TAŞIMACILIKTA TEK BİR YANLIŞ HAREKET ÇEVRESEL TEHLİKELERE, MEVZUAT KABUSLARINA VE POTANSİYEL OLARAK HAYATI TEHDİT EDEN KAZALARA YOL AÇABİLİYOR. ONUN İÇİN DİKKAT, HASSASİYET VE UZMANLIK OLMAZSA OLMAZ.
Tek bir yanlış hareket, çevresel tehlikelere, mevzuat kabuslarına ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden kazalara yol açabiliyor. Özellikle kimyasalların, yanıcı maddelerin ve diğer tehlikeli malların taşınması söz konusu olduğunda, lojistik sadece karmaşık değil, aynı zamanda çoğu sektörün varlığından bile haberdar olmadığı bir dikkat, hassasiyet ve uzmanlık seviyesi gerektiriyor.
Tehlikeli madde lojistiği, sadece taşıma değil, depolama ve acil durum planlarını da kapsayan, sıkı denetime tâbi bir uzmanlık alanı olarak biliniyor. Tehlikeli maddelerin taşımacılığı sırasında insan sağlığı, iş güvenliği ve çevre koruma standartlarına uymak temel prensip şeklinde ele alınıyor.
MESLEKİ YETERLİLİK SERTİFİKA VE BELGELER
Tehlikeli malların karayolu ile taşınmasında uyulması gereken, çevreye zarar vermeden güvenli ve düzenli taşıma sağlayan Avrupa anlaşması, yükün özel ambalajlı ve işaretli araçlarla güvenli taşınması, depolanması ve elleçlenmesi sürecini belirliyor. Tehlikeli maddelerin lojistiğinde; araç donanımı, güvenlik, takip, tehlike sınıfları, ambalajlama, etiketleme, eğitim ve SRC5 sertifikasına sahip personel önemli faktörler olarak öne çıkıyor.
Türkiye’de 24.10.2013 tarih ve 28801 no’lu Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)” hükümlerine göre, taşıma faaliyetlerinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, paketleyenlerin, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücülerinin veya operatörlerinin sorumluluk ve yükümlülüklerini çok iyi bilmesi gerekiyor. Ayrıca yükümlülüklerden biri de sürücülerin konuyla ilgili mesleki yeterlilik eğitimi alarak yapılan sınavda başarılı olup ADR Belgesi’ne sahip olması önem arz ediyor.
YANLIŞ BİR HAREKET FACİAYA GİDER
Tehlikeli maddelerin taşınması mı? Hiç de kolay bir iş değil. Aslında, ateş çukurunun üzerinde ip cambazlığı yapmak gibi bir şey! Tek bir yanlış hareket, çevresel tehlikelere, mevzuat kabuslarına ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden kazalara yol açabiliyor. Özellikle kimyasalların, yanıcı maddelerin ve diğer tehlikeli malların taşınması söz konusu olduğunda, lojistik sadece karmaşık değil, aynı zamanda çoğu sektörün varlığından bile haberdar olmadığı bir dikkat, hassasiyet ve uzmanlık seviyesi gerektiriyor.
Bu, güvenlik, uyumluluk ve verimliliğin mükemmel bir uyum içinde çalışması gereken yüksek riskli bir oyun. Tehlikeli maddelerin elleçlenmesi ve taşınmasını düzenleyen katı yönetmeliklerle uğraşmaktan, her sevkiyatın ilgili riskleri karşılayacak şekilde donatıldığından emin olmaya kadar hassasiyet gerektiriyor.
BU TEHLİKELİ İŞ NASIL İCRA EDİLECEK?
Peki, tehlikeli maddelerin A noktasından B noktasına sorunsuz bir şekilde güvenli bir şekilde taşınmasını nasıl sağlarsınız?
Öncelikle yönetmeliklerin baştan sona bilinmesi şart! Zira bunu ne kadar vurgulasak az. Tehlikeli maddeleri taşırken, geçerli tüm düzenlemeler konusunda çok iyi bilgi sahibi olmalısınız. Bunlar ülkeye, eyalete ve hatta taşınan malzemenin türüne göre değişir. Örneğin ABD'de, Ulaştırma Bakanlığı (DOT) ve İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi (OSHA), taşıma sırasında güvenlik için yasal düzenlemeleri ortaya koyar ve bunlara kesinlikle uyulmasını ister.
