Türkiye’nin önemli tarımsal ürünlerinden fındığın işlenmesi sırasında ortaya çıkan yan ürünlerin ekonomiye kazandırılması amacıyla yürütülen projede, fındık posasındaki protein, yağ ve polisakkaritlerin aynı işlem içerisinde ayrıştırılması hedefleniyor.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu tarafından yürütülen proje kapsamında, “Ultrason Destekli Üç Fazlı Bölümleme (TPP) Yöntemiyle Fındık Küspesinden Protein, Yağ ve Polisakkaritlerin Eşzamanlı Ekstraksiyonu ve Geleneksel Yöntemle Karşılaştırılması” yöntemi araştırılacak.
Tek işlemde üç farklı değerli bileşen
Fındık yağı üretiminin ardından kalan posa, içerdiği protein, sağlıklı yağlar ve lif benzeri polisakkaritler nedeniyle önemli bir hammadde potansiyeli taşıyor. Ancak bu yan ürünün önemli bölümü düşük katma değerli alanlarda, özellikle hayvan yemi olarak kullanılıyor.
BTÜ’nün projesiyle bu potansiyelin daha etkin şekilde değerlendirilmesi amaçlanıyor. Araştırmada, ultrason teknolojisinden yararlanılarak fındık posasındaki değerli bileşenlerin daha hızlı ve verimli biçimde ayrıştırılması üzerinde çalışılacak.
Elde edilen sonuçlar, geleneksel ekstraksiyon yöntemleriyle karşılaştırılarak ultrason destekli yöntemin verimlilik açısından avantajları ortaya konulacak.
Bitki bazlı gıdalarda kullanılabilecek
Projeden elde edilmesi planlanan protein, yağ ve diğer doğal bileşenlerin yalnızca fındık sektöründe değil, bitki bazlı gıda, fonksiyonel gıda ve biyoteknoloji uygulamalarında değerlendirilmesi öngörülüyor.
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu, çalışmanın fındık sektöründe ortaya çıkan yan ürünlerin değerlendirilmesine ve sürdürülebilir üretim anlayışının güçlenmesine katkı sağlamasını beklediklerini belirtti.
Sarıcaoğlu, düşük değerli bir yan ürünün yüksek katma değerli bileşenlere dönüştürülmesiyle hem çevresel açıdan hem de ülke ekonomisi açısından yeni fırsatlar oluşturulmasının hedeflendiğini ifade etti.
“Stratejik ürünün atık olarak görülen kısmı ekonomiye kazandırılacak”
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar da üniversite olarak bilimsel araştırmaları toplum ve sanayinin ihtiyaçlarına yönelik çözümlere dönüştürmeye önem verdiklerini belirtti.
Tarım sektöründe ortaya çıkan yan ürünlerin yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesinin sürdürülebilirlik ve ekonomik kalkınma açısından önem taşıdığını vurgulayan Çağlar, TÜBİTAK destekli projenin Türkiye açısından stratejik öneme sahip fındığın atık olarak değerlendirilen bölümünü ekonomiye kazandırmayı amaçladığını kaydetti.
BTÜ’nün çalışması başarıyla sonuçlandığında, fındık yağı üretiminden geriye kalan posanın yalnızca hayvan yemi olarak değil, yüksek katma değerli gıda ve biyoteknoloji hammaddesi olarak değerlendirilmesinin önünü açabilecek bir model ortaya koyması bekleniyor.
