Genel kurulda kabul edilen 12. Yargı Paketinde, İban mağdurlarına yönelik TCK 158. maddesine eklenen kısımla, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 158 inci maddesine 4. Fıkra olarak, aynen; “(4) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.” şeklindeki düzenleme eklenmiştir.
Düzenleme TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek kanunlaşmış olmakla birlikte, uygulanabilmesi için Resmî Gazete’de yakın zamanda yayımlanması beklenilmektedir.
Yeni düzenlemeden anlaşılması gereken şudur: Kişinin dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca hesabını, kartını veya hesap bilgilerinin kullanılmasını sağlayan araçları başkasına vermekle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilecektir.
Ancak kişinin mağdurla doğrudan iletişime geçmesi, hileli davranışları gerçekleştirmesi, dolandırıcılığı planlaması veya para trafiğini organize etmesi hâlinde eylemin yalnızca hesap kullandırmakla sınırlı olduğu söylenemeyecektir.
DOSYASI İSTİNAFTA VEYA YARGITAYDA OLANLAR
Yeni düzenleme yalnızca bundan sonra açılacak davalarda uygulanmayacaktır. Yeni düzenlemenin uygulanmasına ilişkin eklenecek geçici maddelerde belirtildiği üzere, hakkında mahkûmiyet kararı verilmiş ancak dosyası bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde bulunan kişilerden yeni TCK 158/4 hükmünün uygulanabileceği sanıkların dosyaları hakkında bozma kararı verilecek ve dosya ilk derece mahkemesine gönderilecektir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar da gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemesine gönderilecektir. Ancak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi, cezanın kendiliğinden yarıya indirileceği anlamına gelmez.
CEZASI KESİNLEŞEN VE DOSYASI İNFAZ AŞAMASINDAKİLERİN DURUMU
Cezası kesinleşmiş ve dosyası infaz aşamasında bulunan kişiler bakımından ise uyarlama yargılaması yapılması gündeme gelecektir. Mahkeme, hükümlünün eyleminin yeni TCK 158/4 kapsamında kaldığını tespit ederse cezada yarı oranında indirim uygulayabilecektir.
Ayrıca hakkında daha önce etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamış hükümlülere de özel bir imkân getirilmiştir. Bu kişiler, mahkeme tarafından yapılacak ihtardan itibaren altı ay içerisinde mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse Türk Ceza Kanunu’nun 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecektir.
Ancak zarar tamamen giderilinceye kadar bu düzenlemeye dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyecektir.
ÖRNEK CEZA HESAPLAMASI
Yeni düzenlemenin cezaya nasıl etki edeceğini bir örnek üzerinden açıklayalım.
TCK 158/1-f maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçundan yargılanan bir kişinin, dolandırıcılık eylemine katılımının yalnızca banka hesabını kullandırmaktan ibaret olduğunun tespit edildiğini varsayalım. Bu kişi hakkında temel ceza olarak 4 yıl hapis cezasına hükmedilmişse, yeni TCK 158/4 hükmünün uygulanmasıyla ceza yarı oranında indirilerek 2 yıla düşecektir.
Kişinin mağdurun zararını tamamen gidermesi ve etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma şartlarını taşıması hâlinde, bu ceza üzerinden ayrıca indirim yapılması da gündeme gelecektir.
Örneğin zarar kovuşturma aşamasında tamamen giderilmiş ve TCK 168’in ikinci fıkrasındaki etkin pişmanlık indirimi azami oranda uygulanmışsa, 2 yıllık ceza 1 yıla kadar indirilebilecektir.
Sanık hakkında TCK 62 uyarınca takdiri indirim nedenlerinin de uygulanması hâlinde ise 1 yıllık ceza altıda bir oranında indirilerek sonuç olarak 10 ay hapis cezasına düşebilecektir.
Özetle, 4 yıl hapis cezası, yeni TCK 158/4 uyarınca 2 yıla; etkin pişmanlık indiriminin kovuşturma aşamasında azami oranda uygulanmasıyla 1 yıla ve takdiri indirim uygulanmasıyla 10 aya kadar düşebilecektir. Ancak önemle belirtmek gerekir ki bu hesaplama, kanundaki indirimlerin azami oranlarda ve sırasıyla uygulandığı varsayımsal bir örnektir.
Nihai olarak yeni düzenlemeyle, dolandırıcılık suçuna katılımı yalnızca banka hesabını, kartını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermekle sınırlı kalan kişilere verilecek cezanın yarı oranında indirilmesi kabul edilmiştir.
Ancak yalnızca dolandırıcılık konusu paranın kişinin hesabına gönderilmiş olması, bu düzenlemeden yararlanılması için yeterli değildir. Kişinin hesabını hangi amaçla verdiği, suçtan haberdar olup olmadığı, haksız menfaat elde edip etmediği, paranın çekilmesi veya aktarılmasındaki rolü ve diğer faillerle bağlantısı somut deliller üzerinden incelenecektir. Her dosyanın içeriği ve delil durumu farklı olduğundan, düzenlemenin somut dosyaya uygulanıp uygulanamayacağının hukuki destek alınarak değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Hukuki konularda güncel ve temel bilgi sahibi olmak için takipte kalın!