Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda yürütülen ve Alihan Kuriş ile bağlantılı olduğu değerlendirilen kişi ve şirketleri kapsayan soruşturmanın mali boyutuna ilişkin yeni ayrıntılar gündeme geldi.
Soruşturma kapsamında hazırlanan MASAK incelemesinde; şirketlerin para hareketleri, yüksek tutarlı nakit girişleri, yurt dışı para transferleri, şirketler arasındaki alışverişler ve mal varlığı kayıtları birlikte değerlendirildi. Dosyada yer alan tespitlere göre Kuriş ailesinin farklı fertlerinin üzerine kayıtlı toplam 191 taşınmaz bulunuyor.
Aile adına 191 taşınmaz
Dosyada en dikkat çekici başlıklardan biri taşınmazların dağılımı oldu.
Kayıtlara göre Alihan Kuriş'in annesi Ayşe Gülderen Kuriş'in üzerine 138 taşınmaz kayıtlı. Hayatını kaybeden babası Mahmut Sabri Kuriş'in üzerine 26, Hilmi Tuna Kuriş'in üzerine ise 13 taşınmaz bulunduğu belirtiliyor.
Soruşturma dosyasında İstanbul ve Sakarya başta olmak üzere çeşitli bölgelerde bulunan konut, arsa, tarla ve ticari nitelikteki taşınmazların da incelemeye alındığı aktarılıyor.
Sakarya'nın Serdivan ilçesinde 21 bin 432 metrekare büyüklüğünde, içerisinde ahır bulunan ahşap ev ve tarla, Erenler'de ise 1.055,2 metrekare alan üzerindeki üç katlı betonarme ofis, iş yeri ve arsa kayıtlarda yer alan varlıklar arasında gösteriliyor.
Güleryüz Kuyumculuk'ta 66,2 milyar TL'lik işlem hacmi
MASAK incelemesinde öne çıkan şirketlerden biri Güleryüz Kuyumculuk Turizm ve Otomotiv AŞ oldu.
Raporda şirketin 2017-2026 dönemindeki bankacılık işlem hacmi 66 milyar 211 milyon TL olarak hesaplandı.
Aynı dönemde şirket hesaplarında 17,26 milyar TL para girişi ve 18,32 milyar TL para çıkışı kaydedilirken, nakit yatırma toplamının 26 milyar 213 milyon TL, nakit çekme toplamının ise 4 milyar 415 milyon TL olduğu belirtildi.
Özellikle 2023 ve 2024 yıllarındaki nakit hareketleri raporun dikkat çektiği kalemler arasında bulunuyor.
“Teslimat” açıklamalı milyon dolarlık para hareketleri
Dosyada bazı yüksek tutarlı para girişlerinin açıklama bölümünde dikkat çekici ifadeler kullanıldığı görülüyor.
Akdeniz Toros hesabına 15 Kasım 2022'de “Nurettin Kaya teslimatı olarak nakit yatırılan” açıklamasıyla 989 bin 800 dolar yatırıldığı, söz konusu tutarın 18 milyon 392 bin TL karşılığı olduğu belirtiliyor.
Bir gün sonra ise yaklaşık aynı tutardaki doların CW Enerji'ye “GES için panel alımı ön ödemesi” açıklamasıyla gönderildiği kaydediliyor.
Benzer şekilde 7 Kasım 2023'te yaklaşık 1 milyon doların “Nurettin Kaya tarafından nakit yatırılan” açıklamasıyla hesaba girdiği, iki gün sonra da yaklaşık 1 milyon doların CW Enerji'ye aktarıldığı belirtiliyor.
Bu işlemlerin soruşturma kapsamında kaynağı ve ticari gerekçeleri bakımından incelendiği aktarılıyor.
MASAK: Finansal işlemler organize bir çalışmanın sonucu olabilir
Dosyanın en kritik bölümlerinden biri MASAK'ın genel değerlendirmeleri.
Raporda; şirket bölünmeleri ve devirleri, ödeme kuruluşlarından alınan paralar, kaynağı açıklanmaya muhtaç yüksek tutarlı nakit girişleri, vakıf hesaplarından ticari şirketlere yapılan transferler, karşılıklı yüksek tutarlı alış ve satış işlemleri, ticari kayıtlarla uyumsuz yurt dışı döviz girişleri ve vergi iadesi kayıtlarının birlikte değerlendirildiği belirtiliyor.
MASAK'ın, kaynağından şüphe duyulan finansal işlemlerin organize bir çalışmanın sonucu gerçekleştirilmiş olabileceği yönünde şüphe oluştuğu değerlendirmesine yer veriliyor.
Buradaki ifadelerin bir MASAK değerlendirmesi olduğu, nihai bir mahkeme hükmü anlamına gelmediği özellikle önem taşıyor.
Ümran Eğitim hesaplarında 1 milyar TL'yi aşan para girişi
MASAK kayıtlarında Ümran Eğitim'in 2017-2026 döneminde 1 milyar TL'yi aşan para girişi ve yüz milyonlarca liralık para çıkışı bulunduğu belirtiliyor.
