Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda ise yüzde 1,1 geriledi. Böylece şubat ayında görülen toparlanmanın ardından üretim yeniden ivme kaybı sinyali verdi.
Matriks Haber’in derlediği banka ve aracı kurum raporlarında, üretim tarafındaki zayıf görünümün sürdüğü ve Nisan ayına ilişkin öncü göstergelerin de güçlü bir toparlanmaya işaret etmediği vurgulandı.
Sanayi üretiminin alt kalemlerinde madencilik ve taş ocakçılığı üretimi yıllık bazda yüzde 5,6, imalat sanayi üretimi yüzde 1,3 düşüş kaydetti. Buna karşılık elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi yüzde 5,8 artış göstererek pozitif ayrıştı. Aylık bazda ise madencilik üretimi yüzde 1,6, imalat sanayi yüzde 1,1 gerilerken enerji üretimi yüzde 3,9 yükseldi.
Ekonomistler, mart verilerinin üretim tarafında kalıcı bir toparlanmadan ziyade kırılgan bir görünümün sürdüğüne işaret ettiğini belirtti. Raporda özellikle savunma sanayii bağlantılı üretim kalemlerindeki oynaklığın manşet veriler üzerinde belirleyici olduğu ifade edildi.
Yüksek teknoloji üretimindeki sert gerilemenin sanayi endeksini baskıladığına dikkat çekilirken, sermaye malları üretimindeki düşüşün de yatırım iştahındaki zayıflığın önemli göstergelerinden biri olduğu değerlendirildi.
Öte yandan enerji üretimindeki artışın mart ayında sanayi üretimine sınırlı da olsa destek verdiği kaydedildi.
İlk çeyrek verilerine ilişkin değerlendirmelerde ise sanayi üretiminin çeyreklik bazda sınırlı artış göstermesine rağmen yıllık bazdaki daralma eğiliminin devam ettiği belirtildi. Ekonomistler, sanayi sektörünün ekonomik büyümeye katkısının zayıf kaldığını ve genel ekonomik aktiviteyi sınırlayan unsurlardan biri olmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Nisan ayına ilişkin öncü göstergeler de üretim tarafında temkinli görünümün sürdüğüne işaret etti. İmalat sanayi PMI verilerindeki gerileme üretimde yavaşlama sinyali verirken, kapasite kullanım oranındaki yatay seyir dikkat çekti.
Dış talep tarafında ihracat verilerinin karışık seyretmesi ve küresel ekonomide devam eden belirsizliklerin sanayi üretimi açısından risk oluşturmaya devam ettiği belirtildi.
Raporda ayrıca jeopolitik gelişmeler, yükselen enerji maliyetleri ve tedarik zinciri sorunlarının üretim üzerinde aşağı yönlü baskı yarattığına dikkat çekildi. Sıkı finansal koşullar ve yüksek faiz ortamının da yatırım ve üretim iştahını sınırladığı ifade edildi.
Kurumların ortak değerlendirmesinde, kısa vadede sanayi üretiminde güçlü bir toparlanma beklenmediği ve önümüzdeki dönemde dalgalı seyrin devam edeceği görüşü öne çıktı.