Görüşmenin ardından açıklama yapan Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ele geçirme yönünde bir arzusunun “açık” olduğunu söyledi.
Beyaz Saray’daki toplantıya Danimarka Dışişleri Bakanı Rasmussen ile Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt katılırken, ABD tarafında Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio yer aldı. Görüşmenin ana gündem maddesi Grönland ve bölgedeki güvenlik durumu oldu.
Toplantı sonrası Danimarka’nın Washington Büyükelçiliği’nde basına konuşan Rasmussen, Trump’ın son dönemde Grönland’ın ilhakına yönelik sert açıklamalarının ardından yapılan görüşmeyi “açık sözlü ama yapıcı” olarak tanımladı. Rasmussen, “Kuzey Kutbu’nda kesinlikle yeni bir güvenlik durumu var. ABD Başkanı’nın endişelerini bir noktaya kadar paylaşıyoruz” dedi.
Rasmussen, Trump’ın Grönland’a ilişkin yaklaşımının Danimarka’nın tutumuyla örtüşmediğini vurgulayarak, “Danimarka’nın toprak bütünlüğüne ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı göstermeyen fikirler kabul edilemez. Bu konuda temel bir görüş ayrılığı var” ifadelerini kullandı. Buna rağmen diyalog kanallarının açık tutulacağı mesajı verildi.
Çalışma grubu kurulacak
Rasmussen, ABD, Danimarka ve Grönland’ın süreci ilerletmek amacıyla ortak bir çalışma grubu kurma konusunda anlaştığını ve grubun önümüzdeki haftalarda toplanacağını açıkladı. Görüşmelerin tansiyonu düşürmesini umduklarını belirten Rasmussen, toplantının eşit ortaklar arasında gerçekleştiğini savundu.
Grönland’ın NATO üyesi Danimarka’ya bağlı bir bölge olduğunu hatırlatan Rasmussen, “Grönland 1949’dan bu yana NATO üyesidir ve 5. Madde kapsamındadır” dedi.
Çin iddialarına yanıt
Rasmussen, Çin’in bölgede askeri varlık gösterdiği yönündeki iddialara da değinerek, “İstihbarat bilgilerimize göre Grönland’da yaklaşık 10 yıldır Çin savaş gemisi görülmedi” dedi. Grönland’da şu an aktif bir Çin askeri varlığı olmadığını ifade eden Rasmussen, asıl endişenin uzun vadeli senaryolar olduğunu belirtti. Danimarka’nın son yıllarda Yüksek Kuzey’deki askeri kapasite için yaklaşık 15 milyar dolar ayırdığını da sözlerine ekledi.
“ABD’nin Grönland’ı ele geçirmesine gerek yok”
ABD’nin NATO içindeki rolüne de değinen Rasmussen, Washington’un bölgede daha güçlü bir NATO angajmanına mesafeli davrandığını söyledi. “ABD Başkanı’nın Grönland’ı ele geçirme yönünde bir arzusu olduğu açık. Bunun Danimarka’nın çıkarına olmadığını net şekilde ifade ettik” diyen Rasmussen, Grönland’da halkın büyük çoğunluğunun mevcut statüyü desteklediğini hatırlattı.
Rasmussen, Danimarka ile ABD arasındaki uzun diplomatik geçmişin krizin çözümü için önemli bir zemin sunduğunu belirterek, “Karşılıklı bir anlaşmaya varmak için bu ilişki iyi bir çerçeve oluşturuyor” dedi.
Grönland’dan mesaj: Sahiplenilmek istemiyoruz
Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt ise Rasmussen’in değerlendirmelerine katıldığını söyledi. ABD ile işbirliğinin önemli olduğunu ancak bunun “ABD tarafından sahiplenilmek istedikleri anlamına gelmediğini” vurguladı. Motzfeldt, görüşmenin karşılıklı saygı çerçevesinde geçtiğini ve Grönland’ın sınırlarını net biçimde ortaya koyduğunu belirtti.
“Karşılıklı anlayışın artacağına ve doğru dengelerin bulunacağına dair umudumu koruyorum” ifadelerini kullandı.