Reis markasının yarım asırlık yolculuğu
Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis sektörde 50. yılını, Reis Gıda ise 45. yılını kutluyor. 10 Şubat Dünya Bakliyat Günü kapsamında Gastronometro’da düzenlenen basın buluşmasında Türkiye'de özellikle kuru bakliyat sektörün sorunları ve çözüm önerileri tartışıldı.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Mehmet Reis, yerli üretim, bakliyat potansiyeli ve ihracat hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Reis, Türkiye'de beslenme sorununa dikkat çekerek, çözüm yolu olarak da ekilip biçilmeyen, nadasa bırakılan Konya kadar bülyük bir alanın tarıma kazandırılması gerektiğine vurgu yaptı.
Toplantıda konuşan Reis Gıda Yönetim Kurulu Üyesi Işılay Reis Yorgun ise Türiye'nin birçok bölgesinde tohum verilerek özel üretimler yaptırdıklarını ve sonrasında da bu üretilen ürünleri satın aldıklarını dile getirdi.
Bu çalışmalın Türkiye'nin daha fazla şehrinde aktif olarak yaygınlaşması adına yapay zeka destekli çalışmalar yürüttüklerini belirten Işılay Reis Yorgun, daha fazla üretimin bu şekilde mümkün olabileceğini savundu.
Reis yaptığı açıklamada, Türk çiftçisinin ürettiği ürünlerin hem iç pazarda hem de uluslararası arenada değer kazanmasını hedeflediklerini belirterek, bugün gelinen noktanın yalnızca ticari bir başarı değil, Türkiye’nin dünyada temsil edilen güçlü bir markası olma yolculuğu olduğunu vurguladı.
Dünya tarım ürünleri ihracatında ilk 10’da yer alan Amerika, Hollanda, Almanya, Fransa, Avustralya, İsviçre ve İngiltere gibi ülkelere Türkiye’de yetişen ürünleri dünya fiyatlarının üzerinde satabildiklerine dikkat çeken Reis, bunun Türkiye ve Türk çiftçisi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. Reis, bu başarının Türkiye topraklarının bereketini ve yerli üretimin değerini dünya pazarlarına göstermesi bakımından anlamlı olduğunu vurguladı.
‘‘Kalite ve erişilebilir fiyat, bizim temel ilkemiz oldu’’
Farklılaşmayı ve markalaşmayı bir arada gerçekleştirme hedefiyle yola çıktıklarını vurgulayan Reis, ‘‘Bugün bu noktaya gelmemizin temel nedeni, halk sağlığını önceleyerek en kaliteli ürünü en iyi şartlarda ve uygun fiyatla Türk tüketicisiyle buluşturmuş olmamızdandır. Kalite ve erişilebilir fiyat, bizim temel ilkemiz oldu’’ diye konuştu.
‘‘Türkiye, tarım ürünleri dış ticaretinde son yıllarda 6-7 milyar dolarlık fazla veriyor, bu rakamı daha da artırabiliriz’’
Reis, bakliyatın dünyada taşıdığı stratejik öneme ilişkin de açıklamalarda bulundu. Reis, ‘‘Bugün dünyada bakliyata yönelim artıyor. Son 20-30 yıla baktığımızda hem ekim alanlarının hem de kişi başı tüketimin arttığını görüyoruz. Türkiye ise her şeyden önce bir bakliyat ülkesi. Pek çok ürünün 'gen merkezi' olarak kabul edilebilecek bir konumdayız. İklim şartlarımız, topraklarımızın bereketi ve tohum çeşitliliğimizle bu artan küresel talebi karşılayabilecek büyük bir potansiyele sahibiz. Türkiye, tarım ürünleri dış ticaretinde son yıllarda 6-7 milyar dolarlık fazla veriyor ve biz bu rakamı daha da artırabiliriz’’ ifadelerini kullandı.
