Uzmanlara göre, kiracının açık rızası olmadan yedek anahtar kullanılarak ya da çilingir yardımıyla konuta girilmesi, yalnızca hukuki değil aynı zamanda cezai sorumluluk da doğurabiliyor.
Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, kiraya verilen konutun kullanım hakkının kira sözleşmesi boyunca kiracıya ait olduğunu belirterek, ev sahibinin tek taraflı olarak eve girme yetkisinin bulunmadığını söyledi.
Yedek anahtar kullanımı suç oluşturabilir
Kaya, ev sahibinin çeşitli gerekçeler öne sürerek kiracının bilgisi ve onayı olmadan konuta girmesinin Türk Ceza Kanunu'nun 116'ncı maddesinde düzenlenen "Konut Dokunulmazlığının İhlali" suçunu oluşturabileceğini ifade etti.
Bu suçun şikâyete bağlı olarak soruşturulduğunu belirten Kaya, suçun niteliğine göre failler hakkında 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası uygulanabileceğini kaydetti. Eylemin gece vakti gerçekleştirilmesi veya cebir ve tehdit gibi ağırlaştırıcı unsurların bulunması halinde ise daha ağır yaptırımların gündeme gelebileceğini vurguladı.
Satış ve tadilat gerekçesi de izin şartını kaldırmıyor
Hukukçulara göre, ev sahibinin konutu satmak istemesi, yeni kiracı adaylarına gösterecek olması veya bakım ve onarım ihtiyacının bulunması da kiracının izni olmadan eve girme hakkı tanımıyor.
Bu gibi durumlarda ev sahibinin kiracıya önceden haber vermesi, uygun bir zaman belirlemesi ve kiracının onayını alması gerekiyor. Habersiz gerçekleştirilen girişler ise hukuka aykırı kabul ediliyor.
Acil durumlar istisna
Yangın, su baskını, doğal gaz kaçağı veya binayı tehdit eden benzeri acil durumlar ise istisna kapsamında değerlendiriliyor. Bu tür hallerde gerekli kamu görevlileri veya kolluk kuvvetleri eşliğinde konuta müdahale edilebiliyor.
Kiracı şikâyetçi olabilir
İzinsiz girişe maruz kalan kiracılar, güvenlik kamerası görüntüleri, mesaj kayıtları, tanık beyanları veya diğer delillerle birlikte Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurarak "Konut Dokunulmazlığının İhlali" suçundan şikâyetçi olabiliyor.
Kanun kiracıya hangi yükümlülüğü getiriyor?
Öte yandan Türk Borçlar Kanunu'nun 319. maddesi uyarınca kiracı da satış, bakım, onarım veya yeniden kiralama gibi zorunlu durumlarda, makul süre önceden haber verilmesi şartıyla ev sahibinin veya yetkilendirdiği kişilerin konutu görmesine izin vermekle yükümlü bulunuyor.
Uzmanlar, hem kiracıların hem de ev sahiplerinin hak kaybı yaşamaması için kira ilişkisinde iletişim ve yasal prosedürlere uygun hareket edilmesinin önem taşıdığına dikkat çekiyor.