Açıklamada, atılan adımın ABD'nin yükümlülüklerini yerine getirmemesine karşı ilk hamle olduğu vurgulanırken, "Saldırganlığın sürmesi halinde daha ileri adımlar da gündeme gelebilir" mesajı verildi.

Gemilere açık uyarı

İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri de gelişmenin ardından deniz trafiğine yönelik uyarı yayımladı. Yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'na yaklaşacak gemilerin güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalabileceği belirtilerek, geçiş yapılmaması tavsiye edildi.

ABD: Geçişler normal şekilde sürüyor

İran'dan gelen açıklamaların ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise farklı bir değerlendirme paylaştı. Yapılan açıklamada Hürmüz Boğazı'nın ticari gemi geçişlerine açık olduğu ve deniz trafiğinin normal akışında sürdüğü ifade edildi.

CENTCOM verilerine göre 20 Haziran itibarıyla boğazdan 55 ticari gemi geçiş yaptı. Bu gemilerin küresel pazarlara önemli miktarda yük ile birlikte günlük 17 milyon varilin üzerinde petrol taşıdığı aktarıldı. ABD tarafı ayrıca uluslararası deniz yollarında güvenli geçişlerin sağlanmasına yönelik faaliyetlerin sürdüğünü kaydetti.

Mutabakat sonrası yeni kriz

İran ve ABD, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran'da savaşın sonlandırılması ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakat üzerinde anlaşmaya varmıştı. "İslamabad Mutabakatı" olarak adlandırılan anlaşma, 18 Haziran'da taraf liderlerinin dijital imzalarıyla yürürlüğe girmişti.

Anlaşmanın; Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin güvence altına alınması, bölgesel çatışmaların sona erdirilmesi ve yaptırımlara ilişkin süreçleri kapsadığı belirtilirken, tarafların önümüzdeki dönemde nükleer program ve yaptırımlar gibi başlıklarda yeni müzakerelere başlaması bekleniyor.

Haberde, İran'ın faaliyetlerinin tespit edilmesini zorlaştırmak amacıyla mevcut Iraklı milis yapıları yerine doğrudan kontrol ettiği yeni grupları devreye aldığı belirtildi. Kaynaklara göre her biri yaklaşık 10 seçkin Iraklı Şii savaşçıdan oluşan 3 ila 4 hücre, 20 Nisan ile 17 Mayıs tarihleri arasında Basra ve Semava çevresindeki çöl bölgelerinden saldırılar düzenledi.

Reuters'a konuşan Iraklı askeri ve güvenlik kaynakları ile yerel milis komutanları, söz konusu yapıların mevcut milis komuta zincirinin dışında faaliyet gösterdiğini ve doğrudan İran Devrim Muhafızları'na bağlı olduğunu ileri sürdü. İddialara göre hücreler Kuveyt'e en az üç, Suudi Arabistan'a iki ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne iki İHA saldırısı gerçekleştirdi.

Hedefler arasında, ABD güçlerinin bulunduğu Kuveyt'teki Ali Al Salem Hava Üssü ile Kuveyt Uluslararası Havalimanı'ndaki askeri terminalin de yer aldığı belirtildi. Kaynaklar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yönelik saldırı girişimlerinin ise güvenlik güçleri tarafından engellendiğini aktardı.

Şii nüfusun çoğunlukta olduğu Irak'ta, önemli bölümü İran ile yakın ilişkiler sürdüren çok sayıda silahlı milis grup faaliyet gösteriyor. Reuters'ın haberinde yer alan iddialar, bölgedeki güvenlik dengeleri ve İran-Körfez gerilimi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

İran makamlarından söz konusu iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Reuters'ın aktardığı bilgiler bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.

Kararın ardından gözler Washington ve Tahran'a çevrilirken, Beyaz Saray cephesinden de dikkat çeken bir açıklama geldi. ABD yönetimi, İran ile yürütülecek teknik görüşmelere yönelik hazırlıkların sürdüğünü ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsviçre ziyaretinin şimdilik ertelendiğini duyurdu.

Taraflar arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen diplomasi trafiği sonucunda 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve anlaşmazlıkların müzakere yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakat üzerinde uzlaşılmıştı. "İslamabad Mutabakatı" adı verilen belge, 18 Haziran'da ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat kapsamında Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıklar yer alıyor.

Diplomatik kaynaklar, görüşmenin iptal edilmesine rağmen taraflar arasındaki temasların tamamen kesilmediğini, İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi kritik başlıklarda başlaması beklenen 60 günlük müzakere sürecine ilişkin hazırlıkların sürdüğünü belirtiyor. Ancak İsviçre'deki toplantının neden iptal edildiğine ilişkin henüz resmi ve ayrıntılı bir gerekçe paylaşılmış değil. Bu durum, barış sürecinin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

Şerif, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelerin liderlerine anlaşmaya giden süreçteki katkılarından dolayı teşekkür etti.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında varılan mutabakatın iki ülkenin devlet başkanları tarafından imzalandığını doğruladı. Sosyal medya hesabı üzerinden açıklamalarda bulunan Şerif, "ABD ile İran arasındaki tarihi ‘İslamabad Mutabakat Anlaşması’nın elektronik ortamda imzalandığını duyurmaktan onur duyuyorum. Mutabakat, her iki ülkenin saygın devlet başkanları tarafından imzalanmış ve arabulucu olarak tarafımdan da onaylanmıştır" dedi. Anlaşmanın ABD ve İran hükümetlerinin en üst düzey yetkilileri tarafından imzalanmasının tarafların diplomasiye olan bağlılığını gösterdiğini vurgulayan Şerif, "İslamabad Mutabakatı derhal yürürlüğe girecek ve ilk adım olarak İran Hürmüz Boğazı’nı hemen yeniden açacak, ABD ise deniz ablukasını derhal kaldıracaktır" ifadelerini kullandı.

