Yılın ilk 8 ayında ise toplam pazar yüzde 11,91 küçüldü. Ancak rakamların tamamı düşüşten ibaret değil. Tüketicinin araç tercihlerinde önemli bir dönüşüm yaşanıyor; SUV ve hibrit modeller güç kazanırken benzinli ve dizel araçların payı geriliyor.
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği'nin (ODMD) açıkladığı verilere göre, Türkiye otomobil ve hafif ticari araç pazarı ocak-ağustos döneminde 719 bin 996 adet olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde göre toplam pazardaki daralma yüzde 11,91 oldu.
Sekiz aylık dönemde otomobil satışları yüzde 13,78 düşüşle 564 bin 241 adede, hafif ticari araç satışları ise yüzde 4,40 gerilemeyle 155 bin 755 adede indi.
Ağustosta düşüş daha sert hissedildi
Pazardaki gerileme özellikle ağustos ayında belirginleşti. Otomobil ve hafif ticari araç toplam satışları yıllık bazda yüzde 20,28 azalarak 81 bin 31 adet oldu.
Asıl dikkat çekici düşüş otomobil tarafında yaşandı. Ağustos ayında otomobil satışları yüzde 25,16 gerileyerek 61 bin 529 adede düştü.
Hafif ticari araçlar ise otomobillerden ayrıştı. Bu segmentte satışlar yüzde 0,34 artarak 19 bin 502 adede yükseldi.
Buna rağmen ağustos satışlarının uzun dönem ortalamalarının üzerinde kalması, pazardaki tablonun tamamen zayıf bir talebe işaret etmediğini gösteriyor. Toplam pazar, 5 yıllık ağustos ayı ortalamasının yüzde 4,4, 10 yıllık ortalamanın ise yüzde 23,9 üzerinde gerçekleşti.
Peki otomotiv pazarı neden daralıyor?
Satışlardaki yıllık gerilemenin arkasında tüketicinin satın alma kararını ertelemesi, yüksek araç fiyatları ve finansmana erişim koşulları gibi unsurların etkili olduğu görülüyor. Pazardaki daralmaya rağmen satışların uzun dönem ortalamalarının üzerinde kalması ise talebin tamamen ortadan kalkmadığını, tüketicinin daha seçici hale geldiğini gösteriyor.
Bu dönüşüm, araçların motor ve gövde tercihlerinde de açık şekilde görülüyor.
Tüketicinin tercihi SUV'dan yana
Türkiye'de otomobil denildiğinde artık sedan modellerin yanında SUV'lar çok daha güçlü bir konuma sahip.
Ocak-ağustos döneminde SUV modeller 372 bin 790 adetlik satışa ulaşarak otomobil pazarının yüzde 66,1'ini oluşturdu. Sedanların payı yüzde 20, hatchback modellerin payı ise yüzde 13,6 oldu.
Başka bir ifadeyle, satılan her 10 otomobilden yaklaşık 7'si SUV gövde tipinde gerçekleşti.
Segment bazında ise C segmenti 311 bin 13 adetlik satış ve yüzde 55,1 payla ilk sırada yer aldı. B segmentinin payı yüzde 28,9 oldu.
Hibrit otomobiller yükseliyor
Pazardaki dönüşüm yalnızca gövde tiplerinde yaşanmıyor. Motor tercihlerinde de önemli bir değişim var.
Ocak-ağustos döneminde benzinli otomobiller 230 bin 341 adetlik satışla halen ilk sırada bulunuyor. Ancak benzinli araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,4 geriledi.
Hibrit otomobiller ise ters yönde hareket etti. Hibrit satışları yüzde 3,7 artarak 187 bin 45 adede çıktı. Böylece hibritlerin toplam otomobil pazarındaki payı yüzde 33,1'e yükseldi.
Özellikle mild hibrit modellerdeki yüzde 38'lik artış dikkat çekti.
Elektrikli otomobillerde ise 8 aylık dönemde yüzde 12,3'lük düşüş yaşandı. Elektrikli otomobil satışları 105 bin 951 adet olurken pazar payı yüzde 18,8 olarak gerçekleşti.
Dizel otomobillerdeki gerileme ise çok daha sert oldu. Satışlar yüzde 35,6 azalarak 33 bin 354 adede düştü.
Ağustosta elektriklide yüzde 32 düşüş
Elektrikli otomobillerdeki gerileme ağustos ayında daha da belirginleşti.
Ağustosta elektrikli otomobil satışları yüzde 32 azalarak 11 bin 931 adede geriledi. Elektrikli araçların aylık otomobil pazarındaki payı yüzde 19,4 oldu.
Hibritlerde ise tablo farklıydı. Hibrit otomobil satışları yüzde 5,2 artarak 21 bin 77 adede yükseldi ve ağustos ayında otomobil pazarından yüzde 34,3 pay aldı.
Bu tablo, tüketicinin alternatif yakıtlara ilgisinin devam ettiğini ancak tamamen elektrikliye geçiş konusunda daha temkinli davrandığını ortaya koyuyor.
Otomatik vites artık standart hale geliyor
Otomobil pazarındaki bir başka dikkat çekici değişim de şanzıman tercihinde yaşanıyor.
Ocak-ağustos döneminde 547 bin 126 otomatik şanzımanlı otomobil satıldı. Böylece otomatik araçların pazar payı yüzde 97'ye ulaştı.
Manuel vitesli otomobillerin payı ise yalnızca yüzde 3'te kaldı.
Ağustosun lideri Renault
Markalar arasında ağustos ayının lideri 8 bin 773 adetlik toplam otomobil ve hafif ticari araç satışıyla Renault oldu.
Renault'yu 7 bin 420 adetle Volkswagen, 6 bin 179 adetle Fiat, 5 bin 508 adetle Toyota, 4 bin 916 adetle Hyundai, 4 bin 886 adetle Togg ve 4 bin 775 adetle Peugeot takip etti.
Sadece otomobil satışlarında da Renault 7 bin 919 adetle ilk sırada yer aldı. Volkswagen 5 bin 624, Togg 4 bin 886, Hyundai 4 bin 879 ve Toyota 4 bin 335 adet satış gerçekleştirdi.
8 aylık lider Renault
Ocak-ağustos döneminde otomobil ve hafif ticari araç toplamında Renault 91 bin 388 adet satışla liderliğini sürdürdü.
Renault'nun ardından Volkswagen 59 bin 972, Fiat 59 bin 667, Toyota 51 bin 447, Peugeot 46 bin 343, Ford 43 bin 879 ve Hyundai 41 bin 760 adetlik satışa ulaştı.
Togg'un 8 aylık otomobil satışı 30 bin 734 adet olurken Tesla'nın satışları 4 bin 368 adet olarak kaydedildi.
Pazarda daralma var ama tüketici kaybolmadı
Otomotiv pazarının ağustosta yüzde 20 küçülmesi ilk bakışta sert bir düşüşe işaret ediyor. Ancak uzun dönem ortalamalarıyla karşılaştırıldığında tablo daha farklı okunuyor.
Pazar hâlâ 5 ve 10 yıllık ağustos ortalamalarının üzerinde. Asıl değişim, tüketicinin hangi aracı satın aldığı konusunda yaşanıyor.
SUV'lar pazarın üçte ikisini aşmış durumda. Hibritlerin payı yüzde 33'ü geçti. Dizel hızla geriliyor, benzinli satışlar düşüyor ve otomatik vites neredeyse tamamen standart hale geliyor.
Dolayısıyla otomotiv pazarındaki hikâye yalnızca "satışlar düştü" değil. Türkiye'de otomobil tüketicisi aynı zamanda daha farklı bir otomobile yöneliyor, satın alma kararını daha dikkatli veriyor ve alternatif motor teknolojilerine geçişte hibritleri önemli bir ara seçenek olarak görüyor.
