Görüşmelerde; sıfır atık, döngüsel ekonomi, metan emisyonlarının azaltımı ve iklim finansmanı başlıklarında COP31 sürecine yönelik somut iş birliği alanları ele alındı. G7 bünyesinde düzenlenen toplantılara konuşmacı olarak katılan Ağırbaş, Fransa Eski Başbakanı Laurent Fabius ile de bir araya geldi.

Almanya ile Stratejik COP31 ve İklim Eylemi Diyaloğu

Almanya Federal Çevre, İklim Eylemi, Doğa Koruma ve Nükleer Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İklim Eylemi Genel Direktörü Dr. Heike Henn ile gerçekleştirilen görüşmede, sıfır atık ve döngüsel ekonomi çözümlerinin COP31 sürecine entegrasyonu ele alındı.

Ağırbaş, “Görüşmemizde, COP31 sürecinde sıfır atık ve döngüsel ekonomi çözümlerinin oynayacağı kritik rolü paylaştık. İklim Eylem Ajandası’nın güçlendirilmesi, sahadaki toplulukların ve sivil toplum kuruluşlarının daha görünür kılınması noktasında yürüteceğimiz iş birliği fırsatlarını değerlendirdik” dedi.

“İklim Eylemi, Bilimsel Bilgi ve Saha Uygulamalarının Kesişimiyle Anlam Kazanır”

Birleşik Krallık Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı Baş Bilimsel Danışmanı ve Cambridge Net Zero Direktörü Prof. Emily Shuckburgh ile yapılan görüşmede, iklim biliminin toplumsal etkiyle buluşturulması ve akademik ağların COP31 sürecine entegrasyonu ele alındı.

Ağırbaş, üniversitelerin katkısına dikkat çekerek, döngüsel ekonomi çözümlerinin bilimsel temellerle güçlendirilmesi konusunda iş birliği fırsatlarının değerlendirildiğini ifade etti.

Avrupa İklim Vakfı ile Küresel Politika ve Etki Teması

Avrupa İklim Vakfı CEO’su Laurence Tubiana ile gerçekleştirilen görüşmede, Paris Anlaşması sonrası küresel iklim politikalarının seyri ve COP31 öncelikleri değerlendirildi.

Ağırbaş, sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanında uluslararası iş birliklerinin artırılmasına yönelik kararlılık vurgusu yaptı.

Global Methane Hub CEO’su Marcelo Mena ile yapılan görüşmede ise metan emisyonlarının azaltımına yönelik stratejiler ele alındı.

“Sıfır Atık Yaklaşımımız Kapsayıcı Bir İcra Mekanizması”

G7 bünyesinde düzenlenen “Atıklardan Metan Üretimi” toplantısında konuşan Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının yalnızca atık yönetimi değil, sistemin yeniden tasarlanmasını da kapsadığını belirtti.

“Yeşil Dönüşüm Sadece Bir Gereklilik Değil, Güçlü Bir Ekonomik Tercih”

Ağırbaş, G7 kapsamında düzenlenen “Geleceğe Giden Yol” oturumunda yaptığı kapanış konuşmasında, yeşil dönüşümün ekonomik boyutuna dikkat çekti.

Fransa’daki Türk STK’ları ile Buluşma

Paris programı kapsamında Fransa’daki Türk sivil toplum kuruluşlarıyla da bir araya gelen Ağırbaş, COP31 sürecinde toplumsal katılımın önemine vurgu yaptı.

COP31 Sürecine Güçlü Diplomasi Trafiği

Gerçekleştirilen görüşmelerde;

• Sıfır atık ve döngüsel ekonominin yaygınlaştırılması
• Metan emisyonları
• İklim finansmanının güçlendirilmesi
• Akademi ve yerel yönetimlerin sürece dahil edilmesi

gibi başlıklar öne çıktı.

Toplantılarda, COP31 sürecinde önceliğin taahhütleri somut ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek olduğu mesajı verildi.

Sıfır Atık Vakfı tarafından Samsun Valiliği himayesinde, Samsun Büyükşehir Belediyesi, Samsun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi ve Samsun Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen Samsun Sıfır Atık Çalıştayı’na 180’i tüzel olmak üzere yaklaşık 250 kişi katılım gösterdi.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen çalıştayda; Samsun Vali Yardımcısı Sayın Murat Bulacak, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektör Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Çetin Kurnaz, Samsun Üniversitesi Rektör Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Ali Bilgin, Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcı Sayın Ferhan Kodalak, Samsun İl Tarım ve Orman Müdürü Sayın Kemal Yılmaz ve Samsun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sayın Tevfik Akçay hitaplarda bulundu.

“Emine Erdoğan Hanımefendi’nin Önderliğinde Başlayan Sıfır Atık Çalışmaları Çığ Gibi Büyüdü”

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından başlayan çalıştayda konuşan Samsun Vali Yardımcısı Murat Bulacak, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin önderliğinde başlayan Sıfır Atık çalışmalarının çığ gibi büyüdüğünü belirterek, “Sıfır Atık Hareketi ülkemizi çoktan aşmış ve Birleşmiş Milletler nezdinde 30 Mart'ın Dünya Sıfır Atık Günü ilan edilmesiyle de gerçekten ülkemize çok büyük bir sorumluluk düşmüştür. Bugün bizler de bu çalışmalar devamında Samsun'daki çalıştayı hep beraber yapıyoruz” dedi.

Çalıştay çalışmaları ile Samsun’un çevre adına adeta tomografisinin çekileceğini söyleyen Bulacak, “Bugün buradan alacağımız sonuçlarla Samsun'u geleceğe taşıyacak, özellikle çevre bilinci adına geleceğe çok güzel sonuçlar çıkacağına ben canıgönülden inanıyorum. Bize düşen dengeyi sağlamak. Bize emanet olarak verilen dünyayı da daha yaşanabilir, daha huzurlu bir hale getirebilmek” diye konuştu.

“Daha Yaşanabilir Bir Dünya İnşa Etmek Adına Bir Araya Geldik”

Samsun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Tevfik Akça ise, çalıştayda sadece atıkları yönetmek için değil, geleceğimizi yönetmek ve sıfır atık vizyonuyla daha yaşanabilir bir dünya inşa etmek adına önemli bir adım için bir araya geldiklerini belirterek, “Doğal kaynaklarımızın sonsuz olmadığı gerçeğiyle israfın önlenmesi, atıkların kaynağında azaltılması, yeniden kullanılması ve geri dönüştürülmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur. Çalıştayda 14 tematik masa belirlenmiş olup, bu çalışmalar ile kamu, akademi, sivil toplum ve özel sektör iş birliği ile atık yönetimindeki güçlükleri aşacak, sürdürülebilir, uygulanabilir ve yenilikçi çözümler geliştirmeyi hedefliyoruz” dedi.

“Davranışlarımızdaki Küçük Değişiklikler Büyük Değişime Öncülük Edecektir”

Samsun İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, sıfır atık projesinin gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma açısından adeta bir seferberliğe dönüştüğünü ifade ederek, “Gıda israfının önlenmesi çok çok önemli bir konu olup, gıda israfıyla mücadelenin bir çevre meselesi olmadığı, bir insanlık vazifesi olduğu da Sayın Cumhurbaşkanımızın saygıdeğer eşi Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi tarafından sıkça dile getirilmektedir. Yine Tarım Bakanımız tarafından da bu konunun üzerinde hassasiyetle durulmaktadır. Tüketeceğimiz kadar, ihtiyacımız kadar gıdayı almalı ve arta kalan gıdaları bir şekilde değerlendirilmeli ve geri dönüşüme katkı sunmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“Sıfır Atık Sürdürülebilir Bir Yaşam Kültürüdür”

Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ferhan Kodalak ise, Samsun Büyükşehir Belediyesi olarak sürdürülebilir çevre yönetimini öncelikli görevleri arasında gördüklerini söyleyerek, “İstiklal Caddesi'nde hayata geçirdiğimiz Sıfır Atık Dönüşüm Projesi ile hane ve işletmeleri sürece dahil ederek atıkların kaynağında ayrıştırılmasını sağladık ve önemli kazanımlar elde ettik. Aynı şekilde yaklaşık 10 kilometrelik sahil bandını kapsayan Adnan Menderes Bulvarı'nda Sıfır Atık Dönüşüm projemizi de başlatmış bulunuyoruz. Bizler inanıyoruz ki sıfır atık sadece bir çevre politikası değil aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam kültürüdür” dedi.

“Üniversiteler Bu Sürecin Sorumlu Paydaşları Arasında”

Sıfır Atık Hareketi’nin uluslararası alanda önemli bir farkındalık ve dönüşüm sürecine öncülük ettiğini belirten Samsun Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali Bilgin, “Üniversiteler olarak bizler, bilgi üretme, politika geliştirme ve toplumsal dönüşüme katkı sağlama misyonumuz doğrultusunda bu sürecin önemli ve sorumlu paydaşları arasında yer almaktayız. Bilimsel araştırmalar, yenilikçi projeler ve kanıta dayalı yaklaşımlar aracılığıyla çevre ve iklim politikalarının güçlendirilmesine katkı sunarken, kamu kurumlarımız, yerel yönetimlerimiz ve diğer paydaşlarla etkin bir iş birliği içinde hareket etmeyi temel bir sorumluluk olarak benimsemekteyiz” diye konuştu.

“Sıfır Atık Bir Gelecek Meselesidir”

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çetin Kurnaz ise, “Bugün burada atık değil, üretimden tüketime, kaynak kullanımından toplumsal davranışa uzanan bütüncül bir dönüşümü konuşmak için bir arada toplanmış bulunmaktayız. Sıfır atık yalnızca bir çevre politikası değil, aynı zamanda kalkınma, verimlilik ve en önemlisi de bir gelecek meselesidir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi olarak bizler de sıfır atığı yalnızca teknik bir atık olarak değil, bunu bir yönetim süreci olarak düşünmekteyiz. Eğitimden araştırmaya toplumsal katkı ve sürdürülebilir kampüs vizyonunun temel bir parçası olarak görmekteyiz” ifadelerini kullandı.

Yerelden Ulusala İsraf, Atık ve Kaynak Yönetimi Modeli Samsun’da Masaya Yatırıldı

COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları; yerelden ulusala uzanan bir yaklaşımla israfın önlenmesi, atık yönetiminin güçlendirilmesi ve kaynak verimliliğinin artırılması amacıyla tasarlanmış kapsamlı bir yönetişim ve uygulama modeli olarak hayata geçirildi. Çalışmalar, çevre yönetiminde katılımcı, veri temelli ve bütüncül bir dönüşüm hedeflemektedir.

Çalıştay modeli; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını aynı platformda buluşturarak, çevresel sorunların yerelde tespit edilmesini ve ulusal düzeyde uygulanabilir politika önerilerine dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Bu yönüyle süreç, yalnızca bir etkinlik dizisi değil; sürdürülebilir çevre yönetimine yönelik sürekli işleyen bir kurumsal mekanizma niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda Samsun’da gerçekleştirilen çalıştay; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının geniş katılımıyla başarıyla sonuçlandı.

Farklı Sektörlerin Karşılaştığı Çevresel Sorunlar, Ortak Bir Platformda Ele Alındı

Bu geniş katılım yapısı sayesinde, yerel ölçekte farklı sektörlerin karşılaştığı çevresel sorunlar ortak bir platformda ele alınmış, kurumlar arası koordinasyon ve iş birliği kapasitesi güçlendirilmiştir.

Çalıştaydaki tematik çalışmalarda; her masa kendi uzmanlık alanında israf, atık ve kaynak yönetimi süreçlerini detaylı şekilde değerlendirdi.

Bu kapsamda; mevcut sorun alanları tespit edilmiş, israf kalemleri (atık oluşmadan önceki kayıplar) belirlenmiş, atık türleri ve yönetim ihtiyaçları sınıflandırılmış, çözüm önerileri geliştirilmiş ve uygulanabilir yerel politika önerileri oluşturulmuştur.

Çalıştayın metodolojik yapısı sayesinde elde edilen çıktılar, karşılaştırılabilir ve ölçülebilir veri temelli bir çerçeveye dönüştürülmüştür.

Samsun Sıfır Atık Çalıştayı Sonuç Konferansı İçin Önemli Bir Hazırlık Zemini Oluşturuldu

Samsun Sıfır Atık Çalıştayı kapsamında elde edilen tüm bulgular, aynı zamanda ilerleyen süreçte gerçekleştirilecek olan Samsun Sıfır Atık Çalıştayı Sonuç Konferansı için önemli bir hazırlık zemini oluşturdu. Çalıştayda ortaya konulan veri setleri, değerlendirmeler ve çözüm önerileri; Sonuç Konferansı’nda ele alınacak stratejik hedeflerin, uygulanabilir eylem planlarının ve yerel düzeyde ortak mutabakat metninin oluşturulmasına doğrudan katkı sağlayacak nitelikte yapılandırıldı.

Çalıştay süreci yalnızca mevcut durumun analiz edildiği bir aşama olarak değil, aynı zamanda Konferans sürecinin içerik, kapsam ve yönetişim bakımından güçlendirilmesini sağlayan kritik bir hazırlık adımı olarak tamamlanmıştır.

Samsun Sıfır Atık Hedef Belgesi İçin Çıktılar Elde Edildi

Samsun Sıfır Atık Çalıştayı’nda elde edilen tüm çıktılar, konferans ile kamuoyuna ilan edilecek “Yerel Sıfır Atık Hedef Belgesi” çalışmalarına temel teşkil edecek şekilde yapılandırılmıştır.

Çalıştay; yalnızca bir değerlendirme toplantısı olmanın ötesinde, yerel ölçekte çevresel dönüşümün planlandığı ve somutlaştırıldığı bir ortak akıl platformu niteliği taşımaktadır.

Çalıştaydan elde edilen veriler ve öneriler, hem yerel yönetim uygulamalarına hem de ulusal çevre politikalarına katkı sağlayacak nitelikte bir bilgi seti oluşturmuştur.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Paris'te bulunan genel merkezinde düzenlenen Yüksek Düzeyli Enerji Dönüşümü Diyaloğu Toplantısı’nın açılış oturumuna katıldı. 50'den fazla hükümetten bakanların yanı sıra büyükelçiler ve diğer üst düzey temsilcilerin bir araya geldiği toplantının açılış konuşmasını Bakan Kurum ile birlikte IEA Başkanı Fatih Birol gerçekleştirdi.

“KÜRESEL ENERJİ KRİZİNİ FIRSATA ÇEVİRMEK ZORUNDAYIZ”

Dünyada yaşanan enerji krizine dikkat çeken Bakan Kurum ülkelerin bu süreçte temiz enerjiye geçişi hızlandırmanın ne kadar önemli olduğunu net bir biçimde gördüğünü anlattı: Paris Anlaşması'nın ikinci 10 yılına adım atıyoruz. Bildiğiniz gibi; ilk 10 yıl, çerçeveyi inşa etmekle geçti. Hedefler koyuldu, taahhütler verildi, kurumlar şekillendi. Artık ikinci 10 yılın ana odağını, ‘Uygulama’ olarak görüyoruz. Elbette, bu geçişin kolay olmayacağını biliyoruz. Bugün dünya, tarihinin en büyük enerji kriziyle karşı karşıya. Bu durumu hep birlikte fırsata çevirmek zorundayız. Bugün küresel enerji krizi; bağımlılığı ve güvenliği tekrar gündemin en üst sıralarına taşıdı. Enerji çeşitliliğini koruma zorunluluğumuz, her zamankinden çok daha önemli hale geldi. Öte yandan, bu alandaki bütün krizler; yalnızca yükselen maliyetlerle sonuçlanmadı, bilimin rehberliğinde yürütülen planlamanın da ne kadar kritik olduğunu gösterdi. Şunu artık net bir şekilde biliyoruz: Küresel ekonomi, enerji paradigmasını dönüştürmek zorundadır ve yapılması gereken en kritik atılım, temiz enerjiye geçişi hızlandırmaktır.

TÜRKİYE 10 YILDA YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİMİNİ 3 KATINA ÇIKARDI
Bakan Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’nin son 10 yılda yenilenebilir enerji üretimini 3 katına çıkardığını, enerji verimliliğine 10 milyar dolardan fazla yatırım yaptığını vurguladı. Depolama kapasitesinde de AB’ye üye devletlerin önüne geçtiğini anlatan Bakan Kurum, “Fosil yakıt ithalatına olan bağımlılığımızı azaltmak, vatandaşlarımızı küresel piyasa dalgalanmalarının yarattığı kırılganlıklardan korumak için somut adımlar attık, atmaya da devam edeceğiz” diye konuştu.

“AJANS İLE İŞ BİRLİĞİMİZİ BİR ADIM DAHA İLERİ TAŞIMAK İSTİYORUZ”

Bakan Kurum, COP31 Başkanlığı’nın bu süreçte temiz enerji alanındaki çalışmalar için Uluslararası Enerji Ajansı ile stratejik ortaklık yürüteceğini duyurdu: Uluslararası Enerji Ajansı’nın krizlere hızlı müdahale kabiliyetiyle, stratejik rezervlerin yönetimindeki altyapısıyla birleştirdiğimizde istediğimiz her hedefe ulaşacağımız aşikardır. Ajans çok kritik ve önemli adımlar attı, atmaya da devam ediyor. Bu kapsamda Uluslararası Enerji Ajansı ile stratejik ortaklığımızı bu toplantıda açıklamaktan memnuniyet duyuyorum. Bu stratejik ortaklık duruşuyla, iş birliğimizi bir adım daha ileri taşımak istiyoruz. Bu manada, COP31 Eylem Gündemimizde, enerji arzı güvenliği ve talebini önceleyen temalara özellikle yer verdik. Arz tarafında odak noktamız temiz enerji geçişini hızlandırmaktır. Talep tarafında ise yeşil sanayileşme, döngüsel ekonomi, Sıfır Atık ve dirençli şehirler yer almaktadır.

COP31’İN TEMİZ ENERJİYE GEÇİŞ BAŞLIKLARI

Bakan Kurum, toplantıda COP31 Başkanlığı’nın Eylem Gündemi’ndeki temiz enerjiye geçiş başlıklarını da anlattı: Eylem gündemimizin, temiz enerji geçişi başlığı altında; yenilenebilir enerji, yeni elektrik sistemi mimarisi, elektrifikasyonun yaygınlaştırılması, enerji verimliliği gibi alanlarda doğrudan sahada sonuç üretmeye odaklanacağız. Tam da bu noktada; bir konuyu daha özellikle paylaşmak istiyorum. O da temiz pişirme. Bugün dünyada 2,3 milyardan fazla insan, katı yakıtlarla çalışan geleneksel sobaları kullanıyor. Bu sebepten, her yıl milyonlarca insanımız hayatını kaybediyor. Özellikle de Sahraaltı Afrika, Güney Asya ve bazı Pasifik ülkelerinde yoğunlaşan bu acı tablo bizleri derinden üzüyor, endişelendiriyor. Buradan bir kez daha ilan ediyorum ki; Uluslararası Enerji Ajansı ile ortaklığımızın en önemli ayaklarından biri bu alana yönelik çözümler olacaktır. COP31'de temiz pişirmeye erişimi küresel gündemin merkezine taşıyacağız.

“SIFIR ATIK VERİMLİLİK VE EMİSYON AZALTIMINDA ÖNEMLİ BİR ROLE SAHİP”

Türkiye’nin Sıfır Atık başarısının COP31’de dünyaya anlatılacağının altını çizen Bakan Kurum, “Sıfır Atık başlığını, metan azaltımı, döngüsellik ve kaynak verimliliği ekseninde ele alacağız. Saygıdeğer Hanımefendi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde bir dünya markası haline gelen Sıfır Atık Hareketi, bu alandaki uygulamalar için güçlü bir zemin sunmaktadır. Bu hareket sadece atıkların dönüştürülmesinden ibaret değildir, özü itibariyle verimlilik ve emisyon azaltımı açısından önemli bir role sahiptir. Bu kapsamda Uluslararası Enerji Ajansı ile ortaklığımızın ilk ürünlerinden biri olarak atık dönüşümünün iklim değişikliğine etkisi alanında çalışma yapmasını bekliyoruz” dedi.

“FİNANSMAN TAAHHÜTLERİ BAŞKANLIĞIMIZ DÖNEMİNDE TAKİP EDİLECEK”

Bakan Kurum, yine COP31’de yeşil sanayileşme, yenilenebilir enerji entegrasyonu, kritik minerallerin yönetimi ve iklime dirençli şehirler başlıklarının ele alınacağını belirtti. Kurum dirençli şehirler uygulamasında deprem bölgesini örnek göstererek, “6 Şubat 2023’te yaşadığımız deprem sonrasında Türkiye, 2 yılda 500 bin afet konutu, sosyal konutlar ve kentsel dönüşüm çalışmaları yapmıştır. Bu konudaki kararlılığımızın da en somut göstergesidir. Bu manada özellikle deprem deneyimimiz, dirençli altyapı, güvenli yapılaşma ve yerel kapasitenin ne kadar kritik olduğunu açık biçimde ortaya koymuştur” diye konuştu. COP31’de iklim finansmanı için de kararlı bir tutum sergileneceğini belirten Kurum, “COP29 Bakü Finans Hedefi kapsamında verilen taahhütler Başkanlığımız döneminde takip edilecektir. Mevcut durumda sorun, hedefler ile uygulama arasındaki boşluktur. Bu boşluk; desteklerin doğru projelere verilmesi, uygun finansman yapılarıyla desteklenmesi yoluyla kapatılmalıdır” dedi.

IEA BAŞKANI BİROL: YAKIN İŞ BİRLİĞİYLE ÇALIŞMAYI DÖRT GÖZLE BEKLİYORUM

Toplantıda konuşan IEA İcra Direktörü Fatih Birol da dünyanın tarihteki en büyük enerji kriziyle karşı karşıya olduğunu belirterek, “Orta Doğu kaynaklı petrol ve doğal gaz arzında meydana gelen aksamalar nedeniyle dünya bugün benzeri görülmemiş bir enerji güvenliği tehdidiyle karşı karşıya bulunmaktadır. Bu süreçte, özellikle modern enerji hizmetlerine erişimi olmayan kesimler başta olmak üzere herkesin yararına olacak güvenli, uygun maliyetli ve sürdürülebilir enerji çözümlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik acil ihtiyaç daha da belirgin hale gelmiştir. Bu önemli ihtiyacın ele alındığı bugünkü olumlu görüşmelerden memnuniyet duyduğumu ifade etmek isterim” şeklinde konuştu. COP31 sürecinin Türkiye ve Avustralya arasındaki ‘mükemmel bir ortaklıkla’ ilerlediğine vurgu yapan Birol, “IEA’yı stratejik ortak olarak belirleyerek bize duydukları itimat ve güven için şükranlarımı sunarım. Önümüzdeki aylarda kendileriyle yakın iş birliği içinde çalışmayı dört gözle bekliyorum” dedi.

AFRİKALI KADINLAR GERÇEĞİ VE TEMİZ PİŞİRME TEKNİĞİ GÜNDEMİ

Birol, Bakan Kurum’un da COP31 sürecinde ele alınacağını duyurduğu ‘temiz pişirme’ teknikleri konusunda Afrika’da yaşanan durumu şöyle anlattı: IEA’nın uzun süredir üzerinde çalıştığı bir konu olan Afrika'da temiz pişirme imkanlarına erişimdir. Rakamlarımıza göre, çok sayıda kadın ve çocuk; odun, tarımsal atık ve hayvan atığı kullanmak gibi ilkel pişirme tekniklerini kullanmaktan ciddi şekilde etkileniyor. Bu da özellikle kadınlarda solunum yolu problemlerine yol açıyor ve bu durum kadınlarda erken ölümlerin en önemli iki nedeninden biridir. Her yıl Afrika'da yarım milyondan fazla kadın, bu ilkel pişirme yöntemlerinin neden olduğu solunum yolu hastalıkları sebebiyle erkenden hayatını kaybediyor. Bu konu aynı zamanda COP başkanımızın da ele almak istediği konulardan biridir ve UEA olarak bu süreci desteklemeyi sabırsızlıkla bekliyorum.

50'DEN FAZLA ÜLKEDEN KATILIM

50'den fazla hükümetten bakanların yanı sıra büyükelçiler ve diğer üst düzey temsilcilerin bir araya geldiği toplantıda Avustralya’nın, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Daimi Temsilcisi ve Büyükelçisi Stephen Jones, COP21 Başkanı ve COP Başkanları Danışma Grubu Başkanı Laurent Fabius, COP26 Başkanı Alok Sharma, COP29 Baş Müzakerecisi ve Azerbaycan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yalçın Rafiyev, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Sımon Stiell ve İklim Değişikliği Kurumsal Yatırımcılar Grubu (IIGCC) CEO’su Stephanie Pfeifer de birer konuşma yaptı.

Meteoroloji, mevsim normalleri civarında seyreden sıcaklıkların hafta sonuna doğru düşeceğini ve önümüzdeki hafta ortasına kadar birçok bölgede mevsim normallerinin altına ineceğini bildirdi.

BUZLANMA VE ZİRAİ DON RİSKİ

Sıcaklıkların düşmesiyle birlikte iç ve yüksek kesimlerde buzlanma ve don olaylarının görülebileceği uyarısı yapıldı. Ayrıca özellikle tarımsal üretimin yoğun olduğu bölgelerde zirai don riski oluşabileceği belirtilerek vatandaşların meteorolojik uyarıları yakından takip etmesi istendi.

İLLERE GÖRE BEKLENEN EN DÜŞÜK SICAKLIKLAR

1–6 Mayıs tarihleri arasında bazı il merkezlerinde öngörülen en düşük sıcaklıklar şöyle açıklandı:

Ankara 3°C, İstanbul 8°C, İzmir 7°C, Konya 7°C, Kocaeli 9°C, Bolu 2°C, Samsun 7°C, Trabzon 9°C, Tokat 5°C, Erzurum 1°C, Eskişehir 3°C, Afyonkarahisar 3°C, Balıkesir 4°C ve Sivas 5°C.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfı arasında Bakanlık binasında düzenlenen törenle işbirliği protokolü imzalandı. İmza töreninde konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, ulaşım araçları ve sistemlerinin sürekli olarak dönüşüme uğradığını ifade ederek, "Bu değişim dünya genelinde fosil yakıtlar gibi enerji kaynaklarının hızlı bir biçimde tüketilmesinin ve bunun sonucunda ortaya çıkan karbon salınımının artmasının maalesef kaynağı olmuştur. Günümüzde ulaşım sektörü, sera gazı emisyonuna neden olan sektörler arasında yaklaşık yüzde 21'lik pay ile dünyada üçüncü, yüzde 17,6'lık pay ile Türkiye'de ise ikinci sırada yer almaktadır. Bu veriler, ulaşım sektörünün iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir rol üstlendiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu nedenle bugün küresel iklim değişikliği ve doğal kaynakların sınırlılığı gibi gerçekler, ulaşım sektörünü değişime zorlamaktadır. Bu değişim, sadece bir zorunluluk değil, aynı zamanda insanlığın geleceğine yönelik bir sorumluluktur" diye konuştu.

Uraloğlu, Bakanlık olarak Türkiye'de kurumsal karbon ayak izi hesaplamasını ilk gerçekleştiren kurum olmanın sorumluluğuyla önemli ilerlemeler kaydettiklerini belirterek, ulaşımda net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yürütülen projeler ve çevre odaklı çalışmalarla güçlü bir altyapı oluşturduklarını ifade etti. Uraloğlu, imzalanan protokolün bu çalışmaları daha da ileri taşıyacağını ve sıfır atık yaklaşımının sektöre yayılmasına katkı sağlayarak, 2053 net sıfır emisyon hedeflerine ulaşma kararlılığını artıracağını vurguladı. Bakan Uraloğlu, ulaştırma yatırımlarını çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle şekillendirdiklerini belirterek, Avrupa Birliği destekli ‘Türkiye'nin Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Yol Haritası' projesiyle tüm ulaşım modlarını kapsayan bir çalışma yürüttüklerini ifade etti. Uraloğlu, proje kapsamında geliştirilen modelle karayolu, demiryolu, havayolu ve denizyolundaki mevcut durumun analiz edilerek, farklı senaryolara göre emisyon projeksiyonlarının oluşturulduğunu kaydetti.

"1 milyon yetişkin ağacın bir yılda temizleyebileceği yıllık 6,55 milyon ton karbon emisyonunu atmosferimizden bertaraf ettik"
Bakan Uraloğlu sözlerini şöyle sürdürdü:
"Son 24 yılda 6 bin 101 kilometre olan bölünmüş yol uzunluğumuzu 30 bin 51 kilometreye yükselterek, kesintisiz trafik akışıyla yaklaşık 1 milyon yetişkin ağacın bir yılda temizleyebileceği yıllık 6,55 milyon ton karbon emisyonunu atmosferimizden bertaraf ederek gelecek nesillerimize daha temiz bir Türkiye mirası hazırladık. Ekolojik köprüler, bisiklet yolları, güneş enerji santralleri ve asfalt geri dönüşüm tesisleriyle karbon ayak izimizi azaltıyoruz. Yıllık yaklaşık 2 milyon ton
asfaltın geri kazanımıyla kaynak ve enerji verimliliği sağlıyoruz. Akıllı ulaşım sistemleri de trafik akışının iyileştirilmesi yoluyla emisyonların azaltılmasını sağlıyor."

"Karbonsuz havalimanı sertifikasına sahip 52 havalimanıyla ABD'den sonra en yüksek sayıda sertifikaya sahip ikinci ülkeyiz"
Demiryolunda yük taşımacılığı payının yüzde 5'ten yüzde 22'ye yükseltilmesi için projelerle daha güvenli, dengeli ve çevre dostu çok modlu taşımacılığı desteklediklerini söyleyen Uraloğlu, "Sadece Marmaray projemizle 2013 yılından bu yana 62 milyon ton karbon emisyonunu engelledik. Yeşil Liman Sertifikası ve deniz taşımacılığında dekarbonizasyon projeleriyle denizcilik alanında da çevreci dönüşümü destekliyoruz. Dünyada 92 ülkede toplam 625 havalimanının dahil olduğu Uluslararası Havalimanları Konseyi tarafından yürütülen Havalimanı Karbon Akreditasyonu Programı kapsamında ülkemiz, karbonsuz havalimanı sertifikasına sahip 52 havalimanıyla ABD'den sonra en yüksek sayıda sertifikaya sahip ikinci ülke konumundadır. Havalimanlarında ‘Follow Me' hizmetlerinde kullandığımız 145 yerli Togg sayesinde de havacılıkta sıfır emisyon hedefine hızla yaklaşıyor, bu tür çevre dostu yaklaşımlarımızla sürdürülebilirlikte Avrupa'nın örnek ülkeleri arasında yer alıyoruz. Tüm bu çalışmalar, 2053 net sıfır emisyon hedefimiz doğrultusunda çevresel sürdürülebilirliği ekonomik kalkınmayla bir arada ele aldığımızın somut göstergesidir" açıklamasında bulundu.

"Birlikte bu zirveye de güçlü bir içerik ve somut iş birliği projeleriyle katkı sunacağız"
İmzalanan protokole ilişkin de Bakan Uraloğlu, "Ulaştırma ve altyapı sektörlerinde sıfır atık yaklaşımının yaygınlaştırılması, kaynak verimliliğinin artırılması, atık oluşumunun önlenmesi, döngüsel ekonomi modelinin benimsenmesi ve yeşil altyapı uygulamalarının teşvik edilmesi amacıyla hazırlandı. Bu protokolle ulaştırma projelerimizde atık yönetimini en üst seviyeye çıkaracağız. İnşaat ve bakım süreçlerinde geri dönüşümlü malzeme kullanımını artıracağız. Limanlarımızda, havaalanlarımızda ve istasyonlarımızda sıfır atık uygulamalarını standart haline getireceğiz. Sürdürülebilir ulaşım bilincini yolcularımıza, çalışanlarımıza ve tüm paydaşlarımıza yaygınlaştıracağız. Kurumsal karbon ayak izi hesabını Türkiye'de ilk gerçekleştiren bakanlık olmanın sorumluluğuyla her projemizi çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle şekillendiriyoruz. İnşallah Bakanlık olarak Sıfır Atık Vakfımızla birlikte bu zirveye de güçlü bir içerik ve somut iş birliği projeleriyle katkı sunacağız" şeklinde konuştu.
Sıfır Atık Vakfı Mütevelli Heyeti ve Yönetim Kurulu Başkanı Samed Ağırbaş ise, imzalanan iş birliği protokolünün çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayacağını belirterek, sürecin hayırlı olması temennisinde bulundu.
Program protokolün imzalanması ve fotoğraf çekimiyle sona erdi.

Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin küresel ölçekte karşılık bulan vizyonu doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı, iklim diplomasisini somut uygulamalarla güçlendirme hedefiyle uluslararası platformlarda etkin rol almaya devam ediyor.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Güney Kore’de düzenlenen İklim Haftası kapsamında yoğun bir diplomasi ve uygulama odaklı program gerçekleştirdi.

Küresel iklim eyleminin müzakere aşamasından uygulama safhasına taşınmasına odaklanan görüşme ve etkinlikler çerçevesinde Ağırbaş, Güney Kore’de kamu, özel sektör ve sivil toplum temsilcileriyle bir araya gelerek Türkiye’de 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürecine yönelik somut iş birliklerinin güçlendirilmesine öncülük etti.

“İnsanın Olduğu Her Yerde Olmak İstiyoruz”

Güney Kore’deki temaslara ilişkin değerlendirme yapan Ağırbaş, Sıfır Atık Hareketi’nin kıtaları aşarak artık bir dünya markası haline geldiğini belirterek “Yeosu’da Birleşmiş Milletler tarafından düzenlenen İklim Haftası’ndaydık. Sivil toplum kuruluşları, devlet yetkilileri ile görüştük. Sivil sesleri, farklı grupların temsilcileriyle bir araya gelerek ortak noktada buluşmaya çalışıyoruz” dedi.

40’tan fazla sivil toplum örgütü liderinin katıldığı toplantıda sıfır atık süreçlerini 360 derece ele aldıklarını belirten Ağırbaş, “Aynı zamanda iklim eylem haftasının açılış konuşmasını gerçekleştirdik. Yapmış olduğumuz ikili görüşmelerde küresel adalet çağrımızı yineleyerek sıfır atık bağlamında yapacağımız çalışmaları ele aldık. Bizim için dünyanın bütün kıtaları önemli. İnsanın olduğu her yerde olmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

“Cumhurbaşkanımızın Liderliğinde Dönüm Noktasındayız”

Yeosu’daki Birleşmiş Milletler İklim Haftası oldukça verimli geçtiğini belirten Ağırbaş, şunları söyledi:

“Sıfır Atık Vakfı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız ile beraber ortak etkinlik düzenledik. Yüzlerce kişinin katıldığı etkinlikte sıfır atığın geleceğini ve var olan durumunu konuştuk. Gittiğimiz bütün toplantılarda çözüm masasını artık Türkiye olarak biz kuruyoruz. İnsani diplomaside, çevre diplomasisinde Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde dönüm noktasındayız. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde dünyaya daha çok eserler bırakacağız. Bunlar bizden sonra gelecek nesiller için önemli adımlar olacak.”

Küresel İklim Eylem Gündemi İçin Stratejik Diyaloglar

Ağırbaş, Marakeş Ortaklığı paydaşlarıyla gerçekleştirilen toplantıya başkanlık ederek, COP31 Küresel İklim Eylem Gündemi’nin vizyonunu ve önceliklerini paylaştı.

Toplantıda, iklim eyleminin daha kapsayıcı, insan odaklı ve günlük yaşamla doğrudan bağlantılı bir yapıya kavuşturulması gerektiği vurgulandı. Özellikle gençler, bilim insanları, yerel topluluklar ve kırılgan grupların karar alma süreçlerine daha güçlü şekilde dahil edilmesinin gerekliliği öne çıktı.

Ağırbaş programa ilişkin, “Görüşmemizde, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız ve COP31 Başkanımız Sayın Murat Kurum’un liderliğinde COP31 yolculuğumuzda iklim eylemini nasıl daha ileriye taşıyacağımıza dair vizyonumuzu ve stratejik önceliklerimizi doğrudan paylaşma fırsatı bulduk. Toplantı süresince, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak ortaya koyduğumuz Küresel İklim Eylem Gündemi vizyonumuzu aktarırken, Yeosu’daki temaslarımızın ve planlanan faaliyetlerimizin Antalya’daki büyük zirveye nasıl temel oluşturacağına odaklandık. Yeosu’dan Antalya’ya uzanan bu köprüde, paydaşlarımızın katkılarıyla iklim diplomasisinde çok daha güçlü ve kararlı adımlar atacağız” değerlendirmesinde bulundu.

“İklim Çözümlerini Kağıt Üzerinde Bırakmayıp Hızla Hayata Geçirmeliyiz”

İklim Haftası kapsamında düzenlenen “Uygulamada Ölçeklenmenin Önünün Açılması” başlıklı Etki Diyaloğu oturumunda ana konuşmacı olarak yer alan Ağırbaş, iklim çözümlerinin artık mevcut olduğunu, önceliğin bu çözümlerin küresel ölçekte hayata geçirilmesi olduğunu belirtti.

Enerji, sanayi, gıda sistemleri, altyapı ve insan gelişimi gibi alanlarda ilerlemenin hızlandırılması için kamu politikaları ile özel sektör yatırımlarının uyumlaştırılması gerektiğine dikkat çeken Ağırbaş, finansman, teknoloji ve yönetişim alanlarındaki engellerin kaldırılmasının kritik önem taşıdığını ifade etti.

Toplantıda ayrıca, yatırım yapılabilir projelerin artırılması ve iklim çözümlerinin ölçeklenebilir hale getirilmesi için çok paydaşlı iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

İklim eyleminde uygulama stratejilerini paylaşan Ağırbaş, toplantının ardından yaptığı açıklamada, “Konuşmamda, elimizdeki iklim çözümlerini kağıt üzerinde bırakmayıp hızla hayata geçirmemiz gerektiğini vurguladım. Artık sadece vaatlere değil, bu çözümleri dünya genelinde yaygınlaştıracak büyük yatırımlara ve güçlü iş birliklerine ihtiyacımız var. Özel sektörün enerjisini ve sermayesini doğru politikalarla birleştirerek, iklim projelerini herkes için ulaşılabilir ve uygulanabilir hale getirmeyi hedefliyoruz. COP31 yolunda, iş dünyasıyla omuz omuza vererek Yeosu’da planladığımız adımları Antalya’da somut başarılara dönüştüreceğiz” dedi.

Üst Düzey İkili Görüşmeler ve Stratejik İş Birlikleri

Ağırbaş, program kapsamında uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileriyle bir dizi ikili görüşme gerçekleştirdi.

Under2 Coalition, ICLEI Küresel Ağı, UNFCCC üst yönetimi ve COP31 Gençlik İklim Şampiyonu ile yapılan görüşmelerde;

· Yerel yönetimlerin iklim eylemindeki rolü,

· Gençlerin karar alma süreçlerine entegrasyonu,

· Çok katmanlı yönetişim modelleri,

· Metan emisyonlarının azaltımı ve veri şeffaflığı,

· Döngüsel ekonomi ve sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması gibi başlıklarda iş birliği imkanları ele alındı.

Görüşmelerde, COP31’e giden süreçte küresel iklim eyleminin daha kapsayıcı, ölçülebilir ve

uygulanabilir bir yapıya kavuşturulması yönünde ortak irade ortaya konuldu.

Under2 Coalition görüşmesine ilişkin Ağırbaş, “İklim Şampiyonları ekibiyle uzun yıllardır sürdürdüğü güçlü ortaklık için teşekkürlerimizi ilettik. Özellikle metan emisyonlarının azaltılması, yanlış bilgilendirmeyle mücadele ve yerel yönetimlerin iklim eylemine katılımı konularını masaya yatırdık. COP31 yolunda, yerel yönetimlerin gücünü ve bu vizyoner iş birliklerini Antalya’ya taşımak için kararlılıkla çalışmaya devam ediyoruz” dedi.

“Farklı Paydaşları Bir Araya Getirmek İklim Eylemi Ajandasının En Önemli Yapı Taşlarından”

ICLEI Genel Sekreter Yardımcısı ve ICLEI Güney Asya İcra Direktörü Emani Kumar ile İklim Şampiyonları ekibiyle uzun yıllardır sürdürülen ortaklık ve "İnsani Yerleşimler" konularını ele alan Ağırbaş, “Yerel yönetimleri ve farklı paydaşları bir araya getirme konusundaki başarılarının, iklim eylemi ajandamızın en önemli yapı taşlarından biri olduğunu vurguladık. Şehirlerin ve yerel

yönetimlerin gücüyle, COP31 yolunda çok daha kapsayıcı bir gelecek inşa etmek için iş birliğimizi güçlendirerek sürdürüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Yardımcısı Noura Hamladji ile COP31 hazırlık süreçleri ve iklim diplomasisindeki öncelikleri masaya yatıran Ağırbaş görüşmede; İklim Eylemi Gündemi kapsamındaki öncelikleri, taraflar ve taraf dışı paydaşlar arasındaki iş birliğini özellikle özel sektör odağında güçlendirecek adımları vurguladı.

“Genç Perspektifi ve Dinamizmi Sürecin Her Aşamasına Dahil Edilmeli”

Ağırbaş, COP31 Yüksek Düzeyli Gençlik İklim Şampiyonu Sally Higgins ile görüşmesinde ise gençlerin iklim politikalarına katılımını güçlendirecek stratejik iş birliği alanlarını değerlendirdiklerini belirterek, “Genç perspektifini ve dinamizmini sürecin her aşamasına dahil ederek iklim eyleminin etkisini artıracak adımları ele aldık. COP31 hazırlıklarımızda gençlerimizin vizyonunu merkeze alıyor; Antalya’da somut adımlar atmak için kararlılıkla ilerliyoruz” dedi.

Sağlık, İklim ve Atık Yönetimi İlişkisine Odaklanan Uygulama Laboratuvarı

Güney Kore’deki programında Ağırbaş, aşırı hava olaylarının sağlık üzerindeki etkileri ve atık yönetiminin bu süreçteki rolünü ele alan Uygulama ve Yatırım Laboratuvarı oturumunun açılış konuşmasını gerçekleştirdi.

Konuşmasında, iklim değişikliğinin doğrudan bir halk sağlığı meselesi haline geldiğine dikkat çeken Ağırbaş, etkin atık yönetiminin; hastalıkların önlenmesi, çevresel risklerin azaltılması ve dirençli sağlık sistemlerinin kurulması açısından kritik bir araç olduğunu vurguladı.

Açık depolama ve yakma uygulamalarının sonlandırılması, döngüsel ekonomi çözümlerinin yaygınlaştırılması ve sektörler arası iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Ağırbaş, “Yeosu 3. İklim Haftası kapsamında düzenlenen Uygulama ve Yatırım Laboratuvarı oturumunda, ulusal platformlar ve politika yapıcılarla birlikte iklim dirençli bir gelecek vizyonuna odaklandık. İklim olaylarının halk sağlığı sistemleri üzerindeki etkilerini değerlendirdiğimiz bu süreçte, uygulama engellerini aşacak somut çözüm yollarını ve stratejik müdahale yöntemlerini ele aldık. İklim çözümlerini sahada somut projelere dönüştürerek COP31 yolunda icraat odaklı bir geleceği kararlılıkla inşa ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Açılış Oturumu’nda Güçlü Mesajlar

İklim Haftası’nın resmi açılış töreninde konuşmacı olarak yer alan Ağırbaş, Paris Anlaşması hedeflerine ulaşılması için devlet dışı aktörlerin rolüne dikkat çekti.

İklim eyleminin güvenilirliğinin; toplumun günlük yaşamında somut karşılık bulmasıyla mümkün olacağını belirten Ağırbaş, dört temel öncelik alanını öne çıkardı:

· Sıfır atık ve döngüsel ekonomi,

· Gençlik ve eğitim,

· Gıda güvenliği,

· İklime dirençli şehirler.

Bu alanlarda geliştirilecek somut projelerin, küresel iklim hedeflerine ulaşılmasında belirleyici olacağı ifade edildi.

Ağırbaş, “Yeosu’da, 3. İklim Haftası kapsamında gerçekleştirilen Uygulama Forumu Yüksek Düzeyli Töreni’ne katılarak, konuşmamızı gerçekleştirdik. Oturumda, gıda güvenliğinden şehirlerimizin iklim direncine, gençlerin yeşil ekonomideki liderliğinden sıfır atığın sağlığımız üzerindeki etkilerine kadar pek çok hayati konuyu kapsamlı şekilde ele aldık. COP31 yolunda; vizyonumuzu gerçek icraatla buluşturuyor, her kesimi kapsayan ve sahada karşılık bulan bir geleceği kararlılıkla inşa ediyoruz” açıklamasında bulundu.

Oturumda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank da bir konuşma yaptı.

Yeosu’da COP31 kapsamında düzenlenen Sıfır Atık Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları (CHLC) Etkinliğinde de bir açılış konuşması yapan Ağırbaş, sıfır atığın eylem gündemine entegrasyonu ile döngüsel ve insan odaklı iklim eyleminin hızlandırılmasının önemine dikkat çekerek, “COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak temel vizyonumuz; sıfır atık ilkelerinin sadece stratejik belgelerde kalmaması, iklim eyleminin tam merkezine yerleşerek daha dirençli bir geleceğin kapılarını aralamasıdır” dedi.

Saha Ziyareti ile Uygulama Örnekleri Yerinde İncelendi

Yeosu Şehri Atık İşleme Tesisi’ne bir ziyaret gerçekleştiren Ağırbaş, “Ziyaretimizde; atıkların geri dönüşüm döngüsüne kazandırılması ve ileri teknolojiyle enerjiye dönüştürülmesi süreçlerini yerinde gözlemledik. COP31 yolunda; atığın kaynağa dönüştüğü bu bütünsel modellerin yaygınlaşmasını hedefliyor, şehirlerimizi daha dirençli ve sürdürülebilir bir geleceğe hazırlıyoruz” dedi.

Ağırbaş son olarak Yeşil İklim Fonu Çok Taraflı Yönetişim Başkanı Exsley Taloiburi ile bir araya gelerek ikili bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmede; küçük ada devletlerinin iklim risklerine karşı Sıfır Atık vizyonu eksenindeki çözüm modelleri değerlendirdi, COP31 sürecinde yürütebilecek stratejik iş birlikleri ele alındı.

Ağırbaş, “Kimseyi geride bırakmayan bir iklim eylemi için sahadaki tecrübemizi paylaşıyor, dayanışmamızı ortak projelerle güçlendirmeye kararlılıkla devam ediyoruz” mesajını verdi.

COP31 Antalya Süreci İçin Güçlü Zemin

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın Yeosu’da gerçekleştirdiği temaslar, COP31 sürecine yönelik uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi, çözüm odaklı yaklaşımın yaygınlaştırılması ve uygulama kapasitesinin artırılması açısından önemli bir zemin oluşturdu.

Sıfır Atık Vakfı, önümüzdeki süreçte de küresel iklim eyleminin hızlandırılması, kapsayıcılığın artırılması ve somut sonuçların sahaya yansıtılması amacıyla çalışmalarını kararlılıkla sürdürecektir.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, bu kapsamda Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci İnci ve üniversitenin çevre, iklim ve sürdürülebilirlik alanlarında çalışan akademisyenleriyle bir araya gelerek istişarelerde bulunmuştur.

“Akademik İş Birliği ve Ortak Akıl ile Çalışmaya Devam Ediyoruz”

Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliğinde 21 Nisan’da gerçekleştirilen toplantıya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ağırbaş, “Sürdürülebilir bir gelecek için akademik iş birliği ve ortak akıl ile çalışmaya devam ediyoruz” ifadelerini kullanmıştır.

Görüşmede; üniversitelerin iklim değişikliği alanında bilimsel bilgi üretimi, bu bilginin iklim yönetişimi ve sürdürülebilir kalkınma politikalarına aktarılması ile ulusal ve uluslararası düzeyde bilim temelli iş birlikleri ve diplomasi süreçlerindeki rolü kapsamlı şekilde ele alınmıştır.

Ulusal ve Uluslararası Sürdürülebilir Kalkınma Ağlarına Katkılar Ele Alındı

Toplantıda, Boğaziçi Üniversitesi’nin iklim değişikliği, enerji dönüşümü, sürdürülebilir finans ve çevre politikaları alanlarındaki çalışmaları değerlendirilmiştir. Ayrıca, üniversitenin farklı eğitim kademelerinde öğretmenler, öğrenciler, çocuklar ve gençlere yönelik yürüttüğü eğitim faaliyetleri de gündeme alınmıştır.

Bununla birlikte, üniversitenin ev sahipliği yaptığı UN Sustainable Development Solutions Network (SDSN) Türkiye aracılığıyla ulusal ve uluslararası sürdürülebilir kalkınma ağlarına sağladığı katkılar da ele alınmıştır. Üniversitenin sahip olduğu akademik kapasitenin COP31 sürecine sunabileceği katkılar üzerinde durulmuştur.

COP31 Gündeminin Temel Başlıkları Masaya Yatırıldı

Ağırbaş, görüşmede Antalya’da düzenlenecek COP31 Zirvesi hazırlıkları kapsamında Türkiye’nin geldiği noktaya ilişkin kapsamlı bir değerlendirme paylaşmıştır. Bu çerçevede; uygulama odaklı iklim eylemi, dayanıklılık ve uyum politikaları, iklim finansmanının harekete geçirilmesi, döngüsel ekonomi, sıfır atık yaklaşımı ve çok paydaşlı uluslararası iş birlikleri COP31 gündeminin temel başlıkları arasında öne çıkmıştır.

COP31 Yalnızca Diplomatik Bir Zirve Değil, Stratejik Bir Platform

Görüşmede ayrıca COP31’in yalnızca diplomatik bir zirve olmadığı; somut çözümlerin geliştirileceği, farklı sektörlerin birlikte hareket edeceği ve uzun vadeli dönüşüm süreçlerinin hızlandırılacağı stratejik bir platform olduğu vurgulanmıştır. Üniversitelerin bilgi üretimi, yenilikçi politika önerileri geliştirilmesi, gençlerin sürece dahil edilmesi ve bilim temelli çözümlerin yaygınlaştırılması açısından kritik aktörler olduğu ifade edilmiştir.

Ziyaretin, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı sürecinde yükseköğretim kurumlarıyla kurduğu iş birliğini güçlendirmesi, akademi ile politika yapım süreçleri arasındaki etkileşimi artırması ve iklim alanında ortak projelerin geliştirilmesine zemin hazırlaması beklenmektedir.

Çevresel Politikalar, Bilimsel Bilgiyle Destekleniyor

Sıfır Atık Vakfı, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde geliştirilen Sıfır Atık yaklaşımını bilimsel temellere oturtarak akademik alanda daha görünür ve etkili kılmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda yürütülen çalışmalar, çevresel politikaların yalnızca uygulama düzeyinde değil, bilimsel bilgiyle desteklenen bir dönüşüm modeli olarak ele alınmasını hedeflemektedir.

COP31 Zirvesine Geniş ve Kapsayıcı Katılım Çalışmaları Sürüyor

Vakıf, akademi dünyasıyla kurduğu iş birlikleri sayesinde özellikle genç nesillerde çevre bilincinin güçlendirilmesine odaklanmaktadır. Sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasına yönelik projeler devam ederken, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonluğu Ofisi de zirveye geniş ve kapsayıcı katılım sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir.

Sıfır Atık yaklaşımı yalnızca çevresel etkileri azaltmaya yönelik teknik bir model olarak değil, doğayla uyumlu bir yaşam biçimini teşvik eden bütüncül bir anlayış olarak ele alınmaktadır.

Bu çerçevede Sıfır Atık Vakfı; doğal kaynakların korunmasını, üretim ve tüketim alışkanlıklarının yeniden şekillendirilmesini ve toplum genelinde sürdürülebilirlik bilincinin güçlendirilmesini temel öncelikleri arasında görmektedir. Bu yaklaşım, kalkınma anlayışını doğa ile denge içinde yeniden tanımlamayı da beraberinde getirmektedir.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen Petersberg İklim Diyaloğu Toplantısı’nda konuştu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in video mesajla katıldığı toplantıda 40’tan fazla ülkenin iklim bakanları yer aldı. Fosil yakıt bağımlılığının, Ortadoğu’da yaşanan tedarik kriziyle tüm ülkelerin enerji arzı güvenliğini sınadığına dikkat çeken Bakan Kurum, “Milyarlarca insanı yoksulluktan kurtaran enerji sistemlerinde son 4 yıl içinde ikinci kez küresel düzeyde kriz yaşanıyor. Ancak bu kriz bize fosil yakıtların enerji arzı güvenliğini garanti etmediğini de net bir şekilde göstermiştir. Dubai’de hepimizin mutabık kaldığı üzere, ulusal koşullar doğrultusunda alternatif enerji kaynaklarına duyulan ihtiyacın ve ülkelerin enerji çeşitliliğini artırılmasının ne kadar önemli olduğunu vurguladık. Alternatif enerji kaynaklarına yatırım yapmak, özellikle enerji çeşitliliğini desteklemek; istikrar, direnç ve temiz kalkınma demektir. Hepimizin peşinden gitmesi gereken şey budur” dedi.

“TÜRKİYE, ENERJİ VERİMLİLİĞİNE 10 MİLYAR DOLARDAN FAZLA YATIRIM YAPTI”

Türkiye’nin son 10 yılda yenilenebilir elektrik üretimini 3 katına çıkardığını kaydeden Bakan Kurum, “Türkiye, enerji verimliliğine 10 milyar dolardan fazla yatırım yaptı. Yine 2022 enerji krizinden bu yana tüm Avrupa Birliği ülkelerinden daha fazla enerji depolama kapasitesine izin verdik. Ve 2035 yılına kadar her yıl en az 8 gigawatt yenilenebilir kapasitesi enerji eklemek gibi iddialı bir hedef ortaya koyduk. Buna ek olarak, 2030 yılına kadar enerji verimliliğine 20 milyar dolardan fazla yatırım yapmayı hedefliyoruz. Ancak bu tür somut sonuçlara ulaşmanın her ülke için eşit derecede kolay olmadığının farkındayız. Bundan dolayı küresel ihtiyaçlar ile mevcut kaynaklar arasındaki boşluğu kapatmak için birlikte çalışmalıyız” diye konuştu.

“BEKLENTİMİZ ÜLKELERİN ULUSAL KATKI BEYANLARI'NI VE
2 YILLIK ŞEFFAFLIK RAPORLARINI SUNMALARI”

Ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları'nı ve 2 Yıllık Şeffaflık Raporlarını bir an önce sunmaları gerektiğinin altını çizen Bakan Kurum, şöyle konuştu: COP sürecinde zorluklarla karşılaşabiliriz. Ancak, herkesi aynı masa etrafında toplamak için elimizdeki en iyi zemin de bu toplantılardır. Bizler COP31 Başkanlığı olarak sorumlu bir yönetime kararlıyız. Süreci savunacak ve temellerini güçlendirmeye çalışacağız. Ülkelerin COP'un temel gerekliliklerini yerine getirmelerini sağlamak istiyoruz. Beklentimiz ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları'nı ve 2 Yıllık Şeffaflık Raporlarını sunmalarıdır. Donörlerin de taahhütlerini yerine getirmelerini bekliyoruz. Ve bu yıl gelişmiş ülkeler, COP29 Bakü Finans Hedefine adil paylarını nasıl aktaracaklarını göstermek için ilk 2 yıllık bildirimlerini sunmalıdır. BM iklim fonlarının güçlü bir şekilde yenilenmesine de ihtiyaç duyuyoruz. Çünkü mali alanı kısıtlı olan ülkeler, özellikle adaptasyon için imtiyazlı ve hibe bazlı kamu finansmanına ihtiyaç duyuyorlar. Bu anlamda Yeşil İklim Fonu'nun bu yılki üçüncü ikmal turunun kritik önemde olacağını ifade etmek istiyorum. Ayrıca Kayıp ve Zarara Müdahale Fonu'na yapılan tahsisleri artırmak için her zaman çaba gösteriyoruz. Paris Anlaşması’na verilen desteğin somut adımlarla güçlendirilmesi gerektiğini COP31’de vurgulayacağız.

KÜRESEL İKLİM EYLEM GÜNDEMİ İLE UYUMLU 9 TEMATİK ÖNCELİK

COP31 vizyonunun “Geleceğin COP’u” olarak tanımlandığını hatırlatan Bakan Kurum, Başkanlığın diyalog, uzlaşı ve aksiyon olarak 3 temel ilke doğrultusunda şekilleneceğini söyledi. Daha önceki COP’larda farklı girişimlerle pek çok önemli sonuçlar elde edildiğine işaret eden Bakan Kurum, Türkiye olarak bu süreci daha da kurumsallaştırmak istediklerini kaydetti. COP31 Başkanlığı olarak, Küresel İklim Eylem Gündemi ile uyumlu 9 tematik önceliğe ışık tutacaklarını belirten Bakan Kurum, “Bunlar arasında döngüsel ekonomiye geçişi desteklemek için Sıfır Atık yaklaşımları, herkes için sürdürülebilir ve güvenli enerji sağlamak için temiz enerji, iklim hedeflerine ve sürdürülebilir rekabet gücüne ulaşmaya yardımcı olacak endüstriyel dekarbonizasyon, kıyı ve deniz ekosistemlerini korumak için okyanuslar ve denizler, gıda sistemlerimizin acil dönüşümünü sağlamak ve çiftçilerimiz için dirençli bir gelecek inşa etmek için gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım, herkes için güvenli ve yaşanabilir yerleşim alanları sağlamak adına iklime dirençli şehirler, gençlerin enerjilerinden ve tutkularından en iyi şekilde yararlanmak için gençlik katılımı ve iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve arazi bozunumu arasında sinerji oluşturmak için sektörler arası eylemler yer almaktadır” diye konuştu.

“TÜM AKTÖRLERİN BAKÜ-BELEM YOL HARİTASI'NIN
TAVSİYELERİNE UYMASINI BEKLİYORUZ”

Bu 9 tematik önceliği başarmak için ilgili aktivasyon gruplarında ortaklıkları teşvik edecek ve ilerlemeyi hızlandıracaklarını kaydeden Bakan Kurum, “Belki de en önemlisi, Küresel Uygulama Hızlandırıcısını desteklemek ve somut sonuçlar elde etmek için üzerinde çalıştığımız ek mekanizma olacaktır. Bu mekanizmanın kilit aktörleri bir araya getirecek, özel sektörü ve hayırseverlik finansmanını harekete geçirecek, sektörel öncelikleri ele alacak ve kalkınma hedefleriyle uyumu sağlayacak bir adım olmasını hedefliyoruz. Ve tüm aktörlerin 1,3 trilyon dolarlık Bakü-Belem Yol Haritası'nın tavsiyelerine uymasını bekliyoruz. Bu, iklim değişikliğinin tüm alanlarında, yani iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasından uyum sağlamaya, kayıplara ve hasarlara kadar ilerleme kaydedilmesi için hayati önem taşıyacaktır” ifadelerini kullandı.

“BİRLİKTE COP31'İ GERÇEK ANLAMDA BİR DÖNÜM NOKTASI YAPABİLİRİZ”

Bakan Kurum, Antalya'da gerçekleştirecek COP31’in yeni bir dönemin, iş birliği ve ortaklığın başlangıcı olacağının altını çizerek şunları söyledi: COP31'de hepinizle birlikte çalışacağız. Bakü ve Belem'den çıkan kritik sonuçların üzerine yenilerini inşa etmek için seleflerimiz Muhtar ve Andre ile birlikte çalışacağız. Pasifik Adası meslektaşlarımızla birlikte çalışacağız. COP'tan COP'a süreklilik ve Afrika öncelikleri konusunda Etiyopyalı haleflerimizle birlikte çalışacağız. Ve karşılaştıkları gerçek sorunlara gerçek çözümler sunmak için tüm gruplarla ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışacağız. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye nasıl ki en karmaşık jeopolitik krizlerde ortak çözümler bulmak amacıyla diyaloğu yapıcı bir şekilde kolaylaştırıyorsa, COP31’de de bu yapıcı rolü her aşamada hayata geçirecektir. Ben başarılı bir COP31 için verdikleri tam destekten dolayı Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımı sunuyorum. Ayrıca Sıfır Atık Projesi başta olmak üzere doğa ve iklim dostu birçok projeyi himaye eden Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi'ye teşekkür ediyorum. Daha adil, kapsayıcı ve işlevsel bir küresel düzenin inşasına katkı sunmayı hedefliyoruz. Eğer bunu birlikte başarabilirsek, COP31 yalnızca bir zirve olmaktan çıkarıp, gerçek anlamda bir dönüm noktası yapabiliriz. Bu vesileyle hepinizi bir kez daha 9-20 Kasım’da turizm cennetimiz Antalya’da gerçekleşecek COP31’e davet ediyorum.

GUTERRES: İKLİM ALANINDA DA ADALETE İHTİYACIMIZ VAR
Çevrim içi toplantıya katılan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, konuşmasında fosil yakıta bağlı küresel enerji tedarikinde yaşanan krize dikkat çekerek yenilenebilir enerjilere yatırım yapmanın kaçınılmaz olduğunun altını çizdi. Temiz ve güvenli bir enerji geleceği için dünya ülkelerinin birlikte çalışmak zorunda olduğunu belirten Guterres, “Tüm taahhütlerin hayata geçebilmesi için iklim alanında da adalete ihtiyacımız var. Yani iklim fonuyla ilgili taahhütlerin, verilen sözlerin tutulması gerekiyor, geri adım atılamaz. Belki geçmişi değiştiremeyiz ama bugün itibarıyla doğru kararı alırsak, yenilenebilir enerjiye yüzümüzü dönersek, iklim için, enerji güvencesi için ve güvenilir bir gelecek için başarıya ulaşmak mümkün” dedi.

UNFCCC İCRA SEKRETERİ STIELL: BU İŞİ YAPALIM
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell de konuşmasında Türkiye’nin “Uygulama COP’u” söylemine vurgu yaptı: COP31 Türkiye Başkanlığı, Avustralya’yla çok yakından çalışarak bizi gerçekten doğru bir yöne doğru çok güzel yönlendirdi. Uygulamaya odaklanarak ve çok net bir eylem gündemi belirleyerek Brezilya’da kazanılan ivmeyi daha da ileri hale taşıma yolunda çok emin adımlarla ilerliyor. COP30’da uzlaşıldığı üzere, Paris Anlaşması hala işe yarıyor ve beraber bu anlaşmayı daha hızlı, daha ileriye taşıyacağız. Bugünkü toplantıda bunun bir göstergesi. Bu işi yapalım.

ALMANYA ÇEVRE BAKANI SCHNEIDER: PARİS ANLAŞMASI’NI UYGULAMAK İÇİN YOLU BİRLİKTE BELİRLEYELİM
Almanya Federal Çevre Bakanı Carsten Schneider da fosil yakıtlarla ilgili tedarik sorununa işaret ederek, “Yenilenebilir enerji kaynakları enerjinin güvence altına alınmasında bir alternatif olarak karşımızda. Hem enerji güvencesi hem de iklim adına yenilenebilirin payının arttırılmasının hızlandırılması gerekiyor” diye konuştu. Önceki COP’larda da alınan iklim finansmanıyla ilgili kararların hayata geçirilmesi gerektiğine vurgu yapan Schneider, Almanya’nın bu konuda desteğini devam ettireceğini belirtti. Schneider, “Ulusal uyum planları ve ulusal katkı beyanlarının hayata geçirilip uygulanması için el ele verip birlikte çalışalım. Başarılı bir COP31 için, etkin uluslararası iklim iş birliği için ve tutarlı Paris Anlaşması uygulamaları için yolu gelin birlikte belirleyelim” ifadelerini kullandı.
Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen da çevrim içi katıldığı toplantıda, “Türkiye'yle birlikte çalışarak, ortaklık içerisinde, birlik içerisinde en iyi sonucu elde etmek için, Akdeniz'den Pasifik'e en iyi sonucu elde etmek için çalışacağız” mesajını verdi.

Programa, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölge Merkezi Müdür Yardımcısı Nana Zhao, Bakanlık üst düzey yetkilileri ve Türkiye’den Uluslararası Şehir Ağı’na katılan 20 belediyenin başkanı ve temsilcileri katıldı.

Sıfır Atık Vakfı, 20 Nisan 2026 tarihinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı tarafından düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı Tanıtım ve İş Birliği Toplantısı’na ev sahipliği yaptı. İstanbul’daki Vakıf binasında gerçekleştirilen toplantıya Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş, Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölge Merkezi Müdür Yardımcısı Sayın Nana Zhao, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Sayın Fatih Turan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Sıfır Atık Uygulamaları Daire Başkanı Sayın Ekrem Yıldırım başta olmak üzere Bakanlık üst düzey temsilcileri ve Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na katılan belediyelerin başkanları ve başkan yardımcıları katılım gösterdi.

Toplantıda Türkiye’nin eş yürütücülüğünü üstlendiği Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı kapsamında küresel iş birlikleri ve belediyelerin rolü ele alındı.

Toplantının açılışında konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, organizasyonun; sıfır atık bilincinin ve sıfır atık kültürünün şehirlerde ve toplumda yaygınlaşması için önemli olduğunu belirterek, “Belediyeler vatandaşımızla doğrudan temas halinde olan kurumlarımız. Vatandaşımız bir problemi olduğu zaman, herhangi bir sıkıntısı olduğu zaman ilk sizlerin kapısını çalıyorlar” dedi.

“Sıfır Atık Hareketi Dünyanın Her Yerinde”

Sıfır Atık Hareketi’nin 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başladığını söyleyen Ağırbaş, hareketin kıtaları aştığını belirterek, “Sıfır Atık, dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan bir harekete dönüştü. Artık dünyanın hangi coğrafyasına giderseniz gidin, hangi ülkesine giderseniz gidin Türkiye’nin ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin imzasını görebilirsiniz” diye konuştu.

Sıfır Atık konusunda Türkiye başta olmak üzere dünya ölçeğinde çok önemli sonuçlar elde edildiğini kaydeden Ağırbaş şöyle devam etti:

“Sıfır Atık, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğiyle beraber Birleşmiş Milletler gündemine taşındı. Geçtiğimiz günlerde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile bir toplantıdaydık ve o toplantıda Genel Sekreter 30 dakika içerisinde 5’ten fazla kez Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye teşekkür etti. Sıfır Atık Vakfı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızla beraber farklı programlar yapıyoruz. Bu bağlamda biz kendimizi şanslı hissediyoruz. Hem genç, dinamik, muhteşem bir Bakanımız var. Her zaman süreçlere dahil olan ve bizlere destek olan Murat Kurum Bakanımıza da teşekkürlerimi buradan iletmek istiyorum.”

“Sıfır Atık Forumu’na Dünyadan 200’den Fazla Belediye Başkanı Gelecek”

İstanbul’da 5-7 Haziran’da düzenlenecek Sıfır Atık Forumu’na değinen Ağırbaş, “Geçen seneki ilk Foruma 108 ülke katılmıştı. Bu sene 150’den fazla ülkeden katılım teyidi aldık. Sıfır Atık Forumu’nda yerel yönetimlerle ilgili ayrı bir oturum yapacağız, Türkiye’deki belediye başkanlarımız hariç dünyadan 200’ü aşkın belediye başkanı aramızda olacak” dedi.

Foruma Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na katılan belediye başkanlarının özellikle davet edileceğini söyleyen Ağırbaş, “Bakanlığımızla beraber bu belediyelerimizdeki iyi uygulamaları dünyaya anlatmak için Sıfır Atık Forumu’nun bir fırsat olacağını düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

“Önümüzdeki Süreçte Yüzlerce Belediye Ağa Dahil Olacaktır”

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na ilişkin konuşan Ağırbaş şunları söyledi:

“Sizler kendi şehirlerinizde örnek figürlersiniz ve bu bağlamda almış olduğunuz bu inisiyatif sonucunda şu an Türkiye’den 20 belediye var ama umuyorum bu önümüzdeki süreçte yüzlerce belediye olacaktır. Sıfır Atık için, iklime dair, çevreye dair belediyelerimizle ilgili yapabileceğimiz bir şey olursa biz vakıf olarak hazırız. Özellikle vatandaşlarımızın hayat kalitesini artırmak ve Sıfır Atık bağlamındaki çalışmalarla ilgili bir kültür, farkındalık oluşturmak için biz her zaman hazırız.”

“Belediyelerimizin Katkıları Çok Önemli”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan ise, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin önderliğinde başlayan Sıfır Atık Hareketi ile aradan geçen 9 senede ciddi kazanımlar elde edildiğini belirterek, “Bu kazanımlar içerisinde yerel yönetimlerimizin, belediyelerimizin çok önemli katkıları söz konusu. Biz Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak düzenleme ve üretme ve bu tip Sıfır Atık projelerine merkezi bütçeden kaynak tahsis etmekle iştigal ediyoruz. Ancak yerel yönetimlerin sahiplenmemesi halinde bu işin realize edilmesi çok kolay değil” dedi.

Sıfır Atık Uygulamalarındaki Başarı Rakamlara Yansıyor

Sıfır Atık çalışmalarına ilişkin bazı veriler paylaşan Turan, 217 bine yakın bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçildiğini söyledi:

“28 milyon vatandaşımıza bu kapsamda eğitimler verildi. 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranımız 2025 yılı sonu itibarıyla yüzde 37,53’e ulaştı. 2035 yılında yüzde 60 ve 2053 yılında da yüzde 70 geri dönüşüm hedefimize adım adım yaklaşıyoruz. Bugüne kadar 90 milyon tonu aşkın atık geri kazanıldı. Bu atığın geri kazanımının parasal maliyeti 2026 rakamlarıyla 365 milyar TL. Su tasarrufu anlamında da İstanbul’un iki yıllık su ihtiyacına denk gelen yaklaşık 2 trilyon litrelik su tasarrufu sağlanmıştır. Aynı zamanda bu geri kazanım sayesinde Türkiye’deki orman varlığımızın yüzde 7’sine eşdeğer 613 milyon ağacın kesilmemesi sağlanmış durumda.”

“Uluslararası İş Birliği Büyük Önem Taşıyor”

Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölge Merkezi Müdür Yardımcısı Nana Zhao ise Türkiye öncülüğünde ilan edilen Sıfır Atık Kararı ve Uluslararası Sıfır Atık Günü’nün uluslararası düzeyde girişimleri hayata geçirmeyi teşvik ettiğini belirterek, “Şehirler bu dönüşümün ön saflarında yer almakta olup deneyim paylaşımı, kapasite geliştirme ve ölçülebilir sonuçların elde edilmesi için güçlü uluslararası iş birliği büyük önem taşımaktadır” dedi.

Uluslararası Sıfır Atık Şehirler Ağı’na Türkiye’den katılan 20 belediyeyi en içten dilekleriyle karşıladıklarını belirten Zhao, “Katılımlar küresel topluluğumuzu iyileştirmekte, kapsayıcılığımızı artırmakta ve ortak etkimizi güçlendirmektedir. Türkiye’nin güçlü kararlılığı ve değerli desteğiyle savunuculuk çalışmalarımızı daha da ileri taşıyacak ve şehirler arasında karşılıklı öğrenme için daha fazla imkân oluşturacağız” ifadelerini kullandı.

Açılış konuşmalarının ardından Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na katılım gösteren belediyelerin başkanları ile imza töreni gerçekleştirildi.

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı, 2022 yılında başlatıldı

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı, Sıfır Atık yaklaşımına yönelik küresel iş birliklerini güçlendirmek amacıyla, Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölgesel Merkezi (BCRC China) tarafından 2022 yılında başlatıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü temaslar sonucunda, Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na ülkemizden belediyelerin katılımının ağı daha da güçlendireceği değerlendirildi. Dışişleri Bakanlığı’nın da ağa katılımın uygun olduğuna dair resmi görüş bildirmesinin ardından, Türkiye’nin üyeliği gerçekleşti.

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na Katılımın Türkiye İçin Önemi

Türkiye’nin eş yürütücülüğü ile birlikte; belediyelerin uluslararası platformlara erişimi artacak, sıfır atık uygulamaları yaygınlaşacak, sürdürülebilir şehircilik politikaları güçlenecek ve küresel çevre diplomasisinde Türkiye’nin rolü pekişecektir.

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’na Türkiye’den seçilen belediyeler:

Akdeniz Bölgesi – Isparta Belediyesi
Doğu Anadolu Bölgesi – Elazığ Belediyesi
Doğu Anadolu Bölgesi – Yakutiye Belediyesi (Erzurum)
Ege Bölgesi – Sandıklı Belediyesi (Afyonkarahisar)
Ege Bölgesi – Bodrum Belediyesi (Muğla)
Ege Bölgesi – Bergama Belediyesi (İzmir)
Güneydoğu Anadolu Bölgesi – Haliliye Belediyesi (Şanlıurfa)
Güneydoğu Anadolu Bölgesi – Şehitkamil Belediyesi (Gaziantep)
İç Anadolu Bölgesi – Selçuklu Belediyesi (Konya)
İç Anadolu Bölgesi – Karatay Belediyesi (Konya)
İç Anadolu Bölgesi – Altındağ Belediyesi (Ankara)
İç Anadolu Bölgesi – Kızılcahamam Belediyesi (Ankara)
Marmara Bölgesi – Esenler Belediyesi (İstanbul)
Marmara Bölgesi – Arnavutköy Belediyesi (İstanbul)
Marmara Bölgesi – Gaziosmanpaşa Belediyesi (İstanbul)
Marmara Bölgesi – Pendik Belediyesi (İstanbul)
Marmara Bölgesi – Darıca Belediyesi (Kocaeli)
Marmara Bölgesi – Kırklareli Belediyesi
Marmara Bölgesi – Akyazı Belediyesi (Sakarya)
Karadeniz Bölgesi – Bafra Belediyesi (Samsun)

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı’nın amaç ve kapsamı

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı ile uluslararası, bölgesel ve ulusal düzenlemeler, politikalar ve ilgili anlaşmalarla belirlenen hedeflerle uyumlu olacak şekilde, şehirlerin ve diğer kurumların uzun vadeli çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğini güvence altına alacak bir dizi kilit hedefe ulaşmalarına yardımcı olunması hedefleniyor.

Ağ; şehirlerin ve kurumların çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğini desteklemek amacıyla; atık oluşumunun önlenmesi, atığın azaltılması, yeniden kullanım, geri dönüşüm, sürdürülebilir üretim ve tüketim alanlarında iş birliğini teşvik ediyor. Ağ kapsamında düzenlenen üst düzey forumlar, eğitim programları ve bilgi paylaşım faaliyetleri aracılığıyla üye şehirler arasında deneyim aktarımı da sağlanıyor.

Ekim 2025 itibarıyla Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı; 7 eyalet, 56 şehir, 8 bölgesel merkez ve 2 gözlemci şehir olmak üzere 73 üyeden oluşmaktadır. Üye şehirler ise Asya, Avrupa, Afrika ve Okyanusya’dan geniş bir coğrafyayı kapsamaktadır. Özellikle Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) iş birliğiyle düzenlenen etkinlikler, sıfır atık alanında küresel farkındalığın artmasına katkı sağlamıştır. 2021’den bu yana, BCRC China söz konusu ağdan yararlanarak 5 yüksek düzeyli Sıfır Atık Şehir Forumu ve 2 eğitim programı düzenlemiş, dünya genelinde 80’in üzerinde şehri deneyimlerini paylaşmak üzere davet etmiştir.

Üye şehirler; bilgi paylaşımı, teknik danışmanlık, eğitim programları, teknoloji transferi ve proje geliştirme süreçleri gibi faaliyetlere katılım sağlayabiliyorlar.

Şehir üyelerin katıldıkları faaliyetler

Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı aracılığıyla, dünyadaki yerel yönetimler sıfır atık girişimleri ve iyi uygulamalar konusunda deneyim paylaşırken; eğitim, bilgi, danışmanlık, farkındalık artırma ve teknoloji transferi faaliyetlerine katılabiliyorlar.

Şehir üyeler aşağıdaki ağ faaliyetlerine katılım gösteriyor:

1- Uluslararası düzeyde sıfır atık şehirlerin oluşturulmasının ortaklaşa teşvik edilmesi; yerel katı atık yönetiminin mevcut durumuna (işleme ve bertaraf dahil) ilişkin bilgi paylaşılması ve sıfır atık şehirlere yönelik raporların yayımlanması.
2- Sıfır Atık Şehir Endeksi ve Sıfır Atık Şehir İnşa Endeksi geliştirilmesine yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetlerine katılım.
3- İleri katı atık yönetimi deneyimleri ile katı atık arıtma ve geri kazanım teknolojilerine ilişkin düzenli bilgi paylaşımı faaliyetlerine katılım.
4- Projeler için fon başvuru süreçlerine ve sıfır atık şehirlerin ve ilgili katı atık yönetimi uygulamalarının genel uygulanmasına katılım.
5- Sıfır atık şehirlere yönelik eğitim ve farkındalık artırma faaliyetlerine katılım.

“Emine Erdoğan Hanımefendi’nin Liderliğindeki Bu Hareket Kıtaları Aştı”

COP Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları Toplantısı’nın açılış konuşmasını yapan Samed Ağırbaş, “ortak akıl” vurgusu yaparak, “Ortak akılla başarıya ulaşabileceğimize biz inanıyoruz. 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde başlayan bu hareket artık kıtaları aştı. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin Türkiye ve dünya ile alakalı ajandası şu: Biz daha yaşanılabilir bir dünya istiyoruz. Dünyada artık gittiğimiz hemen hemen bütün ülkelerde, bütün topraklarda Sıfır Atık Hareketi’nin dünyaya verdiği pozitif katkıyı görüyoruz. Sıfır Atık Hareketi’ne çok ciddi katkıda bulunmuş, bir önceki Dışişleri Bakanımız Sayın Mevlüt Çavuşoğlu da aramızda. Kendisinin Bakanlığı döneminde biz bu işlere başladık. Yine Antalya Valimiz Sayın Hulusi Şahin aramızda. Kendisinin Antalya’ya dair muhteşem projeleri var. Onları da inşallah COP31 sırasında hayata geçirmeyi arzuluyoruz.” dedi.

“Sıfır Atık Vakfı Olarak Bir İlki Gerçekleştirdik”

Sıfır Atık Vakfı olarak bir ilki gerçekleştirerek Birleşmiş Milletler’in bütün Türkiye ofislerinin düzenli olarak çalışma grubu çatısı altında bir araya getirildiğini belirten Ağırbaş, “Türkiye için neler yapabiliriz? Bu bağlamda önümüzdeki süreçte hangi adımları atabiliriz, bunları tartışıyoruz.” diye konuştu.

“COP31 Başkanımız Murat Kurum Liderliğinde Çalışmalarımızı Sürdürüyoruz”

Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31’den sonra da bu süreçlerin devamlılığı için kararlılık vurgusu yapan Ağırbaş, “Biz özellikle çevre diplomasisi alanında iyi bir yere sahibiz. Bu bağlamda yine COP31 Başkanımız ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum’un güzel çalışmaları var. Kendisinin liderliğinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sıfır Atık Forumu’na 150’den Fazla Ülkeden Katılım Bekleniyor”

Sıfır Atık Vakfı tarafından 5-7 Haziran tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Sıfır Atık Forumu’na bu sene 150’den fazla ülkeden katılım beklendiğini söyleyen Ağırbaş, “Forum, sıfır atık ve çevre bağlamındaki en büyük sivil toplantı olma özelliği taşıyor. Biz bu toplantıyı Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler’in ilgili kurumları ile 500’den fazla partnerle beraber organize ediyoruz. Sıfır Atık Forumu, kendisini özgür hisseden, çevreye dair, dünyaya dair söylem üretmek isteyen herkesin ortak toplantısıdır. Burada devletlerin etkisi yok. Burada sivil toplumun gücü var, vatandaşların fikrinin gücü var. Ben tekrar buradan Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye dünyaya böyle bir tartışma platformu sunduğu için teşekkür ediyorum.” dedi.

“Sayın Cumhurbaşkanımızın İstanbul’u Merkez Yapma İradesinin Takipçisiyiz”

Sıfır Atık Vakfı’nın toplumun tüm kesimleriyle birlikte çalıştığını belirten Ağırbaş, “Sıfır Atık Vakfı olarak Türkiye’deki bütün dezavantajlı gruplarla, bütün paydaşlarla beraber yol yürüyoruz. 86 milyonu Sıfır Atık Hareketi’nin doğal bir üyesi olarak görüyoruz. Türkiye’nin farklı bölgelerinde denizlerimize, göllerimize, sularımıza gidiyoruz. “Daha iyi nasıl koruyabiliriz?” diye. Bu bağlamda Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu İstanbul’u Birleşmiş Milletler’in merkezi yapma ile alakalı iradenin sıfır atık, çevre ve iklim değişikliği bağlamındaki takipçiliğini de biz yapıyoruz.” diye konuştu.

İstanbul’da 5 yıl içinde 10’dan fazla uluslararası kuruluşun sıfır atık ve çevre çalışmalarını yürüteceği ofislerin açılması hedefini ortaya koyan Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Bu hedeflerimizin bir tanesine ulaştık. Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı ofisini açtı. Önümüzdeki süreçte, yapmış olduğumuz görüşmelerle beraber 10’dan fazla kuruluşun ofislerini açmasını öngörüyoruz ve İstanbul’un da sıfır atığın kalbi olmasını, Birleşmiş Milletler bağlamındaki çalışmaların merkezi olmasını istiyoruz.”

“Her Türlü Operasyonumuzda Sürdürülebilirlik İçin Gayret Ediyoruz”

Antalya Valisi Hulusi Şahin ise şehrin her yıl nüfusunun 10 katı kadar misafir ağırladığını belirterek, “Antalya’da aynı zamanda büyük bir tarımsal faaliyet var. Bütün bunlar tabii ki çevreye büyük bir yük bindiriyor. Bunun farkındayız. Biz yaptığımız her türlü operasyonu Türkiye olarak sürdürülebilir yapmaya gayret ediyoruz ve bu cennet coğrafyanın çocuklarımıza da bu şekliyle, hatta mümkünse daha iyi şekliyle devredilmesi için gayret ediyoruz.” dedi.

Şehrin birçok ulusal ve uluslararası organizasyona ev sahipliği yaptığını söyleyen Şahin, şöyle devam etti:

“Ben yapmış olduğumuz tüm çalışmalarda liderliğiyle bize yön veren Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, sıfır atık inisiyatifiyle bize ufuklar açan Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye, Sıfır Atık Vakfı Başkanımız Sayın Samed Ağırbaş’a, Antalya Diplomasi Forumu’nun hem fikir babası hem de başlatıcısı olan Milletvekilimiz, aynı zamanda eski Bakanımız Sayın Mevlüt Çavuşoğlu’na ve siz değerli katılımcılara teşekkür ediyorum.”

“Yalnızca Bir Çevre Değil, Kalkınma, Adalet ve Varoluş Meselesi”

NATO Parlamenter Asamblesi Türk Delegasyonu Başkanı, Dışişleri Eski Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, içinden geçtiğimiz sürecin yalnızca bir çevre meselesi değil, aynı zamanda bir kalkınma, adalet ve varoluş meselesi olduğunu söyleyerek, “Artık sözlerin değil, somut sonuçların konuşulması gereken bir dönüm noktasındayız. Dünya her yıl 2 milyar tonun üzerinde atık üretiyor. Milyarlarca insan hâlâ temel atık yönetimi hizmetlerine erişemiyor. Bu tablo, çevresel bir kriz olmanın ötesinde derin bir sosyal ve ekonomik eşitsizliği gözler önüne seriyor.” dedi.

“İklim Diplomasisi Her Zamankinden Kritik Hâle Geldi”

2050 yılında atık yükünün çok daha ağır olacağını belirten Çavuşoğlu, şunları söyledi:

“İklim diplomasisi ve uluslararası iş birliği her zamankinden daha kritik hâle geldi. İklim krizi sınır tanımıyor. Çözümler de ulusal sınırlarla kısıtlı kalamaz. Güvene dayalı, kapsayıcı ve etkin bir iklim diplomasisi, farklı koşullara sahip ülkeleri ortak hedeflerde buluşturmanın en güçlü aracıdır. Türkiye olarak bu küresel soruna vicdan temelli bir yaklaşımla cevap veriyoruz.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde, Sayın Başkanımın da çok güzel bir şekilde anlattığı gibi 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi bu anlayışın somut bir yansımasıdır. Kısa sürede ulusal bir girişimden küresel bir farkındalık hareketine dönüşmüştür. Çok kısa bir zaman zarfında 90 milyon ton atık geri kazanarak ekonomimize 365 milyar liralık katkı sağlamış, 613 milyon ağacın kesilmesini önledik.”

“Bütün Bir Neslin Sorumluluğu ve Potansiyeli Üzerine Düşünmek İçin Bir Aradayız”

COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Gençlik Çalışmaları Danışmanı ve Genç Diplomasi Derneği Genel Başkan Yardımcısı Ömer Tayyip Erdoğan, toplantıda sadece bir çevre sorununu tartışmak için değil, aynı zamanda bütün bir neslin sorumluluğu ve potansiyeli üzerine düşünmek için bir araya geldiklerini söyleyerek, “Veriler ve saha deneyimlerimizden açıkça anlaşıldığı üzere dünyanın dört bir yanındaki gençler sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanlarında son derece yaratıcı fikirler geliştiriyor ancak bu fikirlerin çoğu, uygulamaya geçirmek için gerekli olan yapılandırılmış destek mekanizmalarının eksikliği nedeniyle konsept aşamasında kalıyor. İşte bu nedenle Sıfır Atık yaklaşımını bir politika çerçevesinden gerçek bir gençlik hareketine dönüştürüyoruz.” dedi.

“Sıfır Atık Forumu Çatısı Altında Gençlik Forumu Kuruyoruz”

Erdoğan, Sıfır Atık Forumu çatısı altında Genç Diplomasi Derneği ile ortaklaşa yeni bir girişim başlatılacağını bildirerek, “Gençleri güçlendirmeye adanmış yeni bir Sıfır Atık Gençlik Forumu kuruyoruz. Bu forum, gençleri sadece katılımcı olarak bir araya getirmekle kalmayacak, aynı zamanda onları karar vericiler, tasarımcılar ve uygulayıcılar olarak konumlandıracaktır. Ayrıca Gençlik Diplomasisi Derneği ile iş birliği içinde bu girişimi somut adımlar çerçevesinde küresel düzeye taşıyoruz. Sıfır Atık ve İklim Eylemi alanlarında gençlerin rolünü güçlendirmeyi amaçlayan uluslararası bir gençlik forumu düzenleyeceğimizi duyurmaktan memnuniyet duyarım.” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, Sıfır Atık Forumu’nun gençlerin politika süreçlerine doğrudan katkı sağlamaları için önemli olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Yüzlerce gence eğitim verecek, onlarca projeye teknik destek sağlayacak ve seçilen girişimlere sahada hayata geçirilmelerini mümkün kılacak mali destek sunacağız. Bu yolculuğun sonunda, gençlik girişimleri COP31’de küresel sahnede sergilenecek; çünkü gençlere doğru araçları, doğru ortamları ve doğru güveni sağlarsak sadece atıkları azaltmakla kalmayıp, yeni bir ekonomik model, yeni bir yaşam kültürü ve daha adil bir gelecek inşa edeceğimize yürekten inanıyoruz. Sıfır atık sadece bir alışkanlık değil, bir yaşam biçimi hâline geldi. Gençlerin enerjisi, kararlılığı ve yaratıcılığıyla daha temiz, daha sürdürülebilir ve daha adil bir gelecek inşa edebileceğimize inanıyorum.”

“UNICEF Olarak Sıfır Atık Vakfı ile Koordineli Bir Şekilde Çalışıyoruz”

Toplantıda söz alan UNICEF Türkiye Direktörü Paolo Marchi, çocukları, gençleri iklim tartışmasının odak noktası hâline getirmek için Sıfır Atık Vakfı ile koordineli bir şekilde çalıştıklarını belirterek, “UNICEF olarak COP31 organizasyonuyla ortaklık kurmak üzere görevlendirilmek büyük bir onur. Biz de iklim değişikliğinin yükünü orantısız bir şekilde en fazla taşıyan, ancak aynı zamanda iklim değişikliğinin sonuçlarıyla yetişkinlerden çok daha uzun süre yaşayacak olan çocuklara odaklanan bir iş birliği kurmak için çalışıyoruz.” dedi.

“Öncülerin Rolü, İklim Eylemlerini Sınırların Ötesinde Yaygınlaştırılmasını Sağlamaktır”

Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi ise iklim gündemini ilerletmedeki liderliği ve adanmışlığı için Samed Ağırbaş’a tebriklerini ileterek, “Devlet dışı aktörleri harekete geçirme, hedefleri uygulamaya bağlama ve eylem gündemine öncelik verme çabalarınız hem zamanında hem de son derece etkili. Üst düzey öncülerin rolü sadece ulusal düzeyde değil, Küresel İklim Eylem Gündemi’nin mimarı ve küresel öncüsü olarak da sürecin merkezinde yer almaktadır. Bu öncüler, bölgeler, sektörler ve paydaş grupları arasında aktörleri birbirine bağlamaktadır. Öncülerin rolü, iklim eylemlerinin reel ekonomide ve sınırların ötesinde yaygınlaştırılmasını sağlamaktır.” dedi.

“Bu İstişareler Somut Katkılar İçin Eşsiz Bir Alan Sunuyor”

Toplantının önemini vurgulayan Ahonsi, şunları söyledi:

“Bu istişareler, gençler, kadınlar, özel sektör, yerel yönetimler ve sivil toplum gibi çeşitli paydaşları bir araya getirerek çözümleri birlikte oluşturmak ve sürece somut katkılar sağlamak için eşsiz bir alan sunmaktadır.

Üst Düzey Şampiyonlar rolüyle sergilenen liderlik, daha kapsayıcı ve eyleme yönelik bir geleceğin şekillenmesine yönelik bugünkü katkıları daha da güçlendiriyor.

Bu ruhla, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Ekibi’nin tam anlamıyla hazır olduğunu bir kez daha vurgulamak isterim. Ekibimiz, bahsettiğim önceliklerin birçoğunu yansıtan kendi stratejik çerçevemize uygun olarak Türkiye Hükümeti ve özellikle de dünya çapındaki iklim elçileriyle iş birliği yapmaya özen göstermiştir. COP31 öncesinde üst düzey savunucular ve diğer paydaşlarla birlikte çalışırken gerçekten de BM genelinde bütüncül bir yaklaşım benimsemek istiyoruz.”

Toplantıda Uygulanabilir Eylem Planı Masaya Yatırıldı

Toplantının ana odağını, Küresel İklim Eylem Gündemi’nin (GCAA) beş yıllık vizyonunun somut çıktılara dönüştürülmesi ve önümüzdeki döneme ilişkin uygulanabilir bir eylem planının şekillendirilmesi oluşturdu. Bu kapsamda, geçmiş dönem iklim şampiyonlarının bilgi ve deneyimlerinden azami düzeyde faydalanılması, devlet dışı aktörlerin sürece etkin katılımını sağlayacak stratejilerin geliştirilmesi ve çok paydaşlı ortaklıkların derinleştirilmesi öncelikli başlıklar arasında yer aldı.

Toplantıda, özellikle iklim krizinin etkilerinin derinleştiği mevcut küresel konjonktürde, çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi, uygulama odaklı politikaların yaygınlaştırılması ve yerelden küresele uzanan sürdürülebilir kalkınma modellerinin desteklenmesi gerekliliği vurgulandı. Bu çerçevede, Sıfır Atık yaklaşımının yalnızca çevresel bir politika aracı değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve insani boyutlarıyla bütüncül bir kalkınma modeli sunduğuna dikkat çekildi.

Toplantıda öne çıkan en kritik başlıklardan biri ise Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde geliştirilen Sıfır Atık yaklaşımının küresel iklim politikalarıyla daha güçlü bir şekilde entegre edilmesi oldu.

Sıfır Atık modelinin yalnızca bir çevre politikası değil, aynı zamanda iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına katkı sağlayan, sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen bütüncül bir dönüşüm aracı olduğu vurgulandı. Bu doğrultuda, Sıfır Atık vizyonunun uluslararası ölçekte bir politika çerçevesi ve güçlü bir marka olarak konumlandırılması yönünde ortak irade ortaya konuldu.

“İstanbul Sıfır Atık Çalışma Grubu” Kurulması Kararlaştırıldı

Toplantı kapsamında ayrıca, “İklim Değişikliğinin Etkilerinin Azaltılmasına Yönelik İstanbul Sıfır Atık Çalışma Grubu”nun kurulması kararlaştırıldı. Sıfır Atık Vakfı çatısı altında faaliyet gösterecek bu yapı ile sıfır atık ve iklim politikalarının entegre edildiği yenilikçi bir model geliştirilmesi, politika üretim süreçlerinin koordinasyonu ve İstanbul’un küresel ölçekte çevre ve iklim alanında öncü şehirlerden biri olarak konumlandırılması hedeflenmektedir.

Gün boyu süren oturumlarda, ilk on yıllık küresel iklim eylemi deneyimi kapsamlı şekilde değerlendirilirken, COP31 için belirlenen öncelikler doğrultusunda önümüzdeki beş yıla ilişkin somut hedefler ve uygulama araçları ele alındı. Yeni nesil etkileşim modelleri, finansman mekanizmaları ve uygulama süreçlerine ilişkin yenilikçi yaklaşımlar tartışılarak iklim eyleminin hızlandırılmasına yönelik çözüm odaklı öneriler geliştirildi. Programın sonunda, Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları tarafından ortak bir bildiri üzerinde mutabakata varılarak küresel iklim eylemine ilişkin güçlü ve birleşik bir mesaj verildi.

Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları Bildirisi Yayımlandı

Toplantı sonucunda Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları Ortak Bildirisi oluşturulurken, sıfır atığın iklim değişikliğiyle mücadelede etkin bir araç olarak konumlandırılmasına yönelik uluslararası mutabakatın güçlendirilmesi ve önümüzdeki döneme ilişkin stratejik yol haritasının belirlenmesi gibi kritik çıktılar elde edildi.

Toplantının sonunda yayımlanan bildiride, küresel ölçekte iklim politikalarının daha etkin, kapsayıcı ve uygulanabilir hâle getirilmesine ilişkin güçlü bir irade ortaya konuldu.

Bildiride Sıfır Atık Vizyonunun İklim Gündemine Katkısı Vurgulandı

Bildiride, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’a toplantıya ev sahipliği dolayısıyla teşekkür edilirken, Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde yürütülen küresel sıfır atık vizyonunun uluslararası iklim gündemine sağladığı katkı özellikle vurgulandı. Ayrıca, COP30 Başkanı André Corrêa do Lago ile COP30 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Dan Ioschpe’nin süreç boyunca sergiledikleri liderlik ve elde edilen başarılı sonuçlar da takdir edildi.

İklim Şampiyonları, Marakeş Küresel İklim Eylem Ortaklığı’nın altı temel eksen üzerinden şekillenen beş yıllık vizyonunun, küresel iklim eyleminin sahada somut sonuçlara dönüşmesinde kritik rol oynadığını belirtti. Ulusal ve yerel yönetimler, özel sektör, yatırımcılar ve sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere tüm paydaşların katkılarının altı çizilerek, Eylem Gündemi’nin on yıllık birikiminin uygulama döneminde daha güçlü bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

“Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları İklim Eyleminin Merkezine Yerleşmeli”

Bildiride ayrıca, COP31 Başkanı Murat Kurum’un ortaya koyduğu öncelikler doğrultusunda sıfır atık ve döngüsel ekonomi yaklaşımlarının iklim eyleminin merkezine yerleştirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu çerçevede, entegre ve ölçeklenebilir çözümlerle sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi ve iklim politikalarının somut uygulamalarla güçlendirilmesi hedefi benimsendi.

Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları, Marakeş Ortaklığı aracılığıyla Küresel İklim Eylem Gündemi’nin sürekliliğini destekleme konusundaki ortak taahhütlerini yineleyerek, özellikle sıfır atık ve döngüsellik ilkeleri temelinde adil, kapsayıcı ve dirençli bir iklim yaklaşımının geliştirilmesine yönelik kararlılıklarını teyit etti.

“Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonları Aktivasyon Grubu” Oluşturuldu

Bu kapsamda kurulması memnuniyetle karşılanan “Yüksek Düzey Şampiyonlar Aktivasyon Grubu”nun; ülkelerin sıfır atık ve döngüsel ekonomi politikalarını Ulusal Katkı Beyanları (NDC), Ulusal Uyum Planları (NAP) ve uzun vadeli düşük emisyonlu kalkınma stratejilerine entegre etmelerine destek sağlaması öngörülüyor. Ayrıca grubun; şehirler, bölgeler, iş dünyası, yatırımcılar ve sivil toplum kuruluşlarını daha geniş gönüllü taahhütler ve somut eylemler etrafında harekete geçirmesi hedefleniyor.

Bildiride, özellikle gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları gözetilerek finansman, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme alanlarında ilerleme sağlanmasının öncelikli olduğu ifade edildi. Öte yandan, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde faaliyet gösteren Sıfır Atık Vakfı’nın, Küresel İklim Eylem Gündemi kapsamında oluşturulan Aktivasyon Grubu’na destek sunacağı da kaydedildi.

Antalya’da yayımlanan bu ortak bildiri, küresel iklim eyleminde yeni bir uygulama dönemine geçildiğini ortaya koyarken, sıfır atık ve döngüsel ekonomi ekseninde şekillenen bütüncül yaklaşımın önümüzdeki dönemin temel belirleyicilerinden biri olacağına işaret ediyor.

Türkiye’nin İklim Diplomasisindeki Etkin Rolünü Pekiştiren Toplantı

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Vakfı Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde Sıfır Atık Vakfı’nca yürütülen bu girişim, Türkiye’nin iklim diplomasisindeki etkin rolünü pekiştirirken, sürdürülebilir bir gelecek için uluslararası iş birliğinin derinleştirilmesine önemli katkılar sunmaktadır.

GREEN WORLD AWARDS

Dünyanın en yeşil ülkeleri, şirketleri ve topluluklarını belirlemek amacıyla 30 yılı aşkın süredir düzenlenen ve küresel ölçekte saygınlığı bulunan Green World Awards kapsamında, dünya genelinden yapılan yüzlerce başvuru arasından Sıfır Atık Projesi yeni bir başarı elde etti. Sıfır Atık, atık yönetimi kategorisinde “Yeşil Dünya Şampiyonluğu” ödülüne layık görüldü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nü temsilen Sıfır Atık Uygulamaları Dairesi Başkanı Ekrem Yıldırım, 13 Nisan’da Cardiff Kalesi’nde düzenlenen törende ödülü ve başarı belgesini teslim aldı.

7. ULUSLARARASI ÖDÜL

Sıfır Atık Projesi; 2018 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), 2021 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP) ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat), 2022 yılında Akdeniz Parlamenterler Meclisi ve Dünya Bankası, 2024 yılında ikinci kez Akdeniz Parlamenterler Meclisi tarafından ödüle layık görüldü. Green Organization tarafından verilen bu ödülle Sıfır Atık Projesi’nin uluslararası ödül sayısı 7’ye yükseldi.

TÜRKİYE’NİN SIFIR ATIK KAZANIMLARI
Sıfır Atık Projesi kapsamında yürütülen çalışmalar sayesinde, 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı 2025 yılı itibarıyla yüzde 37,53’e yükseltildi. Toplamda 90 milyon ton geri kazanılabilir atık işlenerek 365 milyar TL ekonomiye kazandırıldı. 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer (270 milyar kWh) enerji tasarrufu, İstanbul’un 2 yıllık su tüketimine eşdeğer (2 trilyon litre) su tasarrufu, Türkiye’deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasına eşdeğer (60 milyar litre) petrol tasarrufu, yaklaşık 55.000 futbol sahası büyüklüğünde bir alan (390 milyon m³) atık depolama alanı tasarrufu sağlandı. Ayrıca Türkiye’deki ormanların %7’sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi ve yaklaşık 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi.

ABD’nin başkenti Washington DC’deki Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları’nda temaslarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Zirvesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) ve Sıfır Atık Forumu hazırlıklarına ilişkin önemli mesajlar verdi. Ağırbaş, uluslararası platformlarda gerçek küresel sorunların daha fazla gündeme taşınması gerektiğini vurgulayarak, Türkiye’nin bu alanda yeni projelerle öncülük edeceğini ifade etti.

Türkiye’nin çevre ve iklim vizyonu Washington’da anlatılıyor
Ağırbaş, toplantılar kapsamında yürüttükleri temaslara ilişkin açıklamasında, " Biz Dünya Bankası'nın düzenlemiş olduğu bahar toplantıları için ABD'nin başkenti Washington'dayız. Bu bağlamda biliyorsunuz bu yıl ülkemizde iki farklı önemli etkinliğe ev sahipliği yapacağız. Bir tanesi Haziran ayında düzenleyeceğimiz Sıfır Atık Forumu. Sıfır Atık Forumu'nun ana paydaşlarından bir tanesi Dünya Bankası. Dünya Bankası ile bu konuda beraber çalışıyoruz. Yine aynı zamanda biz Kasım ayında Türkiye'de COP31'i düzenliyor olacağız. Ben de COP31'in yüksek düzeyli iklim şampiyonu olarak görev yapıyorum. Dünya Bankası'ndaki görüşmelerimiz yaklaşık 5 gün sürüyor. Burada 5'ten fazla oturumda konuşmacı olarak yer alıyoruz. Bununla beraber 30'dan fazla ikili görüşme gerçekleştiriyoruz" ifadelerini kullandı.

"Uluslararası platformlarda Türkiye’ye yoğun ilgi var"
Uluslararası toplantılarda Türkiye’ye gösterilen ilgiye dikkat çeken Ağırbaş, "Yine Dünya Ekonomik Forumu'nun düzenlemiş olduğu üst düzey bir oturumun açılış konuşmasını biz yaptık. Yine bununla beraber Atlantik Konseyi'nin bir toplantısının kapanış konuşmasını biz yapıyoruz. Burada Türkiye'ye karşı çok ciddi bir ilgi ve teveccüh var. 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan hanımefendinin himayelerinde ve liderliğinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi bugün artık kıtaları aştı. Dünyanın 193 ülkesinde karşılık buldu ve biz Dünya Bankası tarafından özel bir davetle buraya geldik" ifadelerini kullandı.

"Dünya Bankası ile yeni projeler yolda"
Dünya Bankası ile yürütülen iş birlikleri konusunda bilgi veren Ağırbaş, "İlk geldiğimiz gün Dünya Bankası'ndan 15 kişiden fazla bir katılımla 5 saati aşan bir toplantı gerçekleştirdik. O toplantıda sıfır atık formunu, sıfır atık vakfının çalışmalarını değerlendirdik ve önümüzdeki süreçte COP31 bağlamında Dünya Bankası ile beraber dünyaya yeni projeler duyuracağız, yeni inisiyatifler duyuracağız. Çünkü Türkiye'nin sıfır atık projesi ile beraber ciddi bir markası oluştu ve ciddi bir bu anlamda tecrübesi oluştu" dedi.

Uluslararası platformlarda ele alınan konulara değinen Ağırbaş, "Bizler de dünyanın gerçek problemlerine artık odaklanmak istiyoruz. Uluslararası toplantılarda farkındalık oluşturmak istiyoruz. Ne yazık ki uluslararası toplantılarda toplumların gerçek gündemleri konuşulmuyor. Biz gerçek gündemleri konuşulsun istiyoruz. Yoksulluk konuşulsun istiyoruz. Açlık krizi, susuzluk krizi, savaşlar konuşulsun istiyoruz. Dünyada atılan bombaların çevreye verdiği zararlar konuşulsun istiyoruz. Konuşmalarımızın hepsinde de bunlara yer veriyoruz. Küresel adalet çağrımızı yeniliyoruz" ifadelerini kullandı.

"Sıfır Atık Forumu küresel ölçekte büyük katılımla yapılacak"
Sıfır Atık Forumu’nun kapsamına ilişkin bilgi veren Ağırbaş, "Bu bağlamda milletimizin desteğiyle dünyada bir dönüşüme öncülük edeceğimize biz inanıyoruz. Tabii Sıfır Atık Vakfı olarak düzenlediğimiz sıfır atık formuna 150'den fazla ülke katılacak. Bunu biz Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler'le (BM), 10’dan fazla organizasyonla beraber yapıyoruz. Yüzden fazla bakanın katılmasını bekliyoruz. Beş binden fazla katılım bekliyoruz. Dünyadaki COP'tan sonra en büyük çevre etkinliği ve kendi alanında yani sıfır atık alanındaki ise en büyük etkinlik. Orada alınan kararlar dünyada artık değerlendiriliyor ve dünya tarafından takip ediliyor. Önümüzdeki süreçte de kamuoyumuzla yeni projelerimizi paylaşıyor olacağız. Dünya Bankası'ndan selamlar diliyorum" dedi.

"COP31 öncesi en büyük toplantı İstanbul’da yapılacak"
COP31 öncesi yapılacak hazırlıklara değinen Ağırbaş, "COP31 öncesi en büyük toplantıyı İstanbul'da yapacağız. Sıfır Atık Forumu COP31 öncesi Türkiye'de ve dünyada yapılan en büyük çevre ve iklim toplantısı olacak. Biz zaten bu yıl ki temayı Antalya'ya giden yol olarak belirledik. Burada biz Antalya sürecini tartışacağız. COP31'de dünyaya deklare edeceğimiz konuları tartışacağız ve oradaki yapacağımız çalışmaların hazırlığı niteliğinde bir toplantı olacak. Sıfır Atık Vakfı olarak Dünya Bankası ile güçlü bir işbirliğimiz var. Yine Sıfır Atık Forumu'nda bazı yeni çalışmaları duyuracağız ve COP31 bağlamında da çalışmalarımıza start vereceğiz" ifadelerini kullandı.

"Afrika temasları ve küresel sorumluluk vurgusu"
Son olarak uluslararası temaslarına değinen Ağırbaş, "Geçtiğimiz günlerde Afrika'da, Kenya'da, Nairobi'deydim. Orada gecekondu mahallelerini gezdim. Biliyorsunuz ne yazık ki o gecekondu mahallesine uzun zamandır giden bir beyaz insan olmamış. Ben yüksek düzeyli iklim şampiyonu olarak gecekondu mahallesinde bir toplantı düzenledim. Oradaki insanların sorunlarını dinledim. Oradaki insanların sorunlarını bu uluslararası platformda da anlatıyoruz. Yine geçtiğimiz günlerde Nairobi'de düzenlenen Afrika Kentsel Forumu'na katıldım. Afrika'nın bütün ülkelerinden bakanlar oradaydı, liderler oradaydı. Orada da çeşitli bakanların ve liderlerin bizden talepleri vardı. O talepleri Dünya Bankası yetkilileriyle görüştük ve somut adımlar atılmasıyla alakalı girişimlerde bulunduk. Tabii Türkiye olarak bizim sorumluluğumuz sadece kendi ülkemizden ibaret değil. Dünyadaki bütün mazlumların sesi olmak istiyoruz. Dünyadaki bütün halkların savunuculuğunu yapmak istiyoruz. COP 31'i de farklı grupların, dezavantajlı grupların sesini duyurması için iyi bir platform olduğunu düşünüyoruz" dedi.
Küresel ekonominin en önemli buluşmalarından biri olarak kabul edilen IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları’nın, dünya genelinden maliye bakanları, merkez bankası başkanları ve uluslararası kuruluş temsilcilerini bir araya getirdiği biliniyor. Toplantılarda Türkiye’nin çevre ve iklim alanındaki projeleri de öne çıkarken, COP31 süreci ve Sıfır Atık Forumu hazırlıkları uluslararası paydaşlarla ele alındı.

Katıldığı ikili görüşmeler ve programlarda küresel ekonomik mimarinin iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurgulayan Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının çevresel farkındalığın dışında makroekonomik bir dönüşüm enstrümanı olduğuna dikkat çekti.

“Sıfır Atık Küresel Bir Vicdan Çağrısıdır”

Ağırbaş, temasları sırasında, Türkiye’nin iklim diplomasisinde ortaya koyduğu vizyonun, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü siyasi iradesi ve uluslararası düzeyde ortaya koyduğu liderlikle daha da güçlendiğini ifade etti.

Ağırbaş, Sıfır Atık vizyonunun doğuşuna ve küresel ölçekte kazandığı karşılığa da dikkat çekti. Bu vizyonun, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin güçlü liderliğiyle uluslararası bir çevre hareketine dönüştüğünü belirten Ağırbaş, şu ifadeleri kullandı:

“Sıfır Atık, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde insanlık için ortak bir sorumluluk çağrısına dönüşmüştür. Bugün uluslararası finans çevrelerinde kaynak verimliliğini, döngüsel ekonomiyi ve israfla mücadeleyi konuşabiliyorsak; bu vizyonun kararlılıkla savunulmasının önemli bir payı vardır.”

Sıfır Atık yaklaşımının Türkiye’de başlayan ve küresel ölçekte karşılık bulan bir dönüşüm modeli olduğunu vurgulayan Ağırbaş, bu modelin COP31 sürecinde de güçlü bir referans noktası olacağını ifade etti.

“Ortak Evimiz Dünya İçin Finans ve Sivil Toplumu Buluşturmaya Devam Edeceğiz”

Washington programı kapsamında, döngüsel ekonomi, sanayi ve diğer uzmanlarla çalışma yemeğine katılan Ağırbaş, görüşmede temel hedefler üzerine yoğunlaştıklarını belirterek, “İlk olarak, Dünya Bankası ile ilişkilerimizi güçlendirerek iklim finansmanını COP31 çıktılarıyla entegre etmeyi ve somut destek mekanizmaları oluşturmayı amaçlıyoruz. İkinci olarak ise, Sıfır Atık Vakfı’nın uluslararası vizyonunu ve çalışmalarımızı aktardık. Ortak evimiz dünya için finans çevreleriyle sivil toplumu aynı masada buluşturmaya devam edeceğiz” dedi.

“Dünyada 3 Milyardan Fazla İnsan Okyanuslara Bağımlı Olarak Yaşıyor”

Sürdürülebilir Mavi NDC Finansmanı Yüksek Düzey Etkinliği’nde bir konuşma yapan Ağırbaş, dünyada 3 milyardan fazla insanın okyanuslara bağımlı olarak yaşadığını vurgulayarak, “600 milyon insanın geçim kaynağı ve 100 milyon istihdam okyanus ekonomisine, özellikle de büyük çoğunluğu gelişmekte olan ülkelerde bulunan balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği ve turizme bağlı. Mangrovlar bu durumun merkezinde yer almaktadır; gezegenin en güçlü ancak en çok tehdit altındaki ekosistemleri arasındadırlar. İklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybıyla mücadelede, ayrıca sürdürülebilir ekonomilerin ve toplulukların desteklenmesinde kritik öneme sahip doğa temelli çözümlerdir” dedi.

“Okyanus Temelli Çözümler, İklim Eyleminin Merkezinde Yer Almalı”

Bu ekosistemlerin, tropikal ormanlardan dört kat daha fazla karbon depoladığını söyleyen Ağırbaş, “Kıyı şeritlerini fırtınalara karşı korumak ve her yıl 15 milyondan fazla insan ve 65 milyar ABD dolarından fazla değerdeki mülk için sel riskini azaltarak hayatları, altyapıyı ve ekonomik güvenliği güvence altına almak. Okyanus temelli çözümler; azaltım, uyum ve dayanıklılık dahil olmak üzere iklim eyleminin merkezinde yer almalıdır.” dedi.

Küresel İklim Eylemi Ajandası aracılığıyla, devlet dışı aktörlerin Okyanus Atılımları yoluyla dönüşümü yönlendirdiklerini ifade eden Ağırbaş, “Bu atılımlar; deniz koruma, su ürünleri, okyanus yenilenebilir enerjisi, deniz taşımacılığı ve kıyı turizmi olmak üzere yüksek etkili beş sektörde, 2050'de karbon nötrlüğüne ulaşmak için 2030'a kadar gerçekleştirilmesi gereken dönüşümcü ve iddialı eylemlere yönelik küresel bir yol haritasıdır. Bu çözümlerin tam olarak uygulanması, 2050 yılındaki emisyon açığını yüzde 35'e kadar azaltırken aynı zamanda insanlar ve doğa için faydalar sağlayabilir. COP31'de, okyanus ve kıyı sistemleri genelinde hırsı eyleme dönüştürmek için kritik bir fırsata sahibiz ve somut sonuçlar şimdiden ortaya çıkmaya başlıyor” dedi.

“COP31’e Giden Yol Şimdi Başlıyor”

COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak hem kamu hem de özel sektör yatırımlarını harekete geçirerek okyanus finansmanını ölçeklendirmekte kararlı olduğunu belirten Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Bunu başarmak, sürdürülebilir okyanus sektörleri ve ekosistem restorasyonu için finansmanın önemli ölçüde artırılmasını gerektirecektir.

Okyanusların iklim değişikliğini hafifletme ve iklim değişikliğine uyum sağlamadaki hayati rolüne rağmen, iklim finansmanından çok küçük bir pay almaktadırlar; toplam uyum finansmanının sadece yüzde 1 civarı kıyı korumasına yatırılmaktadır.

Sizi bu ivmeyi ileriye taşımaya ve Antalya'daki COP31'de uyum ve okyanus dayanıklılığı konusunda güçlü bir kararlılık sergilemeye davet ediyoruz.

Bugün burada yer alan girişimler; hep birlikte yeni ortaklıkları tetikleyebilir, yerel liderliği güçlendirebilir ve kökleri toplumsal sahiplenme ile yeniliğe dayanan ölçeklenebilir okyanus çözümlerini mümkün kılabilir.

COP31'e giden yol şimdi başlıyor. Ve bu yolu hepinizle birlikte yürümeyi dört gözle bekliyorum.”

“İklim Dayanıklılığı Makroekonomik Güvence ve İstihdam Yaratmak İçin Güçlü Bir Motordur”

İstihdam ve Ekonomik Refah için Dayanıklılığın Finansmanı Üzerine Yüksek Düzey Toplantısı’nda iklim dayanıklılığının mevcut ekonomik, sosyal ve güvenlik önceliklerinden biri olduğunu söyleyen Ağırbaş, “İklim şokları; başta kırılgan ülkeler olmak üzere, göçü ve istikrarsızlığı tetikleyerek başka bölgelerde de yayılma etkileri yaratmakta; hayatları, geçim kaynaklarını ve kalkınmayı şimdiden etkilemektedir. Bu hayati tartışmayı sonlandırırken, bu odadan çıkan mesaj nettir: İklim dayanıklılığı artık sadece çevresel bir hedef değil; temel bir makroekonomik güvence ve istihdam yaratmak için güçlü bir motordur” dedi.

“Uygulama Dönemine Geçildi”

Ağırbaş, İklim Eylemi Ajandası aracılığıyla, on yıllık müzakere sürecinden yeni bir uygulama dönemine geçildiğini belirterek, “Meslektaşım Dan Ioschpe ve ben, iklim krizini ele alan ve insanların günlük yaşamlarını iyileştiren, halihazırda sahip olduğumuz pratik çözümleri ölçeklendirmeye odaklanmış durumdayız. Nelerin mümkün olduğunu şimdiden görüyoruz” ifadelerini kullandı.

Ağırbaş, son yıllarda Eylem Ajandası’nın bir parçası olan yüzlerce girişimin çalışmaları sayesinde elde edilen kazanımları ise şöyle aktardı:

“Çiftçileri desteklemek ve arazileri restore etmek için milyarlarca dolar seferber ediliyor,

Yüz milyonlarca insan sel ve kuraklığa karşı koruma kazanıyor,

Gıda israfını yarıya indirmeye yönelik küresel çabalar ivme kazanıyor,

Ve temiz enerji yatırımları büyük bir ölçekte hızlanıyor.”

Ağırbaş, borç-iklim ilişkisi, yerel erişim, finansman açığı gibi konularda ise zorluklar olduğunun altını çizdi.

“COP31 Başkanlığı, Dayanıklılık ve Uyumu Merkeze Yerleştirmeye Kararlı”

Türkiye COP31 Başkanlığı’nın, dayanıklılık ve uyumu küresel iklim eyleminin merkezine yerleştirmeye kararlı olduğunu söyleyen Ağırbaş, “Türkiye, İklim Yatırım Fonları'nın (CIF) uzun süreli ve aktif bir ortağıdır. CIF'in ülke odaklı, kalkınma ile uyumlu iklim çözümleri sunmadaki rolüne değer veriyoruz; bu yaklaşım, COP31'in uygulama ve gerçek etki öncelikleriyle tamamen tutarlıdır” ifadelerini kullandı.

“Vaatleri Gerçek Değişime Dönüştürmeyi Hedefliyoruz”

COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak, insanları bir araya getirmeyi ve vaatleri gerçek değişime dönüştürmeyi hedeflediğini söyleyen Ağırbaş, “Bu üst düzey diyalogları, insanların hayatlarında olumlu etkiler yaratan finanse edilebilir iklim projesi havuzlarına dönüştürmek için sizin projelerinize, sermayenize ve teknik bilgi birikiminize ihtiyacımız var. Antalya'ya doğru ilerlerken bu kararlılığın eylemlerinize yansıdığını görmeyi sabırsızlıkla bekliyorum” dedi.

Ağırbaş, daha sonra Avustralya İklim Değişikliği, Enerji, Çevre ve Su Bakanlığı (DCCEEW) Müsteşarı David Higgins ile gerçekleştirdiği ikili görüşmede; COP31, sıfır atık, gıda ve insan odaklı yaklaşımlarla iklim eylemini ülkeler genelinde hayata geçirmenin önemini değerlendirdi.

“Belirleyici Bir 10 Yıl İçindeyiz”

İklim Finansmanı: Yatırımcılar İçin Erken Aşama Risk Çözümleri programında finans çevreleri ile bir araya gelen Ağırbaş, iklim finansmanı için belirleyici bir 10 yıl içinde olduğumuzu belirterek, “İnsanlar, ödenebilir enerji ve gıdaya erişim, sıfır atık hedeflerine ulaşma ve halk sağlığı ile altyapıyı etkileyen iklim değişikliğinin fiziksel etkilerine uyum sağlama dahil olmak üzere, somut sonuçlar veren bir iklim finansmanı istiyor ve buna ihtiyaç duyuyor” diye konuştu.

Ağırbaş, önceki COP'larda üzerinde anlaşılan finans hedeflerini ve Bakü-Belem Yol Haritası gibi eylem planlarını, gerçek finansmana ve değişime dönüştürme hedefini ortaya koyarak, “Gördüğüm fırsat, Eylem Ajandası’ndaki Finansman Çözümleri'nin iklim finansmanı hedeflerine ulaşılmasına nasıl katkı sağlayabileceğidir. Eylem Ajandası; uyum finansmanı, riskten arındırma (de-risking) ve proje havuzları dahil olmak üzere 10'dan fazla finansman çözümü içermektedir” ifadelerini kullandı.

“İkili Görüşmelerde İş Birlikleri Ele Alındı”

Eski COP27 Üst Düzey İklim Şampiyonu, GFANZ Afrika Başkanı ve BM 2030 Gündemi (Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları) Finansmanı Özel Elçisi Dr. Mahmoud Mohiedin ile ikili bir görüşme gerçekleştiren Ağırbaş; finansmana erişim, Afrika’da geçim kaynaklarının iyileştirilmesi, ekonomik büyüme ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları konularında değerlendirmelerde bulundu. Ağırbaş daha sonra Frankfurt merkezli uluslararası banka DZ Bank’ın Kıdemli Yönetici Bankacılığı Başkanı Frank Scheidig ve Asya Altyapı Yatırım Bankası Politika ve Stratejiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ludger Schuknecht ile bir araya geldi. Görüşmelerde; bankalar, yatırımcılar ve sigortacıların şirketlere ve sahadaki gerçek insanlara ulaşan iklim finansmanını teşvik etmede, sıfır atık ile döngüsel ekonomiyi ilerletmedeki rolleri, yeşil altyapı, teknoloji ve özel sermaye mobilizasyonu finansmanı gibi konular ele alındı.

“Dezavantajlı Grupların Güçlü Temsili İçin Çalışmalar Sürüyor”

Sıfır Atık Vakfı, Antalya’da 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek olan COP31’de devlet dışı aktörlerin, özellikle iklim değişikliğinden en fazla etkilenen dezavantajlı grupların güçlü temsili için çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.

Ulusal ve uluslararası paydaşlarla yürütülen yoğun diplomasi trafiği kapsamında, COP31 Antalya’nın önceki iklim zirvelerinden pozitif yönde ayrışarak vaatlerin somut gerçekliklere dönüştüğü bir uygulama zemini haline gelmesi hedeflenirken; Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık vizyonunun da bu süreçte ölçülebilir, izlenebilir ve ölçeklenebilir çıktılar üretmesi amaçlanmaktadır.

Avcılık Sınırlanıyor, Çeşitlilik Azalıyor
Yasak kapsamında Akdeniz, Ege ve Marmara’da trol ve gırgır yöntemiyle avcılık durdurulacak. Buna karşılık küçük ölçekli kıyı balıkçılığı sınırlı şekilde devam edecek. Uzmanlara göre, balıkların üreme dönemine girmesi nedeniyle denizlerdeki tür çeşitliliği de düşüş gösterecek. Sezon boyunca yaklaşık 30 çeşide ulaşan balık türünün, yasak sürecinde yarı yarıya azalması bekleniyor.

Ancak sardalya gibi yıl boyunca avlanabilen türler sayesinde yaz aylarında da tezgâhlarda balık bulunmaya devam edecek. Bunun yanı sıra uluslararası sularda yapılan avcılık faaliyetleriyle mezgit, karides, kalamar ve barbunya gibi türlerin piyasaya sunulmayı sürdüreceği belirtiliyor.

12 Mil Sınırı Kritik Rol Oynuyor
Av yasağı, kıyıdan itibaren 12 mil sınırına kadar uygulanırken, bu mesafenin ötesinde uluslararası sularda avcılık devam edebiliyor. Bu durum, özellikle büyük ölçekli ve açık deniz avcılığı yapabilen tekneler için faaliyet alanı yaratmaya devam ediyor.

Balıkçılar Bakım ve Onarıma Yönelecek
Yasağın başlamasıyla birlikte çok sayıda balıkçı teknesi yaklaşık 5 ay boyunca limanlarda kalacak. Bu süreçte teknelerde bakım ve onarım çalışmaları yapılacak. Sektör temsilcileri, bu dönemin hem ekipman yenileme hem de yeni sezona hazırlık açısından önemli olduğunu vurguluyor.

Artan Maliyetler Sektörü Zorluyor
Balıkçılar ise özellikle artan mazot fiyatlarının sektördeki kârlılığı ciddi şekilde düşürdüğüne dikkat çekiyor. Yakıt maliyetlerindeki yükselişin sadece seferleri değil, ağdan tekne bakımına kadar birçok kalemi etkilediği ifade ediliyor. Sektör, maliyetlerde denge sağlanması halinde balıkçılığın yeniden daha sürdürülebilir ve kazançlı hale gelebileceğini düşünüyor.

Sezon Dalgalı Geçti
Geride kalan sezonun özellikle yağışların etkisiyle bazı türlerde verimli geçtiği ancak fırtınalar ve çevresel faktörlerin avcılığı zaman zaman zorlaştırdığı belirtiliyor. Sezonun sonuna doğru ise balık miktarında gözle görülür bir azalma yaşandığı ifade ediliyor.

Yeni av sezonu, 15 Eylül’de “vira bismillah” diyerek yeniden başlayacak. Bu tarihe kadar hem denizlerde hem de balık tezgâhlarında daha sınırlı bir dönem yaşanması bekleniyor.

Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda, ilgili şehrin valiliği himayelerinde ve tüm paydaşların iş birliği ile düzenlenen “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” serisi kapsamındaki Kayseri Sıfır Atık Çalıştayı tamamlandı.

Sıfır Atık Hareketi kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından organize edilen Kayseri Sıfır Atık Çalıştayı, 14 Nisan 2026 tarihinde Erciyes Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

Kayseri Valiliği himayelerinde, Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Kayseri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü iş birliği ile “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla gerçekleştirilen çalıştay; Kayseri’ye özgü yerel deneyimlerin ulusal politika önerilerine dönüştürülmesi hedefi doğrultusunda önemli çıktılar ortaya koydu.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından başlayan çalıştayda, Kayseri Vali Yardımcısı Sayın Mehmet Türköz, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Sayın Mustafa Türkmen, Erciyes Üniversitesi Rektör Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Oktay Özkan, Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürü Sayın Bülent Saklav ve Kayseri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sayın Mehmet Fatih Namık Öztürk hitaplarda bulundu.

“Kayseri Çalıştayı ile Yerelden Ulusala Büyük Bir Başlangıç”

Kayseri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Mehmet Fatih Namık Öztürk, çalıştayın amacının il düzeyinde sıfır atık, iklim ve dönüşüm odaklı mevcut durumun değerlendirilmesi, ileri dönüşüm faaliyetlerinin incelenmesi, çevre sorunlarının tespiti ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi olduğunu belirtti. Öztürk, “Bu çalışma, yerelde yaşanan deneyimleri ulusala taşıma, mikro ölçekten makro ölçeğe geçme konusunda büyük bir başlangıç olacaktır.” dedi.

“Çalıştay Doğal Kaynakların Korunması ve Sürdürülebilir Tarım İçin Çok Önemli”

Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürü Bülent Saklav ise çalıştayın doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir tarım için çok önemli olduğunu vurgulayarak, “Toprağımızı, suyumuzu ve havamızı koruyarak nesillerimize sağlıklı bir gelecek bırakmak en büyük amaçlarımızdan biri. Bu çerçevede 16 ilçe müdürlüğümüzde Sıfır Atık Projesi’ni 2019 yılındaki yönetmelik çıktığından bu yana uyguluyoruz. Personellerimize de bu proje kapsamında eğitimler veriyoruz. Tarım sektöründeki en büyük amacımız atıkların azaltılarak geri dönüşüme teşvik edilmesi. Bu kapsamda çalışmalar ve projeler yapıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Sıfır Atık Yaklaşımı, Kurumlarda ve Özel Sektörde Yayılıyor”

Erciyes Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Oktay Özkan, 2017 yılında başlayan Sıfır Atık Hareketi’nin Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi himayelerinde uluslararası bir hareket haline geldiğini söyleyerek, “O günden bugüne kadar desteklerle bu anlayış kurumlarda ve özel sektörde yayılmaya başladı. Üniversitemiz akademik başarılarının yanında dünyada 66’ncı, Türkiye’de 3’üncü çevreci üniversite. Geçen sene üniversiteler arasında yapılan tespitte de Türkiye’nin spor dostu kampüsü seçildik.” diye konuştu.

“Atığı Kaynağında Azaltmamız Gerekiyor”

Kayseri Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa Türkmen ise belediye çalışmalarından bazı örnekler vererek, “Günlük olarak tüm ilçelerimizden gelen çöplerin miktarı yaklaşık 1 ton. 1,5 milyon nüfusun 1 milyon 250 bini şehir merkezinde yaşıyor. Diğer kalanlar ise ilçelerde yaşıyor. Bu ilçelerin içerisinden 4’ü hariç diğer ilçelerin çöpleri de buraya transfer ediliyor. Bu atığın miktarını bizim kaynakta azaltmamız gerekiyor.” dedi.

“Çalıştay Sonuçları Kentin Geleceğine Katkı Sunacak”

Kayseri Vali Yardımcısı Mehmet Türköz, Sıfır Atık yaklaşımının önemini vurgulayarak, çalıştayın Kayseri’de düzenlenmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdi. Türköz, geri dönüşümün önemine dikkati çekerek, çalıştaydan çıkacak sonuçların kentin geleceğine katkı sunacağını söyledi.

Kayseri’nin Öncelikli Çevre ve Atık Yönetimi Başlıkları Paydaşlarca Ele Alındı

270’i tüzel olmak üzere yaklaşık 350 kişinin katılımıyla gerçekleşen çalıştay; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve gönüllüleri aynı platformda buluşturarak Kayseri’nin öncelikli çevre ve atık yönetimi başlıklarının çok paydaşlı bir yaklaşımla ele alınmasına imkân sağladı.

Çalıştay kapsamında elde edilen veriler, gözlemler ve iyi uygulama örnekleri; ulusal sıfır atık stratejileriyle uyumlu, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir çerçevede değerlendirilerek raporlanmak üzere kayıt altına alındı.

Çalıştayda Kayseri İçin Çok Katmanlı Yönetişim Modeli İşletildi

“COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” temel yaklaşımı doğrultusunda Kayseri’de de çok katmanlı bir yönetişim modeli işletildi. Bu kapsamda ilin israf ve atık kaynakları detaylı biçimde analiz edildi, yerel ihtiyaçlara uygun çözüm önerileri geliştirildi, uygulanabilir hedefler belirlendi ve bu hedeflerin ulusal ölçekte izlenebilirliğini sağlayacak mekanizmalar üzerine değerlendirmeler yapıldı. Böylece sıfır atık politikalarının yerelden güç alarak şekillenmesi yönünde önemli bir adım atıldı.

15 Tematik Masa ile Kapsamlı ve Çok Boyutlu Değerlendirme

Kayseri Sıfır Atık Çalıştayı, dört ana blok altında yapılandırılan tematik masa çalışmalarıyla kapsamlı bir değerlendirme sürecine sahne oldu.

Doğa ve Kaynak Yönetimi başlığı altında iklim, afet ve doğa yönetimi; su yönetimi ve sulama verimliliği; sucul ekosistemlerin korunması gibi kritik konular ele alındı.

Üretim ve Tüketim Döngüsü başlığında gıda ve organik atık yönetimi, ambalaj ve plastik kullanımı, tekstil ve tüketim malları, enerji ve ulaşım dönüşümü ile sanayi ve ticarette döngüsel ekonomi uygulamaları değerlendirildi.

Yaşam Alanları ve Hizmet Sektörleri kapsamında kamusal alanların sürdürülebilir yönetimi ile turizm, otelcilik ve etkinlik yönetiminde sıfır atık uygulamaları masaya yatırıldı.

Davranış, Yönetişim ve Finansman başlığında ise toplumsal farkındalık, kurumsal yapıların güçlendirilmesi, finansman mekanizmaları, veri yönetimi ve sürdürülebilir çevre politikaları çok boyutlu bir perspektifle ele alındı.

Tematik masa çalışmalarında geliştirilen öneriler, Kayseri’ye özgü çözüm setleri sunarken aynı zamanda ulusal politika geliştirme süreçlerine katkı sağlayacak nitelikte bütüncül çıktılar ortaya koydu.

Yerelden Ulusala Güçlü Politika Katkısı

Çalıştay sürecinde elde edilen tüm bulguların sistematik biçimde analiz edilerek raporlanması ve ilgili kurumlarla paylaşılması planlanmaktadır. Bu raporların, Türkiye’nin sıfır atık vizyonu doğrultusunda karar alma süreçlerine katkı sağlayacak referans dokümanlar olarak kullanılması hedeflenmektedir.

Kayseri Sıfır Atık Çalıştayı, israfla mücadelede yerel aktörlerin etkin rol üstlendiği, ortak aklın ve iş birliğinin güçlendiği bir platform olarak öne çıkmıştır. Ortaya konulan çözüm önerileri ve stratejik yaklaşımlar, yalnızca Kayseri özelinde değil, Türkiye genelinde sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunacak nitelikte değerlendirilmiştir.

Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde yürütülen bu çalışmalar, yerelden yükselen güçlü bir dönüşüm iradesinin ulusal ve küresel ölçekte karşılık bulmasına katkı sağlamaya devam etmektedir. COP31 süreciyle eşgüdüm içerisinde ilerleyen çalıştaylar, Türkiye’nin çevre, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik alanındaki liderlik vizyonunu pekiştiren önemli adımlar arasında yer almaktadır.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, SETA tarafından Ankara’da düzenlenen COP31’e Doğru Türkiye’de İklim Değişikliği Gündemi: İklim Değişikliği ve Çevre Programı" başlıklı konferansa katıldı. Bakan Kurum, konuşmasına iklim krizinin dünya genelindeki etkilerini ve Türkiye’nin bu süreçteki konumunu anlatarak başladı: Bundan 30-35 yıl öncesine, 90’lı yıllardaki Türkiye’ye ayna tutalım. Evet, 90’lı yıllarda çevre ve iklim yönetimi açısından bir tecrübesizlik ve plansızlık dönemiydi. O gün yönetimler için çevre; sadece belediyelerin çöp toplama işine indirgenmişti. İklim meselesi, ulusal kararların yanından bile geçmeyen, dış politikanın konusu bile olmayan, hatta yer yer horlanan bir başlıktı. Bırakın dünyanın geleceğine dair bir şey söylemeyi, şehirlerimizi bile vahşi depolamadan, kimyasal atıktan, kirli havadan, kirli sudan kurtaramıyorduk. Türk diplomasisi, Rio Zirvesi gibi küresel iklim masalarında, son derece etkisizdi ve sadece bir izleyiciydi. Şimdi geldiğimiz aşamaya, iftiharla bakmalıyız. Çünkü bugün Türkiye’nin iklim diplomasisindeki aksiyonları, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, ülkemizin oyun kurucu rolünü pekiştiren bir güce dönüşmüştür. Geldiğimiz noktada ise şükürler olsun; doğayı "atık deposu" olarak, “çevreyi yük olarak” gören o zihniyetten bu ülkeyi kurtardık ve milletimizi ‘Uygulama ve Geleceğin COP’una ev sahibi yaptık.

“TÜRK DEVLET AKLI, İKLİM KRİZİYLE MÜCADELEYİ,
SAVUNMA YAPILMASI GEREKEN BİR CEPHE OLARAK GÖRMEKTEDİR”
Bakan Kurum, iklim kriziyle beraber önümüzdeki yıllarda su güvenliğinin, sınır güvenliğinin bile önüne geçeceğine vurgu yaptı: Bugün küresel sisteme baktığımızda suyun, stratejik bir hammaddeye, hatta bir savaş unsuruna dönüşmüş olduğunu görüyoruz. Biliyoruz ki; Ortadoğu’dan Orta Asya’ya, Balkanlar’dan Kafkasya’ya uzanan bu zorlu coğrafyada; suyