İstanbul’da son dönemde yağışların azalmasıyla birlikte baraj doluluk oranları alarm veriyor. İSKİ verilerine göre kentin barajlarındaki ortalama doluluk yüzde 17 seviyelerine kadar düştü. Uzmanlar, bu düşüşün yalnızca mevsimsel olmadığını; artan nüfus, yoğun yapılaşma ve şehir genelinde oluşan ısı adalarının yağış rejimini olumsuz etkilediğini belirtiyor.
İstanbul Çevre Konseyi Genel Sekreteri Zafer Murat Çetintaş, şehirde doğal gaz kullanımının ve yoğun yapılaşmanın havayı ısıttığını ifade ederek, “Isı adaları yağmur bulutlarının şehir üzerine geldiğinde dağılmasına neden oluyor. Böylece yağışlar barajları yeterince besleyemiyor” dedi.
Kapatılan dereler ve boşa akan sular krizi büyütüyor
Çetintaş’a göre İstanbul’da geçmişte bulunan 123 derenin büyük bölümü kapatıldı ya da üzerlerinden yollar geçirildi. Bu nedenle yağmur sularının yaklaşık yüzde 70’i barajlar yerine doğrudan denize ulaşıyor. Bunun yanı sıra bozuk musluklar, bilinçsiz su kullanımı ve araç yıkama gibi günlük alışkanlıklar da yıllık bazda ciddi su kaybına yol açıyor.
Kentte yaklaşık 4,5 milyon bina ve 5 milyondan fazla araç bulunduğunu hatırlatan Çetintaş, “Bozuk bir musluk ayda ortalama 750 litre su israfına neden oluyor. Küçük görünen bu kayıplar, toplamda devasa bir tüketim anlamına geliyor” diye konuştu.
Çözüm önerileri: Deniz suyu arıtma ve bulut tohumlama
Su kıtlığının İstanbul için kalıcı bir risk haline geldiğini belirten Çetintaş, dünya genelinde 125 şehirde deniz suyunun arıtılarak içme ve kullanma suyu olarak değerlendirildiğini söyledi. Karadeniz’in düşük tuzluluk oranı nedeniyle İstanbul için uygun olduğunu vurgulayan Çetintaş, Papuçdere ve Kazandere bölgelerine kurulacak arıtma tesislerinin önemli bir çözüm olabileceğini dile getirdi.
Ayrıca bulut tohumlama yönteminin de gündeme alınması gerektiğini belirten Çetintaş, “Gümüş iyodürü ile yapılacak bulut tohumlama çalışmaları yağışın artırılmasına katkı sağlayabilir. Barajların dolması için uzun süreli yağışlara ihtiyaç var; 10 günlük yoğun kar yağışı bile önemli destek sağlar” ifadelerini kullandı.
“Susuzluk kapıda” uyarısı
Uzmanlar, mevcut gidişatın sürmesi halinde İstanbul’un ciddi bir su krizi ile karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor. Yetkililer, bireysel su tasarrufu önlemlerinin yanı sıra altyapı yatırımlarının ve iklim dostu şehir planlamasının hızla hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.