Küresel iklim krizi, düzensiz yağış rejimleri ve artan yaz kuraklıkları, Türkiye'nin en stratejik ihraç ürünlerinin başında gelen fındığı doğrudan tehdit ediyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, fındık üretiminde ezber bozan açıklamalarda bulundu. Karadeniz Bölgesi’nde acil önlem alınması gerektiğinin altını çizen Demir, fındıkta sulamanın artık bir lüks değil, zorunlu bir ihtiyaç haline geldiğini vurguladı.
"Fındıkta Sulama Verimi %60 Artırıyor"
Geçtiğimiz 2025 yılında tarımsal üretimde ve özellikle meyvecilikte ciddi krizler yaşandığını hatırlatan Prof. Dr. Yusuf Demir, bölgedeki geleneksel algının değişmesi gerektiğini ifade etti. Fındıkta sulamanın sadece sürdürülebilirlik değil, doğrudan kazanç sağladığını belirten Demir, şu verileri paylaştı:
"Yapılan bilimsel çalışmalar, doğru ve zamanında yapılacak sulamanın fındıkta üretim ve verimi %60'a varan oranda artırabileceğini gösteriyor. Tabii bu oran arazinin eğimine, coğrafi yapısına ve fındığın çeşidine göre değişir. Sulama yapılmadığında yalnızca rekolte düşmüyor; kalitesiz, küçük, çapı yetersiz ve içi boş fındık sayısı artıyor. Bu nedenle, özellikle Samsun başta olmak üzere Karadeniz’in sahil kesiminde, 450 rakımın altındaki fındık alanlarında modern sulama projeleri hızla hayata geçirilmelidir."
Don Riskini Azaltıyor, Boş Fındık Oranını Düşürüyor
Sulama takviminin fındığın olgunlaşma dönemleri üzerindeki hayati etkilerine değinen Demir, doğru zamanda yapılan sulamanın avantajlarını şu şekilde sıraladı:
-
Mayıs Sonu - Haziran Başı: Bu dönemde yapılan sulama meyvenin olgunlaşmasını desteklerken, don riskine karşı koruma sağlıyor.
-
Haziran Sonu - Temmuz Başı: Meyvelerin irileşmesini sağlarken, boş fındık oranını minimuma indiriyor ve kaliteyi doğrudan iyileştiriyor.
-
Temmuz - Ağustos Dönemi: Hem mevcut hasadın kalitesini artırıyor hem de bir sonraki yılın fındık sürgünlerini geliştiriyor. Bu sayede fındıktaki en büyük kronik sorunlardan biri olan periyodisite (bir yıl ürün verip bir yıl vermeme/az verme durumu) çözüme kavuşuyor.
"Modern Sulama Yöntemleri Şart"
Geleneksel vahşi sulama yerine bölgeye uygun modern tekniklerin kullanılması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Yusuf Demir, yerel yöneticilere ve çiftçilere çağrıda bulundu. Eğilimli Karadeniz arazilerinde damla sulama veya fındık altı mini yağmurlama sistemlerinin kullanılması gerektiğini belirten Demir, Ordu, Giresun ve Trabzon dahil tüm bölgede bu projelerin öncelikli olarak desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
"Gelecekte Karadeniz'de Fındık Yetiştirmek Zorlaşacak"
Küresel ısınmanın Akdeniz ve Karadeniz üzerindeki etkilerinin Türkiye'nin ürün haritasını değiştirdiğini belirten Demir, sözlerini şöyle tamamladı:
"İklim değişikliği bu hızla devam ederse, gelecek yıllarda fındığın Karadeniz’de yetişme şartları çok daha zor bir hal alacak. Şimdiden önlem almalı ve sulama altyapılarını kurmalıyız. Yağışlı bir dönemde sulamayı konuşmalıyız ki, yarın kuraklık kapıya dayandığında kriz yönetmek yerine problemi doğmadan çözmüş olalım. Başta Orta ve Doğu Karadeniz olmak üzere, Batı Karadeniz'i de kapsayacak şekilde fındık sulama projelerine acilen stratejik destek verilmelidir."
