Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele ve döngüsel ekonomi hedefleri doğrultusunda atık yönetiminin geleceği, Biotrend'in ev sahipliğinde gerçekleştirilen "Atık Yönetiminde Yapısal Dönüşüm ve Yeni Dönem Çalıştayı"nda kapsamlı şekilde değerlendirildi. Kamu kurumları, yerel yönetimler, akademisyenler ve sektör temsilcilerini buluşturan toplantıda, sektörün mevcut durumu ve geleceğe yönelik yol haritası ele alındı.
Katılımcılar, Türkiye'nin son yıllarda atık yönetimi alanında önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğine dikkat çekti. Kontrolsüz depolama uygulamalarının büyük ölçüde geride bırakıldığı, düzenli depolama tesislerinin yaygınlaştığı ve atıktan enerji üretiminin geliştiği vurgulanırken, çevre standartlarının da önemli ölçüde yükseldiği ifade edildi.
Verilere göre, 1995 yılında belediye atıklarının yalnızca yüzde 6,9'u düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilirken, bugün bu oran yaklaşık yüzde 81 seviyesine ulaştı. Bu gelişme, Türkiye'nin çevre altyapısında kaydettiği önemli ilerlemelerden biri olarak değerlendirildi.
Mevcut altyapının korunması öncelik oldu
Çalıştayda öne çıkan başlıklardan biri de mevcut tesislerin sürdürülebilirliğinin sağlanması oldu. Artan işletme maliyetleri, ekonomik belirsizlikler ve yatırım ortamındaki değişimlerin sektör üzerinde baskı oluşturduğu belirtilirken, yeni yatırımlar kadar mevcut altyapının korunmasının da kritik önem taşıdığı dile getirildi.
Katılımcılar, atık yönetiminin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve stratejik bir alan olduğuna işaret ederek, finansal öngörülebilirliği destekleyecek mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
COP31 sürecinde kritik rol
Toplantıda, Türkiye'nin COP31 hazırlıkları kapsamında atık yönetiminin iklim politikalarının temel unsurlarından biri olduğu vurgulandı. Düzenli depolama alanlarından kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılması, geri kazanım oranlarının artırılması, kaynak verimliliğinin geliştirilmesi ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılmasının net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmada önemli katkılar sağlayacağı belirtildi.
Ayrıca karbon piyasaları, biyometan üretimi, alternatif yakıt uygulamaları ve geri kazanım teknolojilerinin sektör için yeni gelir alanları oluşturabileceği değerlendirilirken, çevresel faydaların finansman modellerine daha güçlü şekilde yansıtılması gerektiği ifade edildi.
Yerel yönetimlerle iş birliği güçlendirilmeli
Çalıştayda belediyelerle yürütülen süreçler de gündeme geldi. Belediye sözleşmelerinde standardizasyonun sağlanması, ihale süreçlerinin daha öngörülebilir hale getirilmesi ve uzun vadeli atık yönetimi planlamalarının güçlendirilmesi yönünde ortak görüş oluştu.
Özsoy: "Kazanımlarımızı koruyarak geleceğe hazırlanmalıyız"
Biotrend Yönetim Kurulu Başkanı Mevhibe Canan Özsoy, Türkiye'nin son 20 yılda atık yönetiminde önemli mesafe kat ettiğini belirterek, bundan sonraki önceliğin mevcut altyapının korunması olduğunu söyledi.
Özsoy, COP31 sürecine dikkat çekerek, atık yönetiminin iklim değişikliğiyle mücadelede üstlendiği rolün her geçen gün arttığını ifade etti. Döngüsel ekonomi hedeflerine ulaşılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve net sıfır dönüşümünün desteklenmesi için mevcut tesislerin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Özsoy, çalıştayın sektörün ortak önceliklerini ortaya koyması açısından önemli bir platform olduğunu dile getirdi.
Çalıştay sonunda katılımcılar, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliği için mevcut destek mekanizmalarının güncellenmesi, finansman yapısının güçlendirilmesi ve öngörülebilir yatırım ortamının oluşturulmasının Türkiye'nin çevre ve iklim hedefleri açısından stratejik önem taşıdığı konusunda görüş birliğine vardı. Toplantıda ortaya çıkan değerlendirmelerin ilgili kurumlarla paylaşılması ve ortak çalışma alanlarının geliştirilmesi kararlaştırıldı.