Planın Öne Çıkan Maddeleri
- Nükleer tesislerin sökülmesi: Natanz, İsfahan ve Fordow’daki tesisler kaldırılacak.
- Zenginleştirme faaliyetlerine son: İran, uranyum zenginleştirmeye devam etmeyecek ve mevcut yaklaşık 450 kilogram yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunu UAEA’ya devredecek.
- Tam denetim ve şeffaflık: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran’da tam erişim ve denetim yetkisine sahip olacak.
- Vekil güç ve bölgesel müdahale: İran, bölgedeki vekil güçleri fonlama, yönlendirme ve silahlandırma faaliyetlerini sonlandıracak.
- Hürmüz Boğazı açık kalacak: Stratejik deniz koridoru işlevsel tutulacak.
- Balistik füze programı sınırlandırılacak: Menzil ve nicelik açısından belirli kriterler belirlenecek; kullanım savunma ile sınırlandırılacak.
- Yaptırımlar ve sivil nükleer program: İran’ın yükümlülükleri yerine getirmesi halinde tüm yaptırımlar kaldırılacak ve Buşehr Nükleer Santrali de dahil sivil nükleer program desteklenecek.
Ek olarak, planın uygulanmaması durumunda devreye giren “snapback” mekanizması kaldırılacak ve bir aylık ateşkes süresince müzakere mekanizması işletilecek.
İran Tarafı Tepkili
Trump, plan kapsamında İran’ın nükleer silah edinmeme taahhüdünü kabul ettiğini duyurmuştu. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı ve Devrim Muhafızları, görüşme ve 15 maddelik plan iddialarını reddetti. Sözcü İbrahim Zülfikari, “Bizim gibiler sizin gibilerle asla uzlaşamaz” ifadelerini kullandı.
İsrail’in Endişesi
İsrail basını, ABD ve İran arasında hızlı bir anlaşma senaryosunun İsrail liderlerini tedirgin ettiğini belirtti. Şartlar netleşmeden savaşın sona ermesinin, İran’a fiilen üstünlük sağlayabileceği vurgulandı.