Şerif, sürece katkı sağlayan isimlere teşekkür etti
Bölge ve ötesinde yıkıcı sonuçlara yol açabilecek bir çatışmanın sona ermesine katkı sağladığı için ABD Başkanı Donald Trump’a teşekkür eden Şerif, "Ayrıca, bu başarıya sundukları paha biçilmez katkılar nedeniyle J.D. Vance, Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın da aralarında bulunduğu ABD müzakere ekibinin özverisini ve yorulmak bilmeyen çabalarını takdir ediyorum" dedi. İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın sürece olan katkılarına işaret eden Şerif, "Barış davasını benimsemede gösterdikleri bilgelik, öngörü ve devlet adamlığı nedeniyle kendilerine derin saygı ve takdirlerimi sunuyorum. Ayrıca, bu anlaşmanın hayata geçirilmesinde sabırları, azimleri ve yapıcı diyaloga olan bağlılıkları ile önemli rol oynayan Muhammed Bakır Galibaf, Abbas Arakçi ve İskender Momeni’nin de aralarında bulunduğu İran müzakere heyetinin çabalarını takdir ediyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin katkılarına işaret etti
Şerif, anlaşmaya giden sürece katkı sunan aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelere teşekkür ederek, "Bu noktaya ulaşılmasında Katar liderliğinin gösterdiği samimi çabaları ve yapıcı tutumu özellikle takdir etmek isterim. Ayrıca Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır liderliklerine de bu husustaki vazgeçilmez rolleri ve paha biçilmez katkılarından dolayı en yüksek takdirlerimi sunarım" dedi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Asım Münir’in de süreçte belirleyici bir rol oynadığını hatırlatan Şerif, "Bu Mutabakat Zaptı’nın, tüm bölge için daha fazla anlayış, karşılıklı saygı ve ortak refahın kalıcı bir temelini oluşturmasını dilerim" temennisinde bulundu.

Kabul edilen düzenleme ile birlikte, ABD ile Avrupa Birliği arasında geçtiğimiz yıl varılan ticaret uzlaşması hukuki zemine oturtulmuş oldu. Anlaşma kapsamında ABD’nin Avrupa menşeli ürünlere uyguladığı gümrük vergilerinin yüzde 15 ile sınırlandırılması, AB’nin ise ABD sanayi ürünlerine uyguladığı vergileri kaldırması öngörülüyor.

Ayrıca AB’nin ABD tarım ürünlerine yönelik pazar erişimini kolaylaştırması da anlaşmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor.

“Uygulama yakından izlenecek”

Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange, anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, metnin “mükemmel olmadığını ancak güçlendirildiğini” belirterek, uygulamanın yakından takip edileceğini ifade etti.

Lange, olası ihlallere karşı Avrupa Parlamentosu’nun süreci denetleyeceğini vurguladı.

Geri adım halinde askıya alma mekanizması

Anlaşma kapsamında dikkat çeken bir diğer madde ise koruma mekanizmaları oldu. Buna göre ABD’nin yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda AB Komisyonu anlaşmayı askıya alma yetkisine sahip olacak.

Düzenlemenin 2029 yılı sonuna kadar yürürlükte kalacağı, şartlara göre uzatılabileceği belirtildi.

Süreç devam ediyor

Avrupa Parlamentosu’ndan geçen düzenlemenin yürürlüğe girmesi için AB üyesi ülkelerin hükümetleri tarafından da onaylanması gerekiyor. Ancak daha önce müzakerelerde uzlaşma sağlandığı için bu adımın büyük ölçüde formalite olduğu değerlendiriliyor.

İsrail'in saldırılarını sürdürdüğü Gazze Şeridi'nde sağlık sisteminde yaşanan kriz derinleşiyor. Kan bankaları ve tıbbi laboratuvarlardaki malzemeler neredeyse tükendi. Tedavi süreçlerinin veya hayat kurtarıcı cerrahi işlemlerin önemli bir parçası olan kan transfüzyonuna ve kan bileşenlerine bağımlı binlerce hastanın hayatı ciddi şekilde tehlikeye girdi. Filistin Sağlık Bakanlığı, tıbbi laboratuvarların ve kan bankalarının artan ihtiyaçları karşılayamadığı ve "felaket" şartlar altında faaliyet gösterildiği konusunda uyarıda bulundu. Hizmetlerin sürdürülmesi için laboratuvarlarda kullanılan sarf malzemeleri ile tıbbi test ürünlerinin yaklaşık yüzde 87'sinin temin edilemediği ifade edildi.

Medya aracılığıyla kan bağışı çağrıları yapılıyor
Şifa Hastanesi Kan Bankası Bölümü Başkanı Dr. Wael Al-Laithi, savaşın başlamasından bu yana kan ihtiyacının önemli ölçüde arttığını belirterek Gazze halkının yaşadığı zorlu şartların kan bağışçısı sayısını doğrudan etkilediğini dile getirdi. Al-Laithi, "Gazze Şeridi'nde bize karşı yürütülen soykırım savaşı nedeniyle son derece zor şartlarda yaşıyoruz. Savaş öncesi döneme kıyasla kan ihtiyacı önemli ölçüde arttı. Açlık, yetersiz beslenme ve gıda kıtlığı da insanların kan bağışı yapma yeteneğini doğrudan etkileyerek karşı karşıya olduğumuz krizi daha da kötüleştirdi" ifadelerini kullandı. Al-Laithi, hastanelerin, kan stokları kritik seviyelere ulaştığında medya aracılığıyla sık sık acil çağrılar yayınladığını belirterek, "Bazen kan ihtiyacı acil hale geliyor ve bu da hastanenin medya aracılığıyla bağış çağrıları yapmamızı gerektiriyor. Daha önce bağış yapmış olanlara da ulaşıp tekrar bağış yapmalarını rica ediyoruz. Neyse ki dönüşleri genellikle hızlı oluyor ve bu çabalarla eksikliği gidermeye çalışıyoruz" diye konuştu.

