Fadıl Başar / Macaristan
Son anketlerde de önde gözüken Magyar Péter, 16 yıl sonra Viktor Orbán’a parlamento seçim mağlubiyetini yaşattı.
Seçim sonuçlarına göre Macaristan Parlamentosu’nda 199 sandalyenin 138’ini kazanan Tisza Partisi tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğu yakaladı. Fidesz’in 55, Mi Hazánk Partisi’nin de 6 milletvekili çıkardığı seçimlerde sol partiler parlamentonun dışında kaldı.
Tisza Partisi’nin Zaferi Ekonomiye de Yansıdı
Macaristan Parlamentosu’nda üçte iki oranında üstünlüğü de eline geçiren Tisza Partisi’nin zaferi ekonomiye de olumlu yansıdı. Resmî olmayan sonuçların açıklanmaya başlanmasından sadece 2 saat sonra Macar forinti değer kazanmaya başladı.
Orbán Viktor, Magyar Péter’i tebrik etti
Seçim sonuçlarının açıklanmaya başlamasından yaklaşık 2 saat sonra, Tisza Partisi’nin zaferi de netleşince Orbán Viktor, Magyar Péter’i telefonla arayarak tebrik etti.
Avrupa Birliği’nden ise Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron da ilk tebrik edenlerden oldu.
Seçim sonucunun netleşmesi ile Magyar Péter, Batthyány tér’den (Batthyány Meydanı) seçmenine ve Macar halkına seslendi. Macaristan Parlamentosu’nun en güzel şekilde resmedildiği Batthyány Meydanı’ndan yaptığı konuşmasında öncelikle demokrasinin ve Macaristan’ın kazandığını belirten Péter, seçime gösterilen büyük katılımdan dolayı da ayrıca memnun olduğunu söyledi. Seçim süresince hükümet tarafından yaşatılan tüm baskılara rağmen korkmadan, inanarak ve azimle yürüdüklerini anlatan Magyar Péter, ülkenin ve halkının refahı için çok yoğun bir tempo ile çalışacaklarını belirtti.
İç ve dış sorunlar çözüm bekliyor
Yolsuzluklar, 16 yıllık Orbán iktidarında ülkenin en büyük sorunu hâline geldi. Avrupa Birliği’nden gelen yardımların bilinmeyen akıbeti, ihalelerdeki yolsuzluklar ve insanların sağlığını tehdit eden, zehir saçan endüstri yatırımlarının yerleşim bölgelerine inşa edilmesi Orbán hükümetine gösterilen tepkilerin başında geliyordu. En son Merkez Bankası skandalı ile iyice tepki alan hükümet bu büyük skandalı bile yargıya taşımamıştı.
Siyasileşen yargı ve çökme noktasına gelen sağlık sistemi ülkede giderek büyüyen bir yara hâlini almıştı.
Eğitim Bakanlığı’nın kapatılması da ülkede yetişecek genç nesillerin demokratik ve özgür düşüncesine vurulan en büyük darbe idi.
Seçim öncesinde çevresinin panik havasında yurt dışına taşınması Macaristan’da tepkilerin daha da büyümesine neden oldu.
Dış politikada ise Avrupa Birliği ile kronikleşen bir uyumsuzluk, Peru’da ve Brüksel’de yaşanan dış misyon skandalları ülkenin dışarıdaki itibarını da zedeledi.
Tapolca seçmeni bakanlık bekliyor
Çanakkale’nin kardeş şehri olan Tapolca’da %80 oranında seçime katılım vardı. Tisza Partisi’nin adayı Dr. Balatincz Péter %52 oranında oy alarak parlamentoya girmeye hak kazandı. Tapolca halkı, kurulacak hükümette Dr. Balatincz Péter’in sağlık bakanı olmasını bekliyor.
Türkiye ile ilişkilerde yeni dönem ve beklentiler
Orbán Viktor, Türkiye ile ilişkilerinde siyasi ve politik olarak genelde Türkiye yanlısı söylemler verse de çözüm bekleyen sorunlar mevcuttur:
• Orbán hükümeti, Macaristan’a gelecek Türk işçilerinden üniversite diploması dayatması getirerek, yatırım yapan Türk iş insanlarına son iki yılda büyük zorluklar yaşattı. (Ermenistan ve Gürcistan vatandaşlarından ise istenmiyor.)
• Macaristan’da şirket kuran Türk iş insanlarına Macar bankalarında şirket hesabı açılmaması
• Dozvola sayısının yetersizliği (Türk TIR’larının geçiş yapabilmesi için gereken resmi geçiş belgesi). Avrupa ile ihracatımız üç katına çıkmasına rağmen Macaristan 135.000 olan dozvola sayısını maalesef 167.000’e çıkarmıştır.
• Vize sayısının yetersizliği. Türkiye’nin Macar vatandaşlarına Türkiye’ye girişte kimlikle giriş kolaylığı getirmesine rağmen Macaristan vize konusunda herhangi bir kolaylık göstermemektedir.
• İş müsaadesi ve oturum izninin uzatılmasında problemler devam etmektedir.
Ayrıca:
• YDSK’da karar alınmasına rağmen VakıfBank hâlâ bir şube olarak çalışamamaktadır.
• Yine YDSK’da karar alınmasına rağmen bir Türk-Macar Üniversitesi hayata geçirilememiştir.
Bir seçim daha geride kaldı
Macaristan’da ülke tarihindeki en yüksek katılımın yaşandığı 12 Nisan seçimlerinin galibi olan Magyar Péter’i ve Tisza Partisi’ni seçim başarısından dolayı tebrik eder, sorunların aşılmasında kendilerine başarılar dileriz.