Küresel arz açığı ve fiyat baskısı
Bayraktar, dünyada günlük yaklaşık 103 milyon varil petrol tüketildiğini ancak Hürmüz’deki aksaklıklar nedeniyle ciddi bir arz açığı oluştuğunu vurguladı. Günlük yaklaşık 20 milyon varillik eksikliğin piyasaları zorladığını ifade eden Bakan, ateşkesle birlikte fiyatlarda kısmi gerileme başladığını ancak kalıcı çözümün barıştan geçtiğini söyledi.
Petrol fiyatlarının varil başına 140 dolara kadar çıktığını hatırlatan Bayraktar, “Bu seviyeler kalıcı olursa 200 doları görmek mümkün. Bu senaryo küresel resesyon ve yüksek enflasyon riskini beraberinde getirir” uyarısında bulundu.
Türkiye enerji merkezi olma yolunda
Türkiye’nin son yıllarda yaptığı yatırımlarla enerji altyapısını güçlendirdiğini belirten Bayraktar, ülkenin bölgesel bir enerji merkezi konumuna geldiğini ifade etti. Boru hatları, LNG terminalleri ve depolama tesisleri sayesinde Türkiye’nin yıllık yaklaşık 80 milyar metreküp doğal gaz taşıma kapasitesine ulaştığını söyledi.
Rusya, Azerbaycan ve İran’dan gelen hatlara ek olarak Avrupa ile bağlantıların güçlendirildiğini belirten Bayraktar, Türkiye’nin yalnızca kendi ihtiyacını değil, bölgenin enerji talebini de karşılayabilecek konumda olduğunu dile getirdi.
Üç kritik proje önerisi
Bayraktar, enerji arz güvenliğini artırmak için üç büyük projeye dikkat çekti:
- Türkmenistan gazının Hazar üzerinden Türkiye ve Avrupa’ya taşınması
- Irak-Türkiye petrol boru hattının Basra’ya kadar uzatılması
- Katar gazını Suudi Arabistan, Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye’ye ulaştıracak yeni hat
Bu projelerin hem bölgesel hem de küresel enerji piyasaları açısından kritik olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Enerjide çeşitlendirme artık bir tercih değil, zorunluluk” dedi.
Türkiye’ye maliyet milyarlarca dolar
Enerji fiyatlarındaki artışın Türkiye ekonomisine ciddi yük getirdiğini belirten Bayraktar, petrol fiyatındaki her 1 dolarlık artışın yaklaşık 400 milyon dolarlık ek maliyet oluşturduğunu söyledi. Yıl ortalamasının 100 dolar seviyesinde olması halinde yalnızca petrol ve akaryakıtta 13-14 milyar dolar, doğal gazda ise 7-10 milyar dolarlık ek yük oluşabileceğini ifade etti.
Depolarda güçlü görünüm
Türkiye’nin enerji arz güvenliği açısından avantajlı bir konumda olduğunu belirten Bayraktar, doğal gaz depolarının yüzde 72 doluluk oranına ulaştığını, ham petrol stoklarının ise yarıdan fazlasının dolu olduğunu açıkladı. Hürmüz üzerinden gelen petrolün toplam içindeki payının yüzde 10 civarında olduğunu belirten Bakan, bunun yönetilebilir bir risk olduğunu sözlerine ekledi.
Bayraktar, mevcut ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesi halinde enerji piyasalarındaki baskının azalacağını ve küresel ekonominin rahatlayacağını ifade etti.