Sabah gazetesinde yer alan habere göre, İsveç’te uzun süredir askıda tutulan Euro tartışması, son dönemde hem siyasi çevrelerde hem de iş dünyasında yeniden hız kazandı.
1995 yılında AB’ye katılan İsveç, hukuki olarak ortak para birimine geçiş yükümlülüğünü kabul etmiş olsa da 1999’da Euro yürürlüğe girdiğinde kronu terk etmedi. 2003 yılında yapılan referandumda seçmenlerin yaklaşık yüzde 56’sı Euro’ya “hayır” dedi ve sonraki hükümetler de temkinli bir çizgi izledi.
Bugün İsveç, AB üyesi olup da Euro kullanmayan altı ülkeden biri konumunda. Diğer ülkeler arasında Çekya, Danimarka, Macaristan, Polonya ve Romanya yer alıyor.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’nın güvenlik ve ekonomi politikalarında yaşanan değişim, İsveç’in stratejik tercihlerine de yansıdı. NATO üyelik süreciyle birlikte Batı bloğuna daha güçlü entegrasyon mesajı veren Stockholm, ekonomik cephede de daha sağlam bir çatı altında yer alma seçeneğini değerlendiriyor.
Euro Bölgesi’nin kamu borcu/GSYH oranı yüzde 80’in üzerindeyken, İsveç’te bu oran yaklaşık yüzde 33 seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, bazı siyasetçilerin “daha düşük borçlu bir ekonomi olarak risk üstleniyoruz” eleştirisini gündeme getirmesine neden oluyor.
Kamuoyunda ise görüşler bölünmüş durumda. Euro’ya destek artış eğilimi gösterse de karşıt cephe hâlâ güçlü. Yeni bir referandum ihtimali masada.
En Az Dört Yıllık Süreç
İsveç’in Euro’ya geçebilmesi için öncelikle ERM II mekanizmasına katılması ve kronun en az iki yıl boyunca belirlenen bant içinde istikrarlı kalması gerekiyor. Uzmanlara göre tüm teknik ve hukuki sürecin tamamlanması en az dört yıl sürebilir.
Öte yandan İsveç’in büyük ölçüde nakitsiz bir ekonomi olması, teknik dönüşümü kolaylaştırabilecek önemli bir avantaj olarak görülüyor.
Sonuç olarak İsveç’in vereceği karar, yalnızca ulusal ekonomi açısından değil, Euro’nun küresel finans sistemindeki konumu bakımından da kritik bir dönüm noktası olabilir. Avrupa’da para birliği tartışması, yeni bir evreye girmiş görünüyor.