"A negatif gibi bazı nadir bulunan kan gruplarında ciddi bir kıtlık var"
Kan bağış merkezinde düzenli kan bağışında bulunan Muhammed Yunus da krizin hayat kurtarmak için daha fazla katılım gerektirdiğini vurguladı. Yunus, "Gazze Şeridi'ndeki hastaneler, savaş ve çok sayıda yaralı nedeniyle ciddi bir kan sıkıntısı çekiyor. A negatif de dahil olmak üzere bazı nadir bulunan kan gruplarında ciddi bir kıtlık var, bu yüzden düzenli olarak kan bağışı yapmaya geliyorum. Gördüğünüz gibi şu anda burada tek kan bağışçısı benim, oysa kana olan ihtiyaç son derece yüksek. Herkese hastanelere kan bağışı yapmaları çağrısında bulunuyorum. Kan bağışının hiçbir zararlı yan etkisi yoktur ve tek bir ünite kan, bir insanın hayatını kurtarabilir" ifadelerini kullandı.

2 Hafta Önce Havalimanında Yakalanmış Yaşanan diplomatik krizin arka planına dair detaylar da netleşmeye başladı. Edinilen bilgilere göre, ABD vatandaşı Min Zin, yaklaşık iki hafta önce Çin’in güneybatı bölgesinde yer alan Kunming kentindeki havalimanında seyahat ettiği esnada güvenlik güçlerince durdurularak gözaltına alındı.

ABD Konsolosluğuna Bilgi Verildi Çin Dışişleri Bakanlığı, yaşanan gözaltı süreciyle ilgili olarak hukuki prosedürlerin işletildiğini ve konuya ilişkin ABD’nin Guangzhou Başkonsolosluğu’na gerekli resmi bilgilendirmenin anında yapıldığını aktardı.

Hürmüz Boğazı Açılıyor, Deniz Ablukası Kalkıyor

Anlaşmanın en somut ve hızlı adımı deniz ticareti ve askeri hareketlilik üzerinde olacak. Karşılıklı atılan imzaların ardından 30 günlük bir geçiş süreci başlayacak. Bu süre zarfında:

• İran, küresel petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nı tamamen trafiğe açacak.

• ABD ise eş zamanlı olarak İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını sonlandıracak ve İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekecek.

Trump Yönetiminden Büyük Tavizler: Petrol ve Dondurulmuş Varlıklar Serbest

Washington yönetiminin, İran ekonomisini rahatlatacak çok ciddi adımlar atmaya hazırlandığı belirtiliyor. Sızan detaylara göre ABD, İran'ın uluslararası hesaplarda dondurulmuş haldeki milyarlarca dolarlık varlığını serbest bırakacak. Bununla da kalmayıp, İran ekonomisinin can damarı olan petrol ihracatına yönelik yaptırımları tamamen kaldıracak. Ayrıca Beyaz Saray, "İran'ın iç işlerine karışmama" sözü vererek diplomatik bir güvence sunacak.

Nükleer Program Ertelendi, Balistik Füzeler Es Geçildi

Anlaşmanın en çok tartışma yaratacak kısmı ise askeri ve nükleer başlıklar oldu. Batı dünyasının uzun süredir baskı unsuru olarak kullandığı İran’ın nükleer programına yönelik müzakereler ileri bir tarihe ertelenirken, Tahran'ın savunma sanayisinin merkezinde yer alan balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği destek tamamen gündem dışı bırakıldı. Bu maddeler, masada İran'ın elini güçlendiren en büyük kazanımlar olarak yorumlanıyor.

Tahran Temkinli: "Kırmızı Çizgilerden Taviz Yok"

ABD kanadından gelen iyimser açıklamalara ve Trump'ın "Harika bir şey" nitelendirmesine rağmen, Tahran yönetimi sürece temkinli yaklaşıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, nihai kararın henüz verilmediğinin altını çizerek, müzakerelerde İran'ın ulusal çıkarlarından ve kırmızı çizgilerinden asla taviz verilmeyeceğini yineledi.

Dünya liderlerinin gözü şimdi önümüzdeki günlerde Avrupa'da gerçekleşmesi beklenen ve Orta Doğu'da yeni bir dönemin kapısını aralayacak olan imza törenine çevrilmiş durumda.

"İstediğimiz Her Şeyi Aldık"

Mitingde gerçekleştirdiği konuşmada çarpıcı ifadeler kullanan Trump, İran’ın nükleer silah programından tamamen vazgeçtiğini vurguladı. ABD Başkanı, diplomatik sürecin detaylarına ilişkin şu bilgileri paylaştı:

"Duydunuz mu bilmiyorum ama bugün İran'la savaşı bitirdik ve onlar da nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiler. Bu bizim en çok ısrarcı olduğumuz konuydu. İran'la uzlaştık ve harika bir anlaşma yaptık."

Satın Alma Maddesi de Anlaşmaya Eklendi

Anlaşmanın içeriğine dair detaylar veren Trump, müzakereler sırasında bizzat müdahale ettiği bir krizi de anlattı. Anlaşma metninde ilk başta sadece nükleer silah "geliştirmeme" maddesinin yer aldığını belirten Trump, süreci şöyle aktardı:

• Nükleer Silaha Tam Abluka: "İran'da nükleer silah olmayacak. Bu, hem geliştirilmeyecekleri hem de satın alınmayacakları anlamına geliyor."

