Teklifin yasalaşması halinde, belirlenen kriterleri sağlayan binlerce kişi 2026-2027 eğitim-öğretim yılında üniversite sıralarına geri dönebilecek.
İlişiği kesilenlere yeniden eğitim hakkı
Düzenleme; hazırlık sınıfı, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencileri kapsıyor. Kendi isteğiyle okuldan ayrılanlar ile üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylar da belirli şartları taşımaları halinde aftan yararlanabilecek.
Daha önce farklı bir eğitim kademesinde öğrenci affından yararlanmış olmak ise başka bir öğrenim düzeyinde yeniden başvuru yapılmasına engel oluşturmayacak.
Başvuru süresi 4 ay
Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesinden itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları gerekecek.
Bu kişiler aftan yararlanamayacak
Teklifte bazı suçlardan hüküm giyenler kapsam dışında bırakıldı. Buna göre;
- Terör suçlarından mahkum olanlar,
- Kasten öldürme, işkence, eziyet,
- Cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından hüküm giyenler,
- Sahte belgeyle kayıt yaptıran veya bu nedenle kaydı iptal edilenler,
- Fikri hak ihlalleri nedeniyle ilişiği kesilenler,
- Terör örgütleri veya devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğu belirlenen yapı ve oluşumlarla bağlantısı nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilen kişiler,
öğrenci affından faydalanamayacak.
Askeri ve güvenlik okulları kapsam dışı
Komisyonda kabul edilen önergeyle askeri ve güvenlik alanında eğitim veren kurumlar da düzenleme kapsamının dışında tutuldu.
Buna göre;
- Polis Akademisi ve bağlı eğitim kurumları,
- Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi,
- Milli Savunma Üniversitesi'ne bağlı harp okulları,
- Astsubay meslek yüksekokulları,
- Askeri enstitüler ve bu kurumlar adına başka üniversitelerde eğitim görürken ilişiği kesilen öğrenciler,
öğrenci affından yararlanamayacak.
Azami öğrenim süresini dolduranlara ek fırsat
Kanun teklifi yalnızca öğrenci affını değil, azami öğrenim süresini dolduran öğrenciler için de yeni haklar getiriyor.
Mezuniyet aşamasına gelen son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav ya da ders tekrar hakkı tanınacak. İntörnlük veya uygulamalı eğitimini tamamlayamayan öğrenciler de eğitimlerini tamamlama imkanı elde edecek.
Ancak ara sınıfta bulunan öğrenciler için ek sınav hakkı öngörülmüyor.
Akademik usulsüzlüklere ağır yaptırımlar geliyor
Teklif, yükseköğretim sisteminde akademik etik ihlallerine yönelik cezaları da artırıyor.
Tez, makale, kitap veya projelerin başkasına hazırlatılması yoluyla akademik unvan veya diploma alınmasının önüne geçilmesi hedeflenirken, kişisel emek ve bilimsel çalışmaya dayanmayan yöntemlerle elde edilen akademik derece ve unvanların geri alınabilmesinin önü açılıyor.
Bu fiilleri gerçekleştiren, yaptıran veya aracılık eden kişiler hakkında adli para cezası uygulanması da düzenlemede yer alıyor.
Vakıf üniversiteleri için yeni düzenleme
Teklifte vakıf üniversitelerine yönelik mali denetim mekanizmaları da güçlendiriliyor.
Mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek seviyeye gelen vakıf yükseköğretim kurumlarının faaliyet izinlerinin kaldırılması, öğrencilerinin ise garantör üniversiteye veya YÖK'ün uygun göreceği aynı ildeki bir devlet üniversitesine nakledilmesi öngörülüyor.
Üniversitelere yeni akademik kadrolar
Kanun teklifiyle birlikte 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları tahsis edilmesi planlanıyor.
Ayrıca Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adının "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirilmesi ve bazı akademik birimlerin Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne devredilmesine ilişkin geçiş hükümleri de teklif kapsamında yer alıyor.
Teklifin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilip yasalaşmasının ardından öğrenci affı düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle birlikte binlerce kişinin yeniden yükseköğretime dönmesinin önü açılmış olacak.