Ekonomi yönetimi, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) koordinasyonunda kredi kartları, krediler ve konut finansmanını kapsayan yeni makro ihtiyati adımlar açıkladı. BDDK’nın aldığı yeni kararla dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredilerinin, talep edilmesi halinde 3 ay içinde azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılabilmesine imkân sağlandı. Bununla birlikte kredi kartı limitlerine de kısıtlama getirildi. Gerçek kişilere tahsis edilecek toplam kredi kartı azami limiti, belgelenmiş gelir esas alınarak belirlenecek. Ayrıca karar tarihi itibarıyla toplam kredi kartı limiti 400 bin lira ile 750 bin lira arasında olan kart sahiplerinin limitleri yüzde 50, 750 bin liranın üzerinde olanların limitleri ise yüzde 80 oranında düşürülecek. Ekonomi politikalarında sıkılaşmanın süreceğine işaret eden kararlar, piyasalarda tepkiyle karşılandı.
Tüketimde yavaşlama ve durgunluk riski
İstanbul Tüccarlar Kulübü Derneği Başkanı İlker Önel, kredi kartı limitlerine getirilen kısıtlamanın, özellikle reel sektörün nakit akışı üzerinde olumsuz etkiler doğuracağını söyledi. Son birkaç yıldır uygulanan sıkı para politikaları ve hane halkı gelirlerindeki gerileme nedeniyle reel sektörün zaten zorlu bir süreçten geçtiğine dikkat çeken Önel, söz konusu kararın bu zorlukları daha da artıracağını vurguladı. Önel, “Ödemesi gecikmiş kredi kartları için sağlanan yeniden yapılandırma imkânı, tüketiciler açısından rahatlatıcı bir adım. Ama kredi kartı limitlerindeki kısıtlama, tüketicinin harcama esnekliğini azaltarak tüketimde yavaşlamaya yol açacak. Bu da başta KOBİ’ler olmak üzere birçok işletmenin işlerinde durgunluğa neden olacak, nakit ihtiyacını karşılamalarını daha da güçleştirecek” diye konuştu. Kredi kartlarının aynı zamanda küçük ve mikro ölçekli işletmelerin hammadde ve girdi ihtiyaçlarını karşılamada önemli bir rol oynadığını söyleyen Önel, “Bu ihtiyaçları karşılamadaki kısıt ve gecikmeler de ikinci bir sorun olarak işletmeleri bekliyor” şeklinde konuştu.
“Kayıt dışı ekonominin önü açılır”
Kredi kartlarında yapılan her kısıtlamanın kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye de sekte vurabileceğini de kaydeden İlker Önel, “Banka ve kredi kartları, özellikle reel sektördeki işlemleri kayıt altına alma konusunda en etkili ödeme araçlarıdır. Bu ödeme araçlarına getirilen her kısıtlama, piyasadaki kayıt dışı işlemleri artırır. Kredi kartlarının piyasadaki kullanımını azaltacak limit kısıtlaması da son dönemde ekonomi yönetiminin özellikle IBAN’la ödeme gibi uygulamaların önüne geçecek tedbirleriyle tezat oluşturuyor” açıklamasında bulundu. Kredi kartı limitlerinde uygulanacak limit kısıtlamalarının tüketicileri de olumsuz etkileyeceğini kaydeden Önel şunları söyledi:
“Kredi kartları sadece günlük alışverişlerde, markette, pazarda, restoranda, kafede değil, daha volümlü ödemelerde de tüketicinin işini kolaylaştırıyor. Örneğin özel okul taksitleri, sigorta ödemeleri, tatil ve ulaşım giderleri gibi yüklü ödemelerde kredi kartları hem ödeme hem de işlem kolaylığı sağlıyor. Bu avantajları tüketicinin elinden almak, yeni sorunları da gündeme getirecek.”
