Yani faiz üzerinden kazanç sağlamak yerine, ticaret ve ortaklık esaslı bir gelir modeli sunuyor. Bu modeli ve sunulan ürünleri daha iyi anlamak için başvuru yapmadan önce katılım bankası faizsiz kredi ürünleri karşılaştırması yapmak iyi bir fikir.
Katılım bankacılığı Türkiye’de hızla büyüyor, ancak hala “faiz yoksa banka nasıl kazanıyor?”, “kâr payı dini açıdan uygun mu?”, “geri ödeme tutarı nasıl belirleniyor?” gibi birçok soru merak ediliyor. Bu nedenle katılım bankacılığını en çok sorulan 5 soru üzerinden ele almak bilgilendirici bir yol oluyor.
1. Katılım Bankacılığı Tam Olarak Nedir?
Katılım bankaları, parayı borç verip faiz almak yerine; ticarete, yatırımlara ve reel ekonomik faaliyetlere finansman sağlar. Sistem üç temel üzerine kuruludur:
● Banka sizin adınıza bir mal veya hizmet satın alır.
● Ardından bunu maliyet + kâr payı ekleyerek size satar.
● Siz de bu tutarı taksitle geri ödersiniz.
Bu nedenle katılım bankalarında kredi yerine finansman, faiz yerine kâr payı ifadesi kullanılır. Bu model hem şeffaftır hem de başlangıçta anlaşılan ödeme yapısını değiştirmez, sürpriz maliyet çıkarmaz.
2. Kar Payı Nedir, Faizden Farkı Ne?
Kâr payı, bankanın ticari bir işlemden elde ettiği kazançtır. Faiz ise paranın kullanımına karşılık alınan bedeldir. Temel farklar şunlardır:
● Faizde para üzerinden para kazanılır.
● Kâr payında ticaret üzerinden para kazanılır.
Örneğin banka sizin adınıza bir bilgisayar satın alıyor, maliyetine kâr ekleyip size satıyor. Bu işlemde faiz değil, ticari kazanç söz konusu oluyor.
3. Katılım Bankaları Hangi Finansman Türlerini Sunuyor?
Katılım bankalarında ihtiyaçlar geniş bir yelpazede finanse edilebiliyor. En yaygın ürünler:
● İhtiyaç finansmanı (eğitim, sağlık, taşınma, tadilat vb.)
● Taşıt finansmanı
● Konut finansmanı
● Ticari finansman
● Altın finansmanı
Kredi gibi görünse de hukuki olarak bunların tamamı ticari bir satış işlemiyle çalışır, faiz içermez.
4. Katılım Bankaları Gerçekten “Faizsiz” Mi Çalışıyor?
Bu soru merak edilen en kritik noktalardan biri. Katılım bankaları mevduat hesabı açtığınızda size “faiz” ödemez; bunun yerine elde edilen ticari kazançtan pay verilir. Yani banka topladığı fonlarla ticaret yapar, mal alır satar, leasing veya finansman işlemleri yürütür. Bu işlemlerden oluşan gelirin bir bölümünü müşterileriyle kâr payı olarak paylaşır.
Bu açıdan sistem yapısal olarak faiz içermez. Ancak kâr payı tutarı, piyasadaki genel faiz seviyelerine paralel şekilde değişebilir. Bunun nedeni, bankaların faaliyet gösterdiği ekonomik koşulların benzer olmasıdır. Yani kâr payı-faiz benzeşmesi yöntemden değil, piyasa gerçeklerinden kaynaklanır.
5. Katılım Bankasından Nasıl Faizsiz Finansman Alınır?
Kredi değil, “finansman” mantığıyla çalışan bu modelde süreç oldukça nettir:
● İhtiyacınızı (telefon, tadilat, araç vb.) belirlersiniz.
● Banka ürünü sizin adınıza satın alır.
● Size vadeli olarak maliyet + kâr payı formülüyle satar.
● Geri ödemeyi taksit taksit yaparsınız.
Bu süreçte gizli masraf çıkmaz; toplam ödeme daha en başta bellidir. Bu nedenle bütçesini kontrol altında tutmak isteyenler için katılım finansmanı sık tercih edilir. Katılım bankalarının sunduğu ürünleri anlamak için hesap.com üzerinden faizsiz kredileri inceleyebilirsiniz.
6. Katılım bankacılığı kimler için daha uygun?
Her finansal model herkes için doğru olmayabilir. Katılım bankaları özellikle şu gruplar için cazip bir seçenek yaratır:
● Faiz hassasiyeti olan kullanıcılar
● Başlangıçtan net geri ödeme planı görmek isteyenler
● Ticaret temelli bankacılığı tercih edenler
● Vade sonunda sürpriz maliyet çıkmasını istemeyenler
Ayrıca işletmeler için ticari finansman çeşitliliği de oldukça geniştir; araç filosu kurmaktan hammaddelerin peşin alımına kadar birçok ihtiyacı karşılayabilir.
Türkiye’deki Katılım Bankaları ve Öne Çıkan Özellikleri
Türkiye’de katılım bankacılığı son yıllarda hem bireysel hem ticari müşteriler için daha yaygın bir alternatif haline geldi. Aşağıdaki liste, günümüzde faaliyet gösteren katılım bankalarının en bilinen özelliklerini özetliyor. Finansman başvurusu yaparken bu farklar karar vermeyi kolaylaştırabilir.
Ziraat Katılım
Türkiye’nin kamu katılım bankalarından biridir. En çok tercih edilme sebepleri:
● Kâr payı oranlarında istikrarlı yapı
● Kamu destekli olduğu için güven algısı güçlü
● Konut ve taşıt finansmanında geniş ürün seçenekleri
● Şube ağı yaygın
Vakıf Katılım
Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bağlı bir kamu kuruluşu olarak faaliyet gösterir. Öne çıkan özellikleri:
● Ticari finansman ürünlerinde geniş portföy
● Esnaf ve KOBİ tarafında avantajlı çözümler
● Dijital işlemlerin güçlü olması
● Katılım esaslarına uygun yatırım ürünleri
Türkiye Finans
Türkiye’nin en köklü katılım bankalarından biri. Bireysel finansman tarafında sık tercih edilir.
● Dijital kanalları güçlü ve kullanımı kolay
● Faizsiz kredi kartı (“ticari kart” ve bireysel kart) seçenekleri bulunur
● İhtiyaç finansmanında rekabetçi kâr oranları
● Hızlı başvuru süreçleri
Kuveyt Türk
Katılım bankacılığı denilince akla gelen ilk kurumlardan biridir.
● Altın, gümüş ve döviz gibi kıymetli maden hesaplarında güçlü ürün çeşitliliği
● Sağlam dijital bankacılık altyapısı
● Bireysel ve ticari finansman çeşitliliği
● Kira sertifikaları (sukuk) gibi faizsiz yatırım araçlarında lider konum
Albaraka Türk
Türkiye’nin ilk katılım bankasıdır. Deneyimi uzun olduğu için hizmet yelpazesi geniştir.
● İhtiyaç, konut ve taşıt finansman detaylarında şeffaf yapı
● Tasarruf amaçlı altın toplama günleri ve altın hesapları
● Kâr payı dağıtımında istikrarlı çizgi
● KOBİ’lere özel çözümler
Emlak Katılım
Yeni nesil katılım bankalarından biri olarak hızla büyümüştür.
● Gayrimenkul odaklı projelere finansman sağlama kapasitesi
● Dijital bankacılığı güçlü
● Konut ve yapı sektörü finansmanına özel ürünler
● Geniş yelpazede bireysel finansman seçenekleri