Sırbistan’da pazar günü gerçekleştirilen erken genel seçimlerde, yaklaşık iki yıldır devam eden hükümet karşıtı protestoların öncülüğünü yapan öğrenci hareketi zaferini ilan etti. Ipsos ve CeSID’in sandık verilerine dayalı ilk tahminleri, Öğrenci Listesi’nin iktidar cephesinin önüne geçtiğini ortaya koydu. Vucic de henüz kesin sonuçlar açıklanmadan yenilgiyi kabul etti. Reuters
Öğrenci Listesi parlamentoda çoğunluğu hedefliyor
Ipsos ve CeSID’in takip ettikleri sandıkların yüzde 80,8’inden elde edilen verilere dayanan tahminlerine göre Öğrenci Listesi yüzde 52,7 oy oranına ulaşarak 250 sandalyeli parlamentoda 140 sandalye kazanabilir.
Aleksandar Vucic’i destekleyen Birleşik Sırbistan listesi ise yüzde 38,9 oy oranıyla 104 sandalye elde edebilir. Söz konusu rakamlar ilk tahminlere dayanıyor; kesin sonuçların açıklanması bekleniyor.
Vucic, seçim sonuçlarına ilişkin açıklamasında yenilgiyi kabul ederek öğrenci hareketinin açık bir üstünlük sağladığını söyledi. Böylece uzun süredir Sırbistan siyasetinde etkili olan iktidar cephesi, seçimlerde ciddi bir gerilemeyle karşı karşıya kaldı.
Belgrad sokaklarında seçim kutlaması
Seçim sonuçlarına ilişkin tahminlerin açıklanması ve Vucic’in yenilgiyi kabul etmesinin ardından başkent Belgrad’da çok sayıda kişi sokaklara çıktı.
Otomobillerin korna çaldığı kutlamalarda vatandaşlar zafer sloganları attı. Öğrenci hareketinin temsilcileri de seçim sonucunu, ülkede yeni bir siyasi dönemin başlangıcı olarak değerlendirdi.
Öğrenci Listesi’nin önde gelen isimlerinden Ilija Srdanovic, yaptığı açıklamada Sırbistan’ın kazandığını belirterek ülkede daha iyi bir gelecek inşa etmek istediklerini söyledi. Srdanovic ayrıca komşu ülkelerle ve uluslararası toplumla ilişkileri geliştirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Protestoların fitilini Novi Sad faciası ateşledi
Sırbistan’da öğrenci hareketinin siyasi güce dönüşmesinde, Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunun çatısının çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi önemli rol oynadı.
Facianın ardından başlayan protestolarda öğrenciler, sorumluların hesap vermesini ve yolsuzluk iddialarına karşı adım atılmasını talep etti. Zamanla ülke geneline yayılan gösteriler, iktidara yönelik geniş çaplı bir muhalefet hareketine dönüştü.
Öğrencilerin öncülüğündeki hareket, seçimlerde farklı kesimlerden isimleri bir araya getiren bir listeyle yarıştı. Uzmanlar, sporcular ve sanatçıların da yer aldığı liste, hükümet karşıtı protestoların siyasi alandaki temsilcisi olarak öne çıktı.
Vucic yabancı güçleri suçladı
Seçim yenilgisini kabul eden Vucic, öğrenci hareketinin başarısında bazı Avrupa ülkelerinin ve ABD’deki, kendi ifadesiyle, “derin devletin” etkili olduğunu öne sürdü.
Vucic ayrıca öğrenci hareketinin iktidara gelmesi durumunda Sırbistan’ın Rusya politikası ve Bosna Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti entitesiyle ilişkilerinin değişebileceğini savundu. Bu iddialar Vucic’in kendi değerlendirmeleri olarak aktarılırken, açıklamalarında bunları destekleyen somut kanıt sunulmadı.
Seçim sürecinde gerginlik yaşandı
Yüksek katılımla gerçekleşen seçimlerde farklı bölgelerde kavga, saldırı, seçmenlere baskı ve karşıt gruplar arasında gerginlik yaşandığı bildirildi. Başkent Belgrad’da güvenlik önlemleri artırılırken polis ekipleri kritik noktalarda konuşlandırıldı.
Vucic destekçilerinin Cumhurbaşkanlığı binası yakınlarında kurduğu çadır kampı da seçim sonuçlarının ardından gerilimin merkezlerinden biri oldu. Vucic yanlılarının kampı terk etmesinin ardından bazı vatandaşlar çadırları ve kamp malzemelerini ateşe verdi.
İlk tahminlerin öğrenci hareketinin parlamentoda çoğunluğu elde edebileceğine işaret etmesi, Sırbistan’da yeni dönemin nasıl şekilleneceği sorusunu gündeme taşıdı. Ancak parlamentodaki sandalye dağılımı ve siyasi geçişin ayrıntıları için resmî seçim sonuçlarının açıklanması gerekiyor.
