Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, yaptığı açıklamada ABD, İran ve müttefikleri arasında derhal yürürlüğe giren kapsamlı bir ateşkes üzerinde uzlaşı sağlandığını duyurdu. Şerif, anlaşmanın Lübnan dahil tüm cepheleri kapsadığını belirtirken, kalıcı çözüm için taraf heyetlerini 10 Nisan’da İslamabad’da görüşmelere davet etti.
Ancak ateşkesin kapsamı konusunda kısa sürede görüş ayrılıkları ortaya çıktı. İsrail Başbakanlık Ofisi, anlaşmanın Lübnan’ı kapsamadığını açıklayarak farklı bir çerçeve çizdi. İsrail yönetimi, ateşkesi ABD’nin şartları doğrultusunda desteklediğini ancak güvenlik önceliklerinin sürdüğünü vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise ateşkesi “tam ve eksiksiz bir zafer” olarak nitelendirdi. Trump, İran’ın nükleer programına ilişkin konuların anlaşma kapsamında çözüleceğini savunarak, 2 haftalık sürecin kalıcı anlaşma için zemin hazırlayacağını ifade etti.
Bu gelişmelerin ardından küresel petrol piyasalarında aşağı yönlü bir hareket beklenirken, bunun akaryakıt fiyatlarına da sınırlı ve kademeli bir indirim olarak yansıması öngörülüyor. Ancak ateşkesin kalıcılığına dair belirsizlikler ve Hürmüz Boğazı gibi kritik bölgelerde risklerin tamamen ortadan kalkmaması nedeniyle fiyatlarda sert bir düşüşten ziyade temkinli bir gerileme ihtimali öne çıkıyor.
Tahran cephesinden ise farklı bir söylem geldi. İranlı yetkililer, ateşkesi “tarihi zafer” olarak tanımlarken, ABD’nin İran’ın bazı temel taleplerini kabul etmek zorunda kaldığını öne sürdü. Ancak Washington yönetimi bu iddiaları yalanladı.
Ateşkes ilanına rağmen sahadaki gelişmeler dikkat çekti. İsrail basını, ateşkes duyurusunun hemen ardından İran’dan yeni füze saldırıları gerçekleştirildiğini ve bölgede sirenlerin çaldığını aktardı. Bu durum, mutabakatın uygulanabilirliğine dair soru işaretlerini artırdı.
Öte yandan diplomatik süreç hız kazandı. Tarafların 10 Nisan’da İslamabad’da bir araya gelerek kapsamlı bir anlaşma için müzakerelere başlaması bekleniyor. Sürecin başarıya ulaşması halinde, uzun süredir devam eden gerilimde kalıcı bir normalleşmenin önü açılabilir.
Ancak mevcut tablo, ateşkesin sahadaki gerçekliği ile siyasi açıklamalar arasındaki farkın devam ettiğini gösteriyor. Önümüzdeki günlerde tarafların atacağı adımlar, geçici ateşkesin kalıcı barışa dönüşüp dönüşmeyeceğini belirleyecek.