Tehlikeli maddeler için ambalajlama sadece kolaylık meselesi değil, yaşam ve ölüm meselesidir. Doğru ambalajlama dökülmeleri, sızıntıları ve kirlenmeyi önlerken, etiketleme de kullanıcıların tam olarak neyle uğraştıklarını bilmelerini sağlar. Açık ve tutarlı etiketleme, yanıcılık, toksisite veya aşındırıcılık gibi potansiyel riskleri vurguladığı için (kelimenin tam anlamıyla) hayat kurtarıcıdır.
RİSK DEĞERLENDİRMESİ VE ACİL DURUM HAZIRLIĞI
İlk kamyon yola çıkmadan önce riskleri değerlendirmeniz gerekiyor. Neler ters gidebilir? Acil durum planınız nedir? Risk değerlendirmesi, araç arızasından kazalara ve doğal afetlere kadar her şeyi kapsar. Ancak bu sadece hazırlıkla ilgili değil, riskleri yönetmede proaktif olmakla da ilgilidir.
Tehlikeli maddelerin taşınması cesaret isteyen bir iştir. Sürücülerinizin ve depo personelinizin kimyasalların yüklenmesi, boşaltılması ve taşınması için doğru prosedürler konusunda eğitilmesi hayati önem taşır. ABD'deki HAZMAT veya Avustralya'daki Tehlikeli Mal Sürücü Eğitimi gibi sürücü sertifikaları, kazaları önlemede önemli faktörlerdir.
Diğer tüm lojistik operasyonlarında olduğu gibi, sevkiyatı yaptıktan unutulmaması gereken tehlikeli maddeler için gerçek zamanlı takip sisteminin olması çok önemlidir. Bu, gecikmeler veya aksilikler durumunda hızlı müdahale imkânı sağlarken, paydaşlara da şeffaflık sunuyor.
DÜZENLEMELERE UYMAK VE MUAFİYET TALEBİ
Endüstriyel kimyasallar, yakıtlar ve tarımsal kimyasal ürünlerin üretimi ve pazarlaması için, öncül maddelerin ve ürünlerin tedarik zinciri boyunca güvenli ve mevzuata uygun bir şekilde taşınması hayati önem taşıyor. Bu tür malların taşınması, birçok sektörde son derece geniş uygulama alanına sahip karmaşık bir ulusal ve uluslararası düzenlemeler ağı tarafından yönetiliyor. Tehlikeli veya zararlı maddeleri, çok küçük miktarlarda bile olsa, taşıyan herhangi bir şirketin, düzenlemelere uyması veya muafiyet talep etmesi gerekiyor.
Diğer yandan nakliyeciler, tehlikeli veya zararlı maddelerin kara, hava veya deniz yoluyla doğru ve yasal olarak taşınmasından doğrudan sorumludur. Kimyasallar, radyoaktif maddeler veya biyolojik maddeler (bulaşıcı ajanlar, genetiği değiştirilmiş mikroorganizmalar veya tanı örnekleri dahil) gibi tehlikeli maddelerin nakliyesiyle ilgilenen herkesin özel eğitim alması önemli. Taşıma konusunda tavsiye veren, taşıyan veya taşıma amacıyla tehlikeli maddelerle ilgilenen herkesin eğitimli olması zorunlu.
HAVA TAŞIMACILIĞINDA YÜKSEK GÜVENLİK
Hava taşımacılığında ise özellikle tehlikeli maddelerin taşınması söz konusu olduğunda, en yüksek güvenlik standartları fevkalade şart! Bazı maddeler uçak, mürettebat ve yolcular için risk oluşturuyor. İşte burada IATA devreye giriyor ve tehlikeli maddelerin hava taşımacılığında en yüksek güvenlik seviyelerini sağlamak için öncülük ediyor. Kapsamlı teknik uzmanlığı, sektör lideri ürünleri ve özelleştirilmiş eğitim programları aracılığıyla IATA, tehlikeli maddelerin güvenli ve verimli bir şekilde ele alınması için zemin hazırlıyor. Bu standartların teşvik edilmesi ve tutarlı bir şekilde uygulanması, hava taşımacılığı sektöründe güvenlik çıtasını yükseltiyor.
Tehlikeli maddelerin taşınması sırasında meydana gelen bir kaza dahi felaket niteliğinde sonuçlara yol açabiliyor. İster işveren, ister işçi, ister nakliyeci veya denetim yetkilisi olun, gereksiz risklerden kaçınmak için sorumluluğu paylaşmaz ve mevcut taşıma ve depolama tavsiyelerine ve yönergelerine uymazsanız her an tehlike ile karşı karşıya kalacağınızı unutmayın!
