Filistin’in İslam Toprağı Tarihi
Filistin toprakları, Selahaddin Eyyübi’nin 1187’de Kudüs’ü Haçlılardan almasının ardından uzun yıllar boyunca İslam egemenliği altında kalmıştır. Bu durum, 1947 yılına kadar bölgenin İslam toprağı olarak kabul edilmesine yol açmıştır.
İran’da Bin Yıllık Türk Hakimiyeti
İran coğrafyası, milattan sonra 963 yılından 1925 yılına kadar büyük ölçüde Türklerin kurduğu devletlerin merkezi olmuştur. Özellikle 10. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar, Gazneliler, Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Harizmşahlar, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Safeviler, Avşarlar ve Kaçarlar gibi çok sayıda Türk hanedanlığı İran’da hüküm sürmüştür. Bu yaklaşık 900-1000 yıllık süreç, İran’ın tarih ve kültüründe Türk etkisinin derin olduğunu göstermektedir.
Bu devletlerin çoğu Tebriz, İsfahan ve Tahran merkezli yönetimler kurmuş ve bölgedeki siyasi istikrarı sağlamışlardır.
İran Coğrafyasında Kurulan Başlıca Türk Devletleri
- Gazneliler (963-1187): İran’da hakimiyet kuran ilk Türk devletlerinden biridir.
- Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1037-1194): 1040 Dandanakan Savaşı ile İran’da Türk hakimiyetini kesinleştirmiştir.
- Harizmşahlar (1157-1231): Selçukluların ardından bölgede güçlü bir Türk devleti olarak hüküm sürmüştür.
- İlhanlılar (1256-1335): Moğol kökenli olsalar da zamanla Türkleşmiş ve Tebriz merkezli yönetim kurmuşlardır.
- Karakoyunlular (1380-1468) & Akkoyunlular (1350-1502): İran ve Azerbaycan’da hakimiyet kuran Türkmen devletleri.
- Safeviler (1501-1736): Şah İsmail tarafından kurulan ve Şiiliği İran’da yaygınlaştıran Türkmen hanedanlığı.
- Avşar Hanedanı (1736-1796): Nadir Şah tarafından kurulan ve Hindistan’a kadar yayılan Türk devleti.
- Kaçarlar (1797-1925): Tahran merkezli son büyük Türk hanedanlığı, 1925’e kadar hüküm sürmüştür.
1925’te Kaçarlar Hanedanı’nın sona ermesiyle Farisi kökenli şahlık kurulmuş, 1979 devriminden sonra Humeyni önderliğinde Dini Cumhuriyet dönemi başlamıştır. Bugün İran nüfusunun yaklaşık %50’si Türk kökenli olup, önemli bir kısmı Türk-Farisi melezidir.