Raporda, hesaba yatırılan nakitler veya dernek ve vakıflardan gelen paraların ardından aynı gün ya da takip eden günlerde Çamlıca Basım Yayın, Akdeniz Toros ve diğer bazı şirketlere transferler yapıldığına ilişkin işlem örnekleri sıralanıyor.
Dosyada ayrıca 1 Haziran 2026'da 9,3 milyon TL'nin “46 Büyükbaş Kurbanlık Ödemesi” açıklamasıyla Mehmet Toktaş'a gönderildiği, ertesi gün aynı tutarın “Yanlış Gelen Paranın İadesi” açıklamasıyla Ümran Eğitim hesabına döndüğü ve ardından Ahmet Seven'e yine 9,3 milyon TL gönderildiği belirtiliyor.
Vakıf hesaplarından şirketlere milyonlarca liralık transfer
İncelemede Gümüşsoy Sevim Kuran Okutma Vakfı'nın da mali hareketleri ele alındı.
Vakfın 2017-2026 dönemindeki bankacılık işlem hacminin yaklaşık 567 milyon TL olduğu belirtiliyor.
Rapora göre vakıftan Ümran Eğitim'e 142 işlemde yaklaşık 52,1 milyon TL, Yavuzlar Grup İnşaat'a ise 83 işlemde yaklaşık 38,9 milyon TL gönderildi.
MASAK, vakıf hesaplarına gelen paralar, nakit yatırılan tutarlar ve “bağış” açıklamalı girişlerin ardından çeşitli şirketlere yapılan yüksek tutarlı transferlere dikkat çekiyor.
2022 sonrasında finansal hareketlilik arttı
MASAK'ın incelemesinde soruşturma kapsamındaki şirketlerin önemli bölümünde özellikle 2020 sonrasında, daha belirgin biçimde ise 2022'den itibaren finansal işlem hacimleri ve mal alış-satış tutarlarında ciddi artış yaşandığı değerlendirmesi yer alıyor.
Yüksek nakit sirkülasyonu, ortaklar tarafından yapılan ve kaynağı açıklanmaya muhtaç olduğu değerlendirilen nakit girişleri ile bu paraların kısa süre içerisinde başka şirketlere aktarılması raporda ortak özellikler arasında sıralanıyor.
Şirketler ve vakıflar arasında birbirini izleyen para trafiği
Raporda Ümran Eğitim, Akdeniz Toros, Çamlıca Basım Yayın, İstanbul Hisar Turizm, Hisar Sağlık ve Gümüşsoy Sevim Kuran Okutma Vakfı başta olmak üzere çeşitli kuruluşlar arasındaki finansal bağlantılar da inceleniyor.
Banka transferleri ve mal alış-satış kayıtlarının birlikte değerlendirildiği raporda, bazı para hareketlerinin bir kuruluşun hesabından diğerine, oradan da başka şirketlere yönlendiği belirtiliyor.
Akdeniz Toros işlemleri de incelemede
Akdeniz Toros Et ve Et Mamülleri Sanayi ve Dış Ticaret AŞ'nin mal alış ve satış hacminde özellikle son yıllarda önemli artış meydana geldiği belirtiliyor.
MASAK, bazı şirketlerle yüksek tutarlı işlemlerin çift yönlü gerçekleşmesine de dikkat çekiyor. Bir şirketten yüksek tutarda mal alınırken aynı şirkete yüksek tutarda mal satılması şeklindeki işlemlerin, olağan ticari gerekçeler dışında kalması halinde sahte faturalaşma açısından araştırılması gereken bir görünüm oluşturabileceği değerlendirmesi yapılıyor.
Soruşturmanın mali boyutu henüz tamamlanmış değil
Dosyada yer alan bir diğer önemli ayrıntı ise mevcut MASAK raporunun soruşturmanın bütün mali yapısını ortaya koymadığı yönünde.
Soruşturma kapsamında incelenen gerçek kişi ve şirketlerin sayısının çokluğu nedeniyle mevcut 168 sayfalık raporun mali incelemenin yalnızca bir bölümünü oluşturduğu ve yeni MASAK raporlarının hazırlanmasının beklendiği belirtiliyor.
Soruşturma sürüyor
Dış kaynaklarda yer alan operasyon bilgilerine göre Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Alihan Kuriş'in de aralarında bulunduğu şüphelilere yönelik geniş kapsamlı bir soruşturma yürütülüyor. Kamuoyuna yansıyan bilgilerde soruşturmanın suç örgütü kurma ve yönetme, örgüte üye olma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık ve vergi mevzuatına aykırılık iddiaları ekseninde ilerlediği aktarılıyor. Ancak soruşturma kapsamında yöneltilen iddialar, kişiler hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet anlamına gelmiyor.
Dosyadaki mevcut mali tablo; 191 taşınmaz, 66,2 milyar TL'lik bankacılık işlem hacmi, milyarlarca liralık nakit hareketleri ve şirket-vakıf hesapları arasındaki transferler üzerinden soruşturmanın ekonomik boyutunun oldukça geniş olduğunu gösteriyor. MASAK'ın önümüzdeki dönemde hazırlayacağı yeni raporların, para hareketlerinin kaynağı ve nihai kullanımına ilişkin daha fazla ayrıntı ortaya koyması bekleniyor.