• Müzakerelerin Perde Arkası: "Metinde sadece geliştirmeyeceklerine dair bir madde vardı. Ben de 'Peki ya dışarıdan satın alma?' dedim. Onlar da 'Buna değinmedik' dediler. İki gün sonra bu talebimizi de kabul ettiler. Kısacası istediğimiz her şeyi aldık."

"Askerler Evlerine Dönüyor"

Sürecin askeri boyutuna da değinen Trump, bölgedeki gerilimin düşmesiyle birlikte Amerikan askerlerinin geri çekilme sinyalini verdi. Trump, "Neredeyse her şey tamamlandı. İnsanlar çok yakında evlerine dönmeye başlayacak" diyerek bölgedeki askeri hareketliliğin de sona ereceğini müjdeledi.

Beyaz Saray'ın önümüzdeki günlerde anlaşmanın resmi metni ve takvimiyle ilgili daha detaylı bir açıklama yapması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Netanyahu’ya yönelik "Delirdin mi?", "Dikkatli ol, yoksa yakında tek başına kalırsın" şeklindeki sert uyarılarının yankısı sürerken, bu kez sahneye Başkan Yardımcısı JD Vance çıktı.

İsrail merkezli The Times of Israel’in aktardığına göre, CBS News’e konuşan Vance, Netanyahu’nun İran süreci dahil olmak üzere Washington ile ilişkilerinde "bazı şeyleri kesinlikle yanlış yaptığını" itiraf etti.

"Çıkarlarımız Çatışırsa İsrail’i Yarı Yolda Bırakırız"

Vance, ABD ve İsrail çıkarlarının her zaman mükemmel bir şekilde örtüşmeyeceğini belirterek, Washington’ın önceliğinin her zaman Amerikan halkı olduğunu vurguladı. Vance, diplomatik çevrelerde bomba etkisi yaratan şu ifadeleri kullandı:

"Amerika Birleşik Devletleri'nin çıkarlarına odaklanmalıyız. İsrail birçok açıdan harika bir ortak oldu, ancak bir ayrışma olduğunda, ne yazık ki İsrailliler için talihsiz bir durum olsa da her zaman yaptığımız gibi Amerikan halkının tarafını seçmek zorundayız."

Netanyahu’nun İran konusunda hata yapıp yapmadığı sorusuna ise Vance, "Kesinlikle bazı konularda yanıldı" diyerek Tel Aviv’e net bir mesaj gönderdi.

Bölgeyi Kana Bulayan İkiyüzlü Strateji

Siyasi analistlere göre Beyaz Saray’dan yükselen bu çatlak sesler, madalyonun sadece görünen yüzü. Trump ve Vance ikilisi Netanyahu’ya kameralar önünde kızsa da, ABD yönetimi sahada her gün İran’a ve bölgedeki unsurlara saldırmaktan, İsrail’e askeri ve lojistik destek akıtmaktan geri durmuyor.

Orta Doğu’nun huzurunu ve istikrarını İsrail ne kadar bozuyorsa, bu saldırganlığa milyarlarca dolarlık silah desteği sağlayan, diplomatik kalkan olan ve her fırsatta İran'ı çevreleyen ABD’nin buradaki payı İsrail’den az değildir.

Washington bir yandan "Önce Amerika" popülizmiyle kendi seçmenine "İsrail'in her dediğini yapmıyoruz" imajı çizmeye çalışıyor; diğer yandan ise Orta Doğu’yu kaosa sürükleyen askeri operasyonların hamiliğini yapmaya devam ediyor. Bu durum, Beyaz Saray’ın "kızgın müttefik" rolünün arkasına saklanarak bölgedeki savaşı körüklemeyi sürdürdüğünü net bir şekilde ortaya koyuyor.

Epstein ile ilk olarak 2011 yılında, küresel sağlık programlarına milyarlarca dolarlık fon sağlama vaadi üzerine tanıştığını kaydeden Bill Gates, bu görüşmenin hayatının en büyük hatalarından biri olduğunu itiraf etti. Epstein'in geçmişteki yasal sorunlarından haberdar olduğunu ancak işlediği suçların ciddiyetini o dönem tam olarak kavrayamadığını belirten Gates, bu ilişkiden uzaklaşmaya çalıştığında ise şantaja maruz kaldığını öne sürdü. Gates, Epstein'in kendi geçmişindeki sadakatsizlikleri ve özel hayatına dair bilgileri kullanarak üzerinde baskı kurmaya çalıştığını ve kendisiyle yeniden bağlantı kurmaya zorladığını ifade etti.

Gözetim Komitesi'ne verdiği ifadenin, skandalın karanlık noktalarının aydınlatılmasına yardımcı olmasını dileyen Gates, mağdurların hak ettikleri adalete kavuşmalarını umduğunu söyledi. Jeffrey Epstein’in adli dosyasında daha önce ABD Adalet Bakanlığı tarafından milyonlarca sayfalık belge kamuoyuyla paylaşılmış, bu belgelerde Bill Gates’in ismi ve Epstein ile birlikte çekilmiş fotoğrafları yer almıştı. Yaşanan gelişmelerin ardından Epstein ile olan iş ilişkisini tamamen kestiğini belirten Gates, komite karşısındaki sözleriyle yasadışı hiçbir eyleme ortak olmadığını bir kez daha savunmuş oldu.

“Erdoğan Çok Güçlü Bir Lider”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İsrail’e yönelik açıklamalarının hatırlatılması üzerine Trump, Erdoğan ile ilişkilerine vurgu yaparak, “Bildiğiniz gibi Erdoğan çok iyi bir dostum ve birlikte çok çalıştık. Onu çok severim. Kendisi son derece güçlü bir lider ve çok güçlü bir insan” dedi.

