Restoranlarda kayda alınmadan atılan ürünler stokta hâlâ mevcut görünebiliyor. Reçetede belirtilenden büyük hazırlanan porsiyonlar ise fark edilmeden malzeme tüketimini artırabiliyor. Bu tür eksiklikler, işletmelerin stok miktarını, satın alma ihtiyacını ve kayıpların maliyetini doğru hesaplamasını zorlaştırıyor. Gıda israfını azaltmak için kaybın nerede, neden ve ne miktarda oluştuğunun düzenli olarak izlenmesi gerekiyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) Mart 2026'da yayımladığı değerlendirmeye göre, restoranları da kapsayan küresel gıda hizmetleri sektöründe 290 milyon ton gıda atığı ölçüldü. UNEP, otel ve restoranlarda ölçümün yeterince yaygın olmamasının israf ve zayi sorununun gerçek boyutunu belirlemeyi güçleştirdiğine dikkat çekiyor. UNEP ile BM Turizm'in Mart 2026'da başlattığı "Değişimin Reçetesi" girişimi de işletmeleri gıda atığını ölçmeye, önlemeye ve azaltmaya teşvik ediyor.

Rekabet Kurumu’ndan Siemens’e soruşturma!
Rekabet Kurumu’ndan Siemens’e soruşturma!
İçeriği Görüntüle

Simpra'nın restoranlar için geliştirdiği stok ve maliyet yönetimi çözümü Simpra Inventory, bu takibi reçete ve zayi kayıtlarından sayım raporlarına kadar uzanan bir süreçte destekliyor.

Hazırlık firesi ve zayi ayrı izleniyor

Ayıklama, soyma ve temizleme sırasında oluşan firelerin reçetede hesaba katılması, stok ve maliyet takibinin doğru yapılması açısından önem taşıyor.

Örneğin bir porsiyon için reçetede 157,5 gram temizlenmiş et tanımlandığını düşünelim. Temizleme ve sinir ayıklama sırasında yüzde 10 fire oluşuyorsa, bu porsiyonu hazırlamak için depodan 175 gram et kullanılması gerekiyor. Fire oranı sisteme girilmediğinde, her porsiyonda tüketilen 17,5 gramlık fark stok hesabına yansımıyor. Satışlar eksiksiz kaydedilse bile bu fark birikerek dönem sonunda stok açığı ve maliyet sapması olarak ortaya çıkabiliyor.

Simpra Inventory'de ham maddelere fire oranları tanımlanarak hazırlık kayıpları reçete hesabına dahil edilebiliyor ve raporlanabiliyor. Böylece hazırlıkta beklenen fire ile bozulma, hatalı pişirme veya fazla üretim nedeniyle oluşan zayi ayrı ayrı izlenebiliyor.

Zayi nedenleri kaydediliyor, stok bilgisi güncel tutuluyor

Hazırlık sırasında bozulan bir kilogram sos, zayi kaydı oluşturulmadan atıldığında sistemde hâlâ mevcut görünebiliyor ve sipariş planlamasında yanıltıcı bir stok bilgisine dönüşüyor.

Simpra Inventory'nin Zayi modülü, bozulma, fazla üretim veya tabaktan dönme gibi nedenlerle kaybedilen ürünlerin kaydedilmesini, stoktan düşülmesini ve kayıp nedenlerine göre raporlanmasını sağlıyor. Her ürün satırına ayrı zayi nedeni girilebiliyor, ilgili ürünlerin görselleri kayıtlara eklenebiliyor. Müşteriden dönen tabaklar için servis sırasında Simpra POS üzerinden yapılan zayi girişleri de Inventory'ye otomatik aktarılıyor ve ilgili stok düşüşleri anlık gerçekleştiriliyor.

Simpra Inventory'nin fark raporları, reçetelere göre depoda kalması beklenen ürün miktarını sayımda bulunan miktarla karşılaştırıyor. Simpra'nın paylaştığı bir uygulama örneğinde, sebze stoklarında bu iki miktarın örtüşmediği görüldü. Farkın nedenini anlamak için hazırlık süreci incelendiğinde, porsiyonların reçetede tanımlanan gramajlara göre hazırlanmadığı belirlendi. Bunun üzerine porsiyonların belirlenen ölçüye uygun hazırlanması için tartım uygulamasına geçildi. Temizleme sırasında oluşan kayıpların da tüketim hesabına dahil edilmesi için fire oranları reçetelere eklendi.

Simpra Inventory ile zayi maliyetinde yüzde 86 düşüş

Simpra'nın paylaştığı ayrı bir vakada, stok ve zayi süreçlerini Simpra Inventory ile yöneten bir restoran şubesinin Ekim 2024'te 68 bin TL olan zayi maliyeti, Ekim 2025'te 9 bin 500 TL'ye gerileyerek yaklaşık yüzde 86 azaldı.

Gıda kayıplarının maliyet yönetimindeki önemine dikkat çeken Simpra COO'su Mehmet Emin Çangal, şunları söyledi:

"Restoranda yaşanan kaybın miktarı kadar nedenini de bilmeniz gerekiyor. Bozulduğu için atılan bir ürünle fazla üretildiği için tüketilemeyen bir ürün, farklı önlemler almanızı gerektiriyor. Simpra Inventory ile işletmecinin bu ayrımı yapabileceği bilgileri bir araya getiriyoruz. Böylece satın alma ve üretim kararlarını gözden geçirebiliyor, aldığı önlemin kayıplara nasıl yansıdığını takip edebiliyor. Bugün yiyecek içecek işletmeleri, kârlılıklarını artırmak için gelirlerini büyütmeye ve giderlerini azaltmaya birlikte odaklanıyor. Giderleri azaltabilmenin ilk adımı da onları ölçebilmek. Gıda atığını azaltmak, bu açıdan hem işletmenin maliyetlerini kontrol etmesine hem de kaynakları daha sorumlu kullanmasına katkı sağlıyor."