Araştırmacılar, böceği enfekte ederek öldüren bazı zehirli mantar türlerinin laboratuvar ortamında yüksek etki gösterdiğini belirledi.
Türkiye’de 2017 yılından bu yana hızla yayılan kahverengi kokarca, özellikle fındık başta olmak üzere 300’den fazla bitki türünde verim ve kalite kaybına neden oluyor. Doğal bir düşmanının bulunmaması ve uygun iklim koşulları nedeniyle kısa sürede geniş bir alana yayılan zararlı, tarım sektörü için önemli bir tehdit olarak görülüyor.
KTÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Demir, zararlıya karşı farklı yöntemlerin birlikte uygulanması gerektiğini belirterek, kimyasal mücadele ve feromon tuzaklarının yanı sıra biyolojik yöntemlerin de önem kazandığını ifade etti. Demir, özellikle “samuray arısı” ile yapılan biyolojik mücadelenin yumurta seviyesinde etkili olduğunu ancak sahadaki sonuçların henüz netleşmediğini söyledi.
Yeni çalışmalarda ise mikroorganizma temelli çözümlere odaklanıldı. Böcekleri enfekte ederek öldüren mantar türleri üzerinde yapılan deneylerde, test edilen yaklaşık 20 tür arasından iki mantarın kahverengi kokarca üzerinde yüksek öldürücü etki gösterdiği tespit edildi.
Prof. Dr. Demir, bu mantarların doğrudan böcek üzerinde enfeksiyon oluşturduğunu ve sporların temas yoluyla etkili olduğunu belirterek, “Bu iki tür üzerinden yerli bir biyolojik ilaç geliştirmeyi hedefliyoruz” dedi.
Araştırma ekibi, laboratuvar sonuçlarının ardından söz konusu mantarların doğa koşullarında da aynı etkiyi gösterip göstermediğini inceleyecek. Ayrıca ilacın çevredeki faydalı canlılara zarar verip vermediği de detaylı şekilde test edilecek.
Çalışmaların olumlu ilerlemesi halinde, geliştirilecek biyolojik ürünün bir firma aracılığıyla üretime alınarak çiftçilerin kullanımına sunulması planlanıyor.
Uzmanlar, kahverengi kokarcanın halen yayılma aşamasında olduğuna dikkat çekerek, mücadelenin erken ve eş zamanlı yürütülmesinin kritik önem taşıdığını vurguluyor.