Türkiye ile İsrail arasında olası bir gerilim yaşanıp yaşanmayacağına ilişkin soruyu da yanıtlayan Trump, böyle bir ihtimal beklemediğini belirterek, “En azından ben başkan olduğum sürece bunun olacağını düşünmüyorum. Çünkü o bana saygı duyuyor ve ben de ona saygı duyuyorum. Bunun ötesinde iyi bir dostluğumuz var” ifadelerini kullandı.

İran’a Sert Mesaj: “Çok Sert Saldıracağız”

Trump, İran’ın nükleer anlaşma görüşmelerinde süreci ağırdan aldığını savunarak Tahran yönetimine yönelik sert açıklamalarda bulundu.

İran’ın ABD helikopterlerine yönelik saldırılar gerçekleştirdiğini öne süren Trump, “İran’a saldıracağız. Çok sert saldıracağız” dedi. İran yönetiminin önce saldırıları reddettiğini, ardından kabul ettiğini iddia eden Trump, ABD’nin buna karşılık verme hakkına sahip olduğunu söyledi.

Trump, İran’ın anlaşma sürecinde Washington’u oyaladığını ileri sürerek, “Anlaşmaya çok yaklaşmıştık ancak bizi sürekli oyalıyorlar. Bizi aptal yerine koymaya çalışıyorlar” değerlendirmesinde bulundu.

Petrol Çıkışı Dikkat Çekti

ABD Başkanı, savaş ortamına rağmen petrol fiyatlarının beklenenden düşük seyretmesinin nedenine ilişkin de dikkat çeken açıklamalar yaptı.

Trump, “İran’ın haberi olmadan milyonlarca varil petrol çıkardık. Geçen gece geç saatlerde 22 gemiyi devreye soktuk. İşte petrolün varil fiyatının 85 dolar seviyesinde olmasının nedeni bu” dedi.

Petrol fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere çıkabileceğini savunan Trump, alınan tedbirler sayesinde küresel enerji piyasalarında arzın korunduğunu ifade etti.

“İran Anlaşma Yapmak İsteyebilir”

İran’ın askeri kapasitesine yönelik operasyonlar gerçekleştirdiklerini öne süren Trump, Tahran’ın donanma, hava kuvvetleri ve füze altyapısının önemli ölçüde zarar gördüğünü iddia etti.

İran’ın mevcut koşullar altında yeniden müzakere masasına oturabileceğini belirten Trump, “Bence anlaşma yapmak isteyecekler ama göreceğiz” dedi.

Dünya Kupası Mesajı

Trump ayrıca ABD’nin ev sahipliğinde düzenlenecek olan FIFA World Cup 2026 hakkında da konuştu. Turnuvanın tarihin en başarılı Dünya Kupası olacağını savunan Trump, bilet satışlarının beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini ve vize süreçlerinin sorunsuz ilerlemesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Beyaz Saray’dan gelen açıklamalar, özellikle Trump’ın Erdoğan’a yönelik övgü dolu sözleri ve İran’a ilişkin sert mesajları nedeniyle uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Fransa, İngiltere, Kanada, Avustralya ve Norveç, İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da yasa dışı yerleşim faaliyetleri ve şiddet olaylarından sorumlu İsraillilere yönelik yeni yaptırım kararı aldı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "İngiliz, Kanadalı, Avustralyalı, Yeni Zelandalı ve Norveçli ortaklarımızla birlikte bugün Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerinin ve şiddet olaylarının yoğunlaşmasından sorumlu olanlara karşı yeni yaptırımlar uyguluyoruz" ifadelerini kullandı. Bakan Barrot, aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Balazel Smotrich'in ülkeye girişinin yasaklandığını belirterek, "Ulusal düzeyde Bezalel Smotrich'in, yasa dışı yerleşimci örgütlerden 4 ismin ve 21 şiddet yanlısı yerleşimcinin topraklarımıza girişini yasakladık. Bezalel Smotrich, Batı Şeria'nın ilhakını aktif olarak desteklemekte, bunu açıkça savunmakta, Batı Şeria'da yeni yerleşim yerlerinin kurulmasını, Gazze'nin yeniden sömürgeleştirilmesini, Filistin Yönetimi'nin ekonomik çöküşünü ve bunun Filistin halkı için zararlı sonuçlarını savunmaktadır. Bu, iki devletli çözüme sıkı sıkıya bağlı olan uluslararası toplumun ezici çoğunluğunun kabul edemeyeceği bir politikadır" ifadelerini kullandı.

"Şiddet yanlısı yerleşimciler neredeyse tamamen cezasız kalıyor"
5 ülke tarafından yapılan ortak açıklamada ise "Batı Şeria'daki kötüleşen duruma karşılık Avustralya, Kanada, Fransa, Norveç ve İngiltere dışişleri bakanları olarak Filistinli sivillere karşı işledikleri korkunç şiddetten dolayı aşırılıkçı yerleşimcileri sorumlu tutmak için yaptırımlar ve diğer önlemleri birlikte uygulamaya koyduk. Şiddet yanlısı aşırılıkçı yerleşimciler, yandaşlarının desteğiyle Filistinlilere karşı saldırılar düzenlemeye ve insan haklarını ihlal etmeye devam ediyor. Filistinlileri yerlerinden etmek, mallarını tahrip etmek ve yasa dışı yerleşimler kurmak için şiddete başvuruyorlar, böylece Filistin Devleti'nin varlığını ve barış içinde bir arada yaşama ihtimalini tehlikeye atıyorlar. Uzun zamandır şiddet yanlısı yerleşimciler neredeyse tamamen cezasız kalırken, İsrail hükümetinin desteği ve yardımıyla yerleşimlerin genişlemesi ve karakolların kurulması devam ediyor. Bazı durumlarda, yerleşimciler İsrail güvenlik güçlerinin koruması altında şiddet olaylarına karışmaktadır" ifadeleri kullanıldı. İsrail hükümetine, Batı Şeria'daki şiddetten sorumlu olanların gerçekten hesap vermesini sağlayacak adımlar atma çağrısı yapılan açıklamada, "İsrail hükümeti, her saldırının derhal kapsamlı bir şekilde soruşturulmasını sağlamalı, şiddeti körükleyen karakollara ve örgütlere karşı harekete geçmeli ve şiddete teşvike son vermelidir. İki devletli çözümün uygulanmasının hem İsraillilere hem de Filistinlilere barış ve güvenlik getirebileceğine inanıyoruz. Bu hedef doğrultusunda birlikte çalışmaya devam edeceğiz. İsrail hükümeti sahadaki duruma ilişkin hızlı bir şekilde harekete geçmezse daha fazla önlem almaya hazırız" denildi.

Enstitü, bu devasa ticaret ağını Ukrayna lehine çevirecek ve Moskova'yı sarsacak radikal bir "Ukrayna Destek Tarifesi" önerisi sundu.

Ticaret Durmadı, Dengeler Eşit Yayımlanan yeni politika raporuna göre, 2025 yılındaki 57,2 milyar Euro’luk ticaret hacminin 27,2 milyar Euro’sunu AB’nin Rusya’dan yaptığı ithalat, 30 milyar Euro’sunu ise Rusya’ya yapılan ihracat oluşturdu. Uzmanlar, Avrupa’nın elindeki bu ticari gücü askeri ve insani yardıma dönüştürmenin formülünü buldu.

Dondurulan Varlıkların 5 Katı Gelir Kapısı Kiel Enstitüsü'nün hesaplamalarına göre; Rusya’dan yapılan ithalata gümrük vergisi konulması ve Rusya’ya yapılan ihracata ek mali yük getirilmesiyle kurulacak "Ukrayna Destek Tarifesi", yılda 11 ila 16 milyar Euro arasında net gelir sağlayabilir. Bu rakam, AB'nin halihazırda dondurulmuş Rus devlet varlıklarından elde ettiği yıllık 3 milyar Euro’luk faiz gelirinin neredeyse 5 katına denk geliyor. Elde edilecek fonun doğrudan Ukrayna’nın savunma ve yeniden inşa harcamalarına aktarılması öneriliyor.

Rusya 4 Kat Daha Fazla Kaybedecek Raporda, bu vergi hamlesinin AB ekonomisine sınırlı bir maliyet yükleyeceği, ancak Rus ekonomisine vuracağı darbenin 3-4 kat daha büyük olacağı vurgulandı.

Kiel Enstitüsü Başkanı Moritz Schularick, savaştan bu yana geçen 4 yılda şirketlerin tedarik zincirlerini değiştirmek için yeterli vakti olduğunu belirterek sert bir eleştiride bulundu:

"Bugün Rusya ile ticareti sürdüren firmalar bunu tamamen bilinçli olarak tercih ediyor. Önerdiğimiz tarife, AB’ye esnek bir siyasi araç sunacak. Olası bir barış veya uzlaşma durumunda bu vergi oranları düşürülebilir."

Raporda ayrıca, ticaretin Çin’e kayacağı yönündeki korkuların abartılı olduğu ve makul tarifelerin Moskova üzerindeki baskıyı artırmak için kaçırılmayacak bir stratejik fırsat olduğu ifade edildi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bugün yaptığı bir basın açıklamasıyla Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketini duyurdu. Von der Leyen, yeni paketin enerji, finansal hizmetler, kripto varlıklar, ticaret ve ilk kez balıkçılık sektörünü de hedef aldığını açıkladı. Von der Leyen, yeni paketin Rus ekonomisinin önemli gelir kaynakları ve uluslararası ticari bağlantıları üzerindeki baskıyı artırmayı amaçladığını söyledi. Merkezinde özellikle enerji sektörü, finansal hizmetler ve kripto para işlemlerinin yer aldığı yaptırımlara ilişkin basın açıklamasında Leyen, "Rusya'nın tam ölçekli işgalinin üzerinden dört yıl geçti. Rusya, Ukrayna'yı boyunduruk altına alma hedefinde net bir şekilde başarısız oldu. Rusya'nın ödediği bedel her geçen gün ağırlaşıyor ve bu bedeli en başta Rus halkı ödüyor. İnsanlar yakınlarının yasını tutarken, aynı zamanda ülkede yaşam standartlarının düşmesiyle karşı karşıya kalıyor" dedi.
Yaptırımların Rusya'nın savaş çabalarının ekonomik temellerini zayıflattığını söyleyen Ursula von der Leyen, "Rusya, fiilen küresel sermaye piyasalarından dışlanmış durumda. Rus ekonomisinde ciddi bir yavaşlama yaşanıyor. Büyüme en iyi ihtimalle zayıf seyrediyor. Bütçe üzerindeki baskı giderek artıyor. Devlet varlık fonunun likit varlıklarının üçte ikisinden fazlası tükendi. Enerji gelirleri, 2026 yılının başlarında yaklaşık yüzde 40 düşü. Rusya'nın gölge filosundaki yüzlerce gemi, yaptırımlarımızın hedefi oldu" diye konuştu.

"Bugün 21. yaptırım paketini öneriyoruz"
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Bugün 21. yaptırım paketini öneriyoruz. En yüksek etkiye sahip sektörlere, yani enerjiye, finansal hizmetlere, kriptoya, ticarete ve ilk kez balıkçılık sektörüne odaklanıyoruz. Ayrıca, eski Rus savaşçıların AB'ye girişini yasaklıyoruz" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının yol açtığı piyasa şoklarının Rusya üzerindeki baskının bir kısmını hafiflettiğini ifade eden von der Leyen, bu nedenle petrol fiyat tavanının piyasa fiyatlarına göre otomatik ayarlanmasını sağlayan mekanizmanın 2027 yılı ocak ayına kadar geçici olarak durdurulmasını önerdiklerini söyledi. Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen, "Bu, petrol piyasalarının istikrar kazanması için zaman sağlarken, Rusya'nın gelirleri üzerindeki baskıyı da muhafaza edecektir. Aynı zamanda gölge filoyu hedef almaya devam edeceğiz" şeklinde konuştu.

30 gemi daha kara listeye alınacak
Avrupa Komisyonu Başkanı Leyen, "Halihazırda yaptırım uygulanan 623 gemiye ek olarak 30 geminin daha listeye alınmasını öneriyoruz. İlk kez gölge filoya destek sağlayan gemileri de hedef alıyoruz. Örneğin, yakıt ikmali ve diğer hizmetleri sağlayan gemiler de bunlar arasında yer alıyor. Ayrıca, Rus petrolünün pazarlanması için kullanılan limanlar, havaalanları ve rafineriler gibi kritik altyapıları da hedef almayı öneriyoruz. Son olarak, daha önce petrol tankerlerine yaptığımız gibi, LNG tankerlerinin Rusya'ya satışını da kısıtlamayı öneriyoruz" dedi.
Yaptırımların finans bölümünde işlem yasaklarının 31 Rus bankasını kapsayacak şekilde genişletilmesini teklif ettiklerini söyleyen Leyen, "Ayrıca yaptırım altındaki Rus kişi ve kuruluşlarına hizmet veren ya da yaptırımları aşan üçüncü ülkelerdeki 20 banka, kripto şirketi ve platformu ile petrol satıcısını da kapsama alıyoruz" diye konuştu.

"Ukrayna'nın işgaline katılmış hiç kimse için artık Avrupa erişilebilir olmayacak"
Leyen, üçüncü ülkelerdeki kripto hizmetlerine yönelik yeni yasakların da Rusya'nın yaptırımları aşmasına yardımcı olan platformlara ev sahipliği yapan ülkeler için caydırıcı olacağını ifade etti. Yaptırımlar kapsamında Rus askeri sanayisinde kullanılan ürün ve teknolojilere yönelik yeni ihracat kısıtlamalarından da bahseden Avrupa Komisyonu Başkanı, 21'inci yaptırım paketinde ilk defa balıkçılık sektörünün de ele alındığını söyledi. Leyen, bu çerçevede bazı balık ürünlerinin ithalatına yönelik kısıtlamalar, bazılarına ise tam yasak getirileceğini açıkladı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, paketin en önemli unsurlarından birinin de savaşın başından bu yana Rus Silahlı Kuvvetleri'nde görev yapmış kişilerin AB'ye girişinin yasaklanması olduğunu söyledi. Leyen, "Yani, Ukrayna'nın işgaline katılmış hiç kimse için artık Avrupa erişilebilir olmayacak" ifadelerini kullandı.
Ukrayna'ya desteklerinin de sürdüğünü ve bu ay 90 milyar euroluk kredi programı çerçevesinde bu ülkeye İHA'lar için 6 milyar euro ve 3 milyar euro da makro-finansal destek sağlanacağını hatırlatan von der Leyen, önümüzdeki günlerde Ukrayna ve Moldova ile ilk AB'ye katılım müzakere fasıllarını açacaklarını da söyledi.

Çevre İsyanından Siyasi Hesaplaşmaya

Ülkenin güneyinde yer alan ve flamingolar, Akdeniz fokları ile deniz kaplumbağalarının hayati yuvalama alanı olan Zvernec bölgesi ile Adriyatik'teki Sazan Adası'nı kapsayan 1,4 milyar euroluk lüks tatil köyü projesi, Arnavutluk halkını sokağa döktü. ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in yatırım şirketiyle bağlantılı olduğu belirtilen projeye karşı ellerinde şişme flamingolar ve Arnavutluk bayraklarıyla yürüyen kitleler, doğa katliamına dur demek için seslerini yükseltti.

Ancak ilk günlerde çevre koruma ve milli hassasiyetlerle başlayan gösteriler, kısa sürede boyut değiştirerek ülkeyi on yıllardır yöneten siyasi elitlere ve yolsuzluk iddialarına karşı kitlesel bir öfke patlamasına dönüştü. Başbakanlık binası önünde toplanan binlerce kişi, hem iktidarı hem de ana muhalefeti hedef alarak, "Rama istifa", "Rama hapse, Berisha hapse" ve "Bu vatan bizim" sloganları attı.

"Sokak Protestolarıyla Ülkeye Yön Verilemez"

Yükselen istifa seslerine ve "Flamingo Devrimi" pankartlarına rağmen geri adım atmayacağını açıklayan Arnavutluk Başbakanı Edi Rama ise projeyi hayata geçirmekte kararlı olduklarını vurguladı. Uluslararası basına konuşan Rama, şu ifadeleri kullandı:

"Bu çok güzel bir proje olacak ve bunu mutlaka gerçekleştireceğiz. Ben ülkeyi geliştirmek ve bu tür büyük projeleri hayata geçirmek için seçildim; farklı fikirleri olanların yönlendirmesiyle hareket etmek için değil. Arnavutluk’a sokak protestoları ile yön verilemez."

Hükümet kanadı, oteller, lüks villalar, rezidanslar ve bir marinayı içeren dev kompleksin ülkede ciddi bir istihdam yaratacağını, yabancı sermayeyi çekeceğini ve turizme çağ atlatacağını savunuyor. Protestocular ise projenin Akdeniz'in en önemli biyolojik çeşitlilik merkezlerinden birini yok edeceğini ve ihale sürecinin şeffaf olmadığını ileri sürüyor.

Tiran-Tahran Hattında "Dezenformasyon" Gerilimi

Gösterilerin büyümesi üzerine Başbakan Edi Rama’dan dikkat çeken bir dış politika hamlesi geldi. Rama, Arnavutluk'u sarsan bu protestoların arkasında İran'ın olduğunu iddia etti. 2022 yılından bu yana siber saldırılar ve Arnavutluk'un İranlı muhalif bir gruba ev sahipliği yapması nedeniyle Tahran ile diplomatik ilişkileri kesik olan Tiran yönetimi, İran’ı ülkeye karşı "hibrit savaş" yürütmek ve dezenformasyon kampanyası tezgahlamakla suçladı.

İran cephesinden ise bu iddialara yalanlama gecikmedi. Suçlamaları kesin bir dille reddeden İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "Arnavutluk yetkilileri, kendi halkının meşru ve makul taleplerine yanıt vermek yerine, İran aleyhinde gülünç iddialar ortaya atıyor" diyerek Tiran hükümetine tepki gösterdi.

Talepleri karşılanana kadar meydanları terk etmeyeceklerini belirten protestocular, gösterilerin önümüzdeki günlerde şiddetini artırarak devam edeceğini ilan etti. Kıyı şeridindeki ekolojik dengeyi koruma mücadelesi olarak başlayan süreç, Arnavutluk'un yakın tarihindeki en ciddi siyasi krizlerden birine evrilmiş durumda.

California Seçimleri Tartışmayı Alevlendirdi

Röportajın sonlarına doğru sunucu Kristen Welker, California'daki valilik ön seçimlerinin sonuçlarının yavaş açıklanmasını gündeme getirdi. Trump, 2020 başkanlık seçimlerindeki "hile" iddialarını yineleyerek şu an California'da da benzer bir durumun yaşandığını savundu:

"Dört gün geçti ve sonuçlara yaklaşmaya bile yaklaşamadılar. Bunu neden yaptıklarını biliyor musunuz? Çünkü seçimde hile yapıyorlar."

Sunucunun seçimlerde hile yapıldığına dair somut bir kanıtı olup olmadığını sorması üzerine Trump, "Tek yapmam gereken bakmak. Seçim yapıp beş gün sonra kazananı belirlemeye bile yaklaşamamış olmaları sizce uygun mu?" diyerek sert bir çıkış yaptı.

Medyayı ve Sunucuyu Hedef Aldı

Tartışmanın büyümesiyle birlikte tepkisinin dozunu artıran Trump, California'daki seçim görevlilerini ve ABD medyasının büyük bölümünü "hilebaz" olarak nitelendirdi. Sunucunun kendisini savunmaya çalışması üzerine ise hakarete varan şu ifadeleri kullandı:

"Ya sahtekarsınız ya da aptalsınız. Bu saçmalıkla onların oyununa geliyorsunuz. Bu seçimlerin hileli olduğunu biliyorsunuz. Sizin televizyon kanallarınız da hileli olduğunu biliyor."

"Artık Yeter, Bırakalım" Diyerek Terk Etti

Seçim tartışmasının ardından televizyon sunucusuyla ABD Adalet Bakan Vekili Todd Blanche hakkında da polemiğe giren Donald Trump, daha fazla soru yanıtlamak istemediğini belirterek röportajı tamamen bitirdi.

Oturduğu yerden kalkan Trump, sunucuya dönerek, "Üzgünüm. Artık yeter, bırakalım. Teşekkürler canım. İyi eğlenceler" ifadeleriyle çekim alanını terk etti.

İlk Sandıklardan Paşinyan'a Büyük Destek

Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonu, oy sayım sürecinin başlamasının ardından kamuoyunu bilgilendiren ilk geçici verileri paylaştı. Ülke genelinde şu ana kadar sayımı tamamlanan ilk 110 sandıktan çıkan sonuçlar, mevcut iktidarın yarışı önde götürdüğünü ortaya koydu.

Resmi olmayan ilk sonuçlara göre; Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi yüzde 57,14 oy oranıyla zirveye yerleşti.

Muhalefet Bloklarında Son Durum Ne?

Seçim yarışında iktidar partisinin en yakın takipçisi, Rusya-Ermenistan vatandaşı iş insanı Samvel Karapetyan ile ilişkilendirilen "Güçlü Ermenistan" ittifakı oldu. İttifak, açılan ilk sandıklarda yüzde 21,43 oy oranı yakalayarak ikinci sıraya yerleşti.

Eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan liderliğindeki "Ermenistan İttifakı" ise yüzde 8,21 ile üçüncü sırada kendine yer buldu.

İlk sandık sonuçlarına göre oy dağılımı şu şekilde şekillendi:

• Sivil Sözleşme Partisi (Nikol Paşinyan): %57,14

• "Güçlü Ermenistan" İttifakı: %21,43

• "Ermenistan" İttifakı: %8,21

• Müreffeh Ermenistan Partisi: %5,10

• Birliğin Kanatları Partisi: %2,52

Seçime katılan diğer parti ve ittifakların şu ana kadar aldığı oy oranları ise yüzde 2 barajının altında kaldı.

"Sonuçlar Geçici, Sayım Sürüyor"

Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonu, paylaşılan bu ilk verilerin tamamen geçici nitelikte olduğunun altını çizdi. Ülke genelindeki 2 bin 5 sandıkta oy sayım işlemlerinin titizlikle devam ettiği belirtilirken, kesin ve resmi sonuçların tüm sandıklardan gelecek verilerin birleştirilmesinin ardından netleşmesi bekleniyor. Siyasi analistler, açılacak sandık sayısı arttıkça oranlarda değişimler yaşanabileceğini vurguluyor.