargı mekanizmalarına sızabiliyor. Karteller artık suç örgütü değil, alternatif iktidar yapıları. Bu nedenle bir liderin ölümü sistemi çökertmez. Çünkü sistem tek bir kişiye bağlı değil; ağ temelli bir organizasyon.
Washington’un Gölgesi: Müdahale Tartışmaları
Operasyonun ardından Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar, krizin yalnızca Meksika’nın iç meselesi olmadığını gösterdi. Washington’un istihbarat desteği verdiğinin ima edilmesi ve kartellerle mücadelenin hızlandırılması çağrısı, akıllara şu soruyu getirdi: ABD, Meksika’ya doğrudan müdahaleye mi hazırlanıyor?
Bu ihtimal göz ardı edilemez. Çünkü ABD’nin Latin Amerika’yı tarihsel olarak “arka bahçesi” olarak gördüğü biliniyor. Bu perspektif, Soğuk Savaş’tan bu yana değişmedi; yalnızca yöntemler değişti.
ABD’nin dış borç yükü, enerji kaynaklarına erişim ihtiyacı ve sınır güvenliği kaygıları, Dr. Tercan’ın en çarpıcı uyarılarından biri: Yaşananlar, daha önce Kolombiya’da görülen süreci andırıyor. ABD, geçmişte FARC ile mücadele gerekçesiyle Kolombiya’ya kapsamlı askeri ve ekonomik yardım programları başlatmış, zamanla ülke güvenlik mimarisinde belirleyici bir aktör hâline gelmişti. Bugün Meksika için konuşulan senaryo da benzer: Önce güvenlik krizi, sonra yardım çağrısı, ardından kalıcı nüfuz.
Latin Amerika’da Yeni Jeopolitik Hat
Washington yalnızca Meksika’ya odaklanmış değil. Bölgedeki birçok ülke, ABD politikalarına mesafeli durdukları için potansiyel baskı alanı olarak görülüyor… Bu ülkeler; Venezuela, Küba, Brezilya, Bolivya ve Peru şeklinde sıralanıyor.
Meksika’da yaşananlar kontrollü bir kaos olabilir. Devlet zayıfladıkça dış müdahale meşrulaşır. Toplum güvenlik aradıkça egemenlik tartışması geri plana düşer ve bir ülke, kendi krizinin çözümü için dış güce bağımlı hâle gelebilir.
Bir Ülkenin Kaderi, Bir Bölgenin Geleceği
El Mencho’nun ölümü bir dönüm noktası olabilir; ancak bu dönüm noktası Meksika’yı huzura değil, daha büyük bir hesaplaşmaya götürüyor. Bugün sorulması gereken soru şu: Bu savaş kartellere karşı mı, yoksa bölgenin jeopolitik kaderi üzerine mi? Dolayısıyla Meksika’daki çatışmalar yalnızca bir ülkenin güvenlik sorunu değil, 21. yüzyılın güç dengelerini şekillendirecek yeni bir satranç hamlesi olabilir.
