Sermaye piyasalarında yaşanan fon krizinin ardından tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarında ödeme sürecine ilişkin yeni bir aşamaya geçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında 29 Eylül’de gerçekleştirilen toplantının ardından yapılan açıklamada, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK), fonların mal varlığı ve likidite durumuna göre “hak sahipliği mutabakatı tamamlanan” yatırımcılara ödeme yapılmasına ilişkin yol haritasını sunduğu bildirildi.
Bu açıklamadaki “hak sahipliği mutabakatı” ifadesi, yatırımcıların hangi fonda ne kadar katılma payına sahip olduğunun resmi kayıtlar üzerinden kesinleştirilmesi anlamına geliyor.
Hak sahipliği mutabakatı nasıl yapılacak?
SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli tasfiye usul ve esaslarına göre, tasfiye kapsamındaki her fon için öncelikle tedavüldeki toplam katılma payı adedi ile yatırımcıların bireysel saklama hesaplarındaki katılma paylarının karşılaştırılması gerekiyor.
Bu çalışma Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile tasfiye sürecinde görevlendirilen bankalar arasında gerçekleştirilecek. Bunun yanında yatırımcıların payları üzerinde bulunan rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlar ile gerçekleşmemiş emirler de kontrol edilecek.
Başka bir ifadeyle süreç şu soruya cevap verecek:
“Bu fonda hangi yatırımcının, kaç adet katılma payı var ve bu payların üzerinde herhangi bir kısıtlama bulunuyor mu?”
Bu kayıtlar karşılaştırılıp doğrulandığında yatırımcının fondaki hak sahipliği netleştirilmiş olacak.
Sadece yatırımcı kayıtları kontrol edilmeyecek
Tasfiye sürecinde ikinci önemli mutabakat ise fonun kendi borç ve alacaklarıyla ilgili olacak.
SPK’nın belirlediği usule göre fon portföyündeki saklamaya konu finansal varlıklar Takasbank nezdinde görevli bankaların hesaplarında tutulacak. Fonun gerçekleştirdiği işlemlerden doğan borç ve alacakların mutabakatı, önceki saklama kuruluşu, görevli banka ve Takasbank arasında yapılacak. Fon giderleri için de ayrıca mutabakat gerçekleştirilecek.
Dolayısıyla “hak sahipliği mutabakatı” yalnızca yatırımcının hesabındaki rakamın kontrol edilmesinden ibaret değil. Tasfiye masasındaki varlıkların, borçların ve yatırımcı kayıtlarının birbirleriyle uyumlu hale getirilmesi gerekiyor.
Para ne zaman yatırımcının hesabına geçecek?
Tasfiye kapsamındaki fonların portföyünde bulunan finansal varlıklar, yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları dikkate alınarak bankalar tarafından nakde dönüştürülecek.
Elde edilen nakit, belirlenen ödeme planı çerçevesinde, mutabakatı tamamlanmış yatırımcıların bireysel saklama hesaplarına fon katılma payı sahipliği oranında aktarılacak.
Bu nedenle hak sahipliği mutabakatı tamamlanmadan ödeme yapılması yerine, önce yatırımcının fondaki payının ve hukuki durumunun kesinleştirilmesi gerekiyor.
6 aylık süre ne anlama geliyor?
Tasfiye sürecinin başlangıcında SPK tarafından belirlenen süre 3 aydı. Ancak SPK’nın 20 Eylül 2026 tarihli kararıyla, tasfiye kapsamındaki fonların portföy yapıları ve piyasa koşulları dikkate alınarak bu süre 6 aya çıkarıldı.
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor:
6 aylık süre, her yatırımcının parasını almak için 6 ay beklemek zorunda olduğu anlamına gelmiyor.
SPK’nın 29 Eylül’deki toplantı sonrasında yaptığı açıklamada da ödemelerin fonların mal varlığı ve likidite durumuna göre, hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara yapılacağı belirtildi. Ödeme için ayrıca kesin bir tarih açıklanmadı.
131 fon için süreç nasıl ilerleyecek?
SPK’nın tasfiye kararında 7 portföy yönetim şirketinin 131 fonu bulunuyor. Tera Portföy fonlarının tasfiye sürecinde Türkiye İş Bankası, diğer altı portföy yönetim şirketinin fonlarında ise Ziraat Bankası görevlendirildi.
Süreç özetle şöyle işleyecek:
1. Yatırımcı kayıtları kontrol edilecek.
MKK kayıtları ile bankalardaki bireysel saklama hesapları karşılaştırılacak.
2. Hak sahipliği kesinleştirilecek.
Yatırımcının sahip olduğu katılma payları, varsa haciz, rehin, tedbir ve benzeri kayıtlarla birlikte doğrulanacak.
3. Fonun borç ve alacakları belirlenecek.
Fonun finansal işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler ve alacaklar için ayrıca mutabakat yapılacak.
4. Fon varlıkları nakde çevrilecek.
Portföyde bulunan finansal varlıklar piyasa koşulları ve likidite dikkate alınarak satılacak.
5. Nakit yatırımcılara dağıtılacak.
Mutabakatı tamamlanan yatırımcılara, fondaki katılma payı sahipliği oranları esas alınarak ödeme yapılacak.
Kritik nokta: “Mutabakat tamamlandı” ne demek?
Yatırımcı açısından en basit ifadeyle “hak sahipliği mutabakatının tamamlanması”, MKK ve görevli banka kayıtlarında yatırımcının fondaki payının ve bu paya ilişkin durumun doğrulanması anlamına geliyor.
Dolayısıyla 29 Eylül’de yapılan açıklamadaki kritik ifade, doğrudan “herkese ödeme bugün başlıyor” şeklinde anlaşılmamalı. Açıklama, hak sahipliği doğrulanan yatırımcıların, fonun nakde dönüşen varlıkları ve likidite durumu ölçüsünde ödemeye alınacağı bir sistemin oluşturulduğunu gösteriyor.
MKK da yatırımcılara, tasfiye işlemlerinin SPK’nın 17 Eylül tarihli kararıyla görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütüldüğünü ve yatırımcıların ayrıntılı bilgi için hesaplarının bulunduğu kurum ile tasfiye için görevlendirilen kuruluşlara başvurabileceğini bildiriyor.