‘‘Türkiye'nin 2,5-3 milyon tonluk bakliyat üretim potansiyeli var’’
Türkiye’de bakliyat üretimine ilişkin bilgi veren Reis, ‘‘Türkiye'de 1990 yılında yaklaşık 2 milyon 12 bin ton bakliyat üretimi gerçekleşmişti. 2024-2025 sezonunda iklim koşulları nedeniyle bir miktar düşüş olsa da 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın planlı üretim modeliyle atıl durumdaki arazilerin yeniden bitkisel üretime kazandırılması mümkün. Türkiye'nin 2,5-3 milyon tonluk bakliyat üretim potansiyeli var. Bu konu hem iç tüketimin karşılanmasında hem de ihracat açısından oldukça önemli’’ dedi.
Mehmet Reis, Reis Gıda'nın Türkiye'nin tarım alanındaki potansiyeline sağladığı katkılara da değindi. Reis, kuruldukları günden bu yana sosyal sorumluluk projelerinin içinde yer aldıklarını, iklim değişikliği, israf ve sürdürülebilirlik gibi konulara odaklandıklarını ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "Sofrana Sahip Çık" projesinde yer alan ilk firma olduklarını söyledi.
Türk tarımına katkı sağlamak amacıyla 2020 yılında Reis Bakliyat Köyleri projesini hayata geçirdiklerini belirten Reis, Trakya Araştırma Enstitüsünden temin edilen yerli tohumlarla Samsun’un Bafra ilçesinde yaklaşık 480 dönüm arazide pirinç ekimi yaptıklarını söyledi. Reis, aynı yıl Bolu’nun Çamyayla Köyü’nde kadın kooperatifleriyle iş birliği içinde bakliyat üretimine de başlandığını ifade etti.
Reis, projelerini 2022, 2023 ve 2025 yıllarında da sürdürdüklerini belirterek, son olarak Niğde’nin Çarıklı Köyü’nde ata tohumlarıyla üretim yaptıklarını aktardı. Bu çalışmalarla yerli ve yerel tohumların korunarak nesilden nesile aktarılmasının hedeflendiğini kaydetti.
‘‘22 bin metrekarelik bir alanda kapasite artışına gideceğiz’’
Türkiye'de üretimin artmasından yana olduklarını ve bu hedefe doğru sürekli çalıştıklarını vurgulayan Reis, ‘‘Gelecek dönemde, inşaatına başladığımız yaklaşık 22 bin metrekarelik bir alanda kapasite artışına gideceğiz. Bu yatırım, mevcut fabrikamıza çok yakın bir noktada, İstanbul Esenyurt'ta olacak. Bunun yanında Türkiye’nin farklı bölgelerinde de faaliyetlerimiz var. Elbette ihracatımızı artırmak ve kapasitemizi büyütmek hedeflerimiz arasında. Ancak bizim için en önemli konu, Türkiye topraklarında üretim yapan çiftçimiz. Onların daha fazla kazanmasını ve daha fazla üretim yapmalarını istiyoruz. Bu nedenle onları desteklemek bizim için bu yönde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Halihazırda yaklaşık 26 ülkeye ürün gönderiyoruz. Ancak bu ülkelere satış yapabilmek ve daha üst pazarlara çıkabilmek için öncelikle iç tüketimi karşılayacak düzeyde üretim yapılması gerektiğine inanıyoruz’’ şeklinde konuştu.
Pirinç şeker hastalığını tetikliyor mu?
Toplantıya katılan Ekovitrin Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Şeref Özata, sosyal medya ve televizyonlarda diyetisyen olduklarını iddia eden bazı kişilerin pirincin şeker hastalığını tetiklediği yönünde söylemlerde bulunduğunu belirterek dünyada en çok pirinç tüketilen Çin'de şeker hastalığı oranının düşük olduğunu hatırlatarak Türikye'de pirince karşı olumsuz yönde bir kampanya yürütüldüğüne dikkat çekti. Konuyla ilgili olarak Mehmet Reis, pirinç tüketiminin Çin ve Güney Asya'da, Ortadoğu ülkelerinde kişi başı tüketim miktarının Türkiye'den çok daha fazla olduğunu söyledi. Çin'de kişi başı tüketim 23 kilo iken, Türkiye'de 9 kilo'nun altında olduğunu vurgulayarak dünya pirinci haşlayarak tüketilyor, Türkiye'de ise kavurma yöntemiyle pişirildiğini söyledi.