Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul'daki kiralık sosyal konut projesinin ayrıntılarını açıkladı. Buna göre ilk etapta 1.071 konut için başvurular 14 Eylül'de başlayacak. Konutların ekim ayında hak sahiplerine teslim edilmesi planlanıyor.
Proje kapsamında 1+1 konutlar 10 bin TL, 2+1 konutlar 12 bin TL, 3+1 konutlar 15 bin TL, 4+1 konutlar ise 18 bin TL'den başlayan fiyatlarla kiraya verilecek. Konutların piyasa rayiçlerinin oldukça altında kiralanması hedefleniyor.
TOKİ'den 3 yıl şartı
Ancak projenin en dikkat çekici şartlarından biri, hak sahiplerinin konutlarda yalnızca 3 yıl süreyle oturabilecek olması.
TOKİ'nin resmi açıklamasına göre, ilk etapta belirlenen şartları taşıyan vatandaşlara 3 yıllığına kiralanacak konutların süresi dolduğunda yeni hak sahipleri yine kura yöntemiyle belirlenecek. Böylece aynı konutun farklı ihtiyaç sahiplerine sırayla sunulması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da projeyi duyururken kira sözleşmelerinin üç yıllık olacağını, sürenin sonunda tahliye ve bakım işlemlerinin ardından konutların kura ile belirlenecek yeni ihtiyaç sahiplerine verileceğini açıklamıştı.
Peki 3 yıl sonra ne olacak?
Projenin temel amacı dar gelirli vatandaşların uygun fiyatlı konuta erişimini sağlamak ve İstanbul'daki kira fiyatlarını aşağı çekmek.
Ancak tam da bu noktada önemli bir soru ortaya çıkıyor:
Bugün dar gelirli olduğu için TOKİ'nin sosyal kiralık konutuna ihtiyaç duyan bir aile, üç yıl sonra neden artık bu desteğe ihtiyaç duymayacak?
Bir ailenin geliri üç yıl içerisinde piyasa koşullarında ev kiralayabilecek seviyeye çıkacak mı?
Örneğin bugün 15 bin TL kira ödeyebildiği için TOKİ konutuna yerleşen bir aile, üç yıl sonra konutunu boşalttığında İstanbul'da karşısına çıkacak piyasa kiralarını karşılayabilecek mi?
Eğer vatandaşın ekonomik durumu üç yıl içerisinde ciddi biçimde değişmezse, bu kez aynı aile yeniden yüksek kira fiyatlarıyla karşı karşıya kalmayacak mı?
Ucuz kira 3 yıl, barınma ihtiyacı ömür boyu
Projeye yönelik tartışmanın merkezinde de bu nokta bulunuyor.
TOKİ'nin modeli, aynı konutun farklı ihtiyaç sahipleri arasında dönüşümlü olarak kullanılmasını öngörüyor. Bu açıdan bakıldığında daha fazla ailenin belirli bir süre boyunca piyasanın altında kira ödeme imkanına kavuşması hedefleniyor. Ancak sistem, üç yılını dolduran mevcut kiracının sonraki aşamada nasıl korunacağı sorusuna henüz kapsamlı bir yanıt vermiyor.
Oysa barınma ihtiyacı üç yıllık değil. İstanbul'da kira fiyatlarının yüksekliği nedeniyle sosyal konuta ihtiyaç duyan bir ailenin ekonomik koşullarının da üç yıl içerisinde otomatik olarak değişmesi beklenemez.
Dolayısıyla proje, bir yandan dar gelirliye önemli bir nefes alma imkanı sunarken diğer yandan "Üç yıl sonra ne olacak?" sorusunu da gündeme getiriyor.
İlk etapta 1.071 konut
İstanbul'da toplam 15 bin kiralık sosyal konut planlanıyor. İlk etapta 1.071 konut için başvurular 14-25 Eylül tarihleri arasında alınacak.
Başvuracak kişilerin 18 yaşını tamamlamış, evli ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, aylık hane gelirinin 100 bin TL'nin altında bulunması, en az bir yıldır İstanbul'da ikamet etmesi ve üzerine kayıtlı bir konut bulunmaması şartları aranacak.
Hak sahipleri kura ile belirlenecek. Konutlar 3 yıl süreyle kullanılabilecek ve sürenin sonunda yeni hak sahipleri belirlenecek.
Asıl mesele ise şu:
Dar gelirli vatandaş üç yıl boyunca piyasanın altında kirayla korunacaksa, üçüncü yılın sonunda onu yeniden piyasanın acımasız şartlarına karşı kim koruyacak?
