Samsun'dan Artvin'e kadar uzanan bölgede orijinal özelliklerini taşıyan yaklaşık 50 köpek kaldığı tahmin ediliyor. Yetiştiriciler, bu özel ırkın korunması ve çoğaltılması için acil adım atılması çağrısında bulunuyor.

Doğu Karadeniz'in yüksek rakımlı yaylalarında yıllardır sürülerin en önemli koruyucularından biri olan Karadeniz çoban köpeği, yok olma riskiyle karşı karşıya. İri cüssesi, yoğun tüy yapısı ve güçlü koruma içgüdüsüyle tanınan, yörede "Yaylaların Aslanları" olarak anılan köpeklerin sayısının yaklaşık 50'ye kadar düştüğü belirtiliyor.
Trabzon, Rize, Giresun, Ordu ve Artvin'in yüksek kesimlerinde yetiştirilen bu köpekler, bölgenin sert iklimine ve zorlu arazi şartlarına uyum sağlamalarıyla biliniyor. Yoğun kar yağışında ve şiddetli yağmurda dahi sürülerini terk etmeyen Karadeniz çoban köpekleri, kurt ve ayı gibi yaban hayvanlarına karşı hayvanların güvenliğini sağlıyor.
Ancak bölgedeki hayvancılık alışkanlıklarının değişmesi ve sürü sahiplerinin farklı köpek ırklarına yönelmesi, bu yerel ırkın geleceğini tehdit etmeye başladı.

Kangal köpeklerinin yaygınlaşması genetik yapıyı değiştirdi
Karadeniz çoban köpeğinin sayısındaki düşüşte, bölgeye Kangal köpeklerinin girmesi ve sürü sahiplerinin bu ırka yönelmesi önemli rol oynadı. Farklı ırklarla kontrolsüz eşleşmeler yaşanması, Karadeniz çoban köpeğinin kendine özgü genetik ve fiziksel özelliklerinin zamanla değişmesine yol açtı.
Orijinal özelliklerini koruyan köpeklerin sayısı yaklaşık 50'ye kadar gerilerken, özellikle dişi köpek bulmakta yaşanan sıkıntı ırkın devamlılığı açısından ciddi bir sorun haline geldi.

"Bir an önce koruma altına alınmalı"
Doğu Karadeniz'e özgü yerli köpek ırklarının yetiştiriciliğini yapan ve Trabzon Zerdava Köpeği Derneği Başkanı olan Serdar Ergün, Karadeniz çoban köpeğinin yok olma noktasına geldiğini söyledi.
Samsun'dan Artvin'e kadar uzanan coğrafyada farklı özellikler gösterebilen bu köpeklerin tarihsel geçmişinin Kafkas çoban köpekleriyle bağlantılı olduğunu belirten Ergün, Karadeniz'de kalan yerli köpeklerin temel özelliğinin sürü korumaya odaklanmaları olduğunu ifade etti.
Kafkas çoban köpekleriyle tarihsel bağın, Sovyetler Birliği döneminde 1940'lı yıllarda bekçilik ve savaş amacıyla geliştirilen köpeklerle karıştırılmaması gerektiğine dikkat çeken Ergün, yerel köpeklerin nesiller boyunca sürü koruma görevini üstlendiğini vurguladı.
Bölgedeki Kangal köpeği yetiştiriciliğinin yaygınlaşmasıyla yerli ırka olan ilginin azaldığını dile getiren Ergün, kontrolsüz eşleşmelerin de genetik özelliklerin kaybolmasına neden olduğunu belirtti.
Ergün, bölgede orijinal özelliklerini taşıyan yaklaşık 50 köpek bulunduğunu kaydederek, öncelikle bu köpeklerin koruma altına alınması, üretimlerinin desteklenmesi ve ardından ırk standartlarının belirlenerek tescil çalışmalarının yapılması gerektiğini söyledi.

70 kilogramı aşan güçlü koruyucular
Karadeniz çoban köpeklerinin 70 kilogramın üzerinde ağırlığa ulaşabildiğini belirten Ergün, yoğun tüy ve keçe yapılarının onları bölgenin sert hava koşullarına karşı dayanıklı hale getirdiğini anlattı.
Bu köpeklerin en önemli özelliklerinden birinin ağır kış şartlarında bile sürülerini terk etmemeleri olduğunu ifade eden Ergün, iri yapılarının kurt ve ayı gibi yaban hayvanlarına karşı da önemli bir avantaj sağladığını söyledi.
Yaklaşık 150-200 yıldır bölgedeki çobanların en önemli yardımcılarından olan bu köpeklerin giderek azaldığını belirten Ergün, erkek köpek sayısının dişilere göre daha fazla olduğunu, dişi köpek bulma konusunda ciddi sıkıntı yaşandığını aktardı.

Genetik havuz oluşturulması çağrısı
Irkın geleceği konusunda uyarıda bulunan Ergün, henüz resmi bir tescil çalışmasının başlatılmadığını belirterek ilgili kurumları, yetiştiricileri ve uzmanları harekete geçmeye davet etti.
Mevcut köpeklerin bir araya getirilerek genetik havuz oluşturulması ve kontrollü üretim çalışmalarının başlatılması gerektiğini vurgulayan Ergün, "Risk her geçen gün büyüyor. Bir an önce belli köpekleri toplayarak genetik havuzunu geliştirerek üretim yapmak gerekiyor" dedi.




