Axios’un iddiasına göre Trump’ın Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan’a "İsrail ile ilişkileri normalleştirin" çağrısı yapması, telefon hattında soğuk rüzgarlar estirdi. Bir ABD'li yetkili, "Hat bir anda sessizliğe büründü" dedi.
ABD merkezli saygın haber portalı Axios, ABD Başkanı Donald Trump’ın bölge liderleriyle gerçekleştirdiği kritik İran zirvesine dair çok konuşulacak bir iddiayı gündeme taşıdı. İddiaya göre Trump, dün aralarında Türkiye’nin de yer aldığı Müslüman ve Arap ülkelerinin liderleriyle yaptığı telefon görüşmesinde, liderlerden İbrahim Anlaşmaları'na (Abraham Accords) katılmalarını ve İsrail ile ilişkileri normalleştirmelerini talep etti.
"Orta Doğu'da Sonraki Adım İsrail ile Normalleşme"
Görüşmenin perde arkasına vakıf iki ABD’li yetkiliye dayandırılan bilgilere göre Donald Trump, İran ile yürütülen savaş ve müzakere sürecinin sona ermesinin ardından Orta Doğu’da atılacak en stratejik adımın İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi olduğunu savundu. Trump, bölgede kalıcı barışın sağlanması için İbrahim Anlaşmaları’na henüz taraf olmamış ülkelerin de masaya oturması gerektiğini açıkça ifade etti.
"Hat Bir Anda Sessizliğe Büründü"
Haberde aktarılan en dikkat çekici detay ise Trump’ın bu talebi karşısında liderlerin verdiği tepki oldu. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan’ın bu çağrıya destek verdiği belirtilirken; İsrail ile resmi diplomatik bağı bulunmayan Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan heyetlerinin büyük bir şaşkınlık yaşadığı öne sürüldü.
Görüşmenin o anlarını aktaran bir ABD’li yetkili, "Trump’ın bu çağrısının ardından hat üzerinde derin bir sessizlik oldu. Durumu toparlamaya çalışan Trump, şaka yollu orada olup olmadıklarını sordu" ifadelerini kullandı.
Kushner ve Witkof Yeniden Devrede
Yaşanan bu anlık krizin ardından Trump’ın, normalleşme sürecinin takibi ve diplomatik temasların yürütülmesi amacıyla önümüzdeki haftalarda Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkof ile damadı Jared Kushner’i görevlendireceğini söylediği belirtildi.
Trump'ın öncelikli hedefinin Suudi Arabistan ile İsrail arasında tarihi bir barış anlaşması imzalatmak olduğu bilinse de, bölgedeki mevcut gerilimli siyasi atmosfer ve İsrail’de yaklaşan seçimler nedeniyle kısa vadede somut bir ilerleme sağlanmasının oldukça zor olduğu değerlendiriliyor. Trump ayrıca, benzer bir geniş katılımlı konferansa kısa süre içinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu da dahil etmeyi planladığını liderlere iletti.
Trump Görüşmeyi "Verimli" Olarak Nitelemişti
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump dün sosyal medya hesabından yaptığı resmi açıklamada, Oval Ofis'ten çok sayıda liderle ortak bir telefon trafiği gerçekleştirdiğini duyurmuştu. Trump, görüşmeye ilişkin şu bilgileri paylaşmıştı:
"Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Ürdün Kralı II. Abdullah ve Bahreyn Kralı Hamad bin İsa Al Khalifa ile İran ve barışa ilişkin mutabakat zaptıyla bağlantılı tüm konular hakkında oldukça verimli bir görüşme gerçekleştirdik."
Görüşmenin Trump tarafından "verimli" olarak servis edilmesine rağmen, ABD basınına sızan "sessizlik" detayı, bölgedeki normalleşme baskısının perde arkasında yeni diplomatik krizlere gebe olduğunu gösteriyor.
