Artvin, Rize ve Trabzon’da nesillerdir yaşatılan atmacacılık geleneği, son hukuki gelişmelerin ardından yeniden gündeme geldi. Bölge halkı için kültürel yaşamın önemli bir parçası olan atmacacılık, asırlardır süren bir tutku olarak biliniyor.
Doğa Derneği tarafından, 2021-2022 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu (MAK) Kararı’nın iptali istemiyle açılan davada, Danıştay 10. Dairesi kısmi iptal kararı verdi. Mahkeme, atmacanın yakalanmasında yem olarak kullanılan kızıl sırtlı örümcek kuşunun avlanmasına izin veren düzenlemeyi uluslararası sözleşmelere aykırı bularak iptal etti. MAK kararının diğer maddeleri yönünden ise davanın büyük bölümü reddedildi.
Kararla birlikte mutlak koruma altında bulunan kızıl sırtlı örümcek kuşunun yakalanması yasaklandı. Atmacanın kendisiyle ilgili doğrudan bir yasak getirilmezken, yem kuşunun yasaklanmasının atmacacılığı uygulamada durma noktasına getirdiği ifade ediliyor.
Arhavi’de istişare toplantısı yapıldı
Danıştay kararının ardından Artvin’in Arhavi ilçesinde atmaca kültürü ve yasak sürecine ilişkin geniş katılımlı bir istişare toplantısı düzenlendi. Yörede “ğaço” ya da “ciciyen” olarak bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşuna getirilen yasağın etkilerinin ele alındığı toplantıya, atmaca severler, Avcılar ve Atmacacılar Dernek başkanları, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, siyasi parti temsilcileri, muhtarlar ve vatandaşlar katıldı.
“Bu kültürümüze yapılmış bir saldırıdır”
Fındıklı Avcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, toplantı sonrası yaptığı açıklamada, siyasi partilerden destek gördüklerini belirterek, “Artvin Milletvekilimiz Sayın Faruk Çelik, konuyu anlatmak üzere bizi Ankara’ya davet etti. Hukuksal boyutta yapmamız gereken tüm itirazları yapacağız. Bu karar, kültürümüze yapılmış bir saldırıdır. Yeterli araştırma yapılmadan verildiğini düşündüğümüz bu kararı kabul etmiyoruz. Atmaca, dedelerimizden bize kalan bir kültürdür. Açıklamalarımız, ‘ğaço’ serbest olana kadar devam edecek” dedi.
“Kendimizi savunma fırsatı bulamadık”
Arhavi Avcılar, Atıcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Refik Lakerta ise dava sürecinden haberdar olmadıklarını vurgulayarak, “Kızıl sırtlı örümcek kuşunun Danıştay kararıyla yasaklanmasıyla karşı karşıya kaldık. Dava sürecinden haberimiz olmadı, kendimizi savunma fırsatı bulamadık. Atmaca kuşunu seviyoruz, onun davranışlarında kendimizi görüyoruz. Geleneksel kültürümüzün zarar görmesine kesinlikle izin vermeyiz” ifadelerini kullandı.
Karar öncesi gençlere tanıtılmıştı
Öte yandan Danıştay kararından yaklaşık iki hafta önce, Arhavi Gençlik Merkezi tarafından düzenlenen bir etkinlikte atmaca kültürü gençlere tanıtılmış, geleneğin gelecek kuşaklara aktarılmasının önemi vurgulanmıştı. Kararın ardından bölgede atmacacılığın geleceğine ilişkin belirsizlik sürüyor.