Bazı vatandaşlar, TÜİK’in “Alo 124” çağrı merkezi üzerinden yapılan aramalarda önce SMS gönderildiğini, ardından iş gücü, turizm ve eğitim gibi farklı konularda sorular yöneltildiğini belirtiyor. Bu süreçte anketlere katılımın zorunlu olduğu ve yanıt verilmemesi halinde idari para cezası uygulanabileceği ifade ediliyor.
Ancak bazı yurttaşlar, aramaların resmi olup olmadığı konusunda tereddüt yaşadıklarını dile getiriyor. Özellikle özel numaralardan yapılan aramalar nedeniyle “dolandırıcılık” şüphesi oluştuğunu belirten vatandaşlar, kişisel bilgilerini paylaşmak istemediklerini ve bu nedenle anketlere katılmadıklarını söylüyor.
Şikayet platformlarında yer alan bazı paylaşımlarda ise, anketlere katılmayanlara “15 bin TL’yi aşan idari para cezası uygulanacağına” dair SMS gönderildiği iddia ediliyor. Vatandaşlar bu uygulamanın hem zorlayıcı olduğunu hem de iletişim yöntemlerinin güven sorunu yarattığını savunuyor.
Öte yandan TÜİK’in mevzuatına göre, resmi istatistik çalışmaları kapsamında talep edilen bilgilerin geçerli bir gerekçe olmadan verilmemesi halinde idari para cezası uygulanabiliyor. Cezanın miktarı ise araştırmanın türüne göre değişiklik gösterebiliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) resmî açıklamalarında, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu’nun 54. maddesine atıf yapılarak, kurum tarafından yürütülen istatistiki araştırmalarda istenen bilgilerin belirlenen usul, süre ve kapsamda verilmesinin yasal bir yükümlülük olduğu ifade edilmektedir.
Bu kapsamda, anket ve araştırmalara katılım sağlanmaması, bilgilerin eksik, yanlış ya da zamanında iletilmemesi durumunda idari para cezası uygulanabileceği belirtilmektedir. TÜİK ayrıca, idari para cezasının uygulanmasının cevaplayıcının bilgi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını vurgulayarak, yükümlülüğün devam ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu çerçevede, TÜİK tarafından yürütülen istatistiki çalışmalara katılımın yalnızca gönüllülük esasına dayanmadığı; kanuni düzenleme kapsamında belirlenen bilgi verme yükümlülüğünün bulunduğu anlaşılmaktadır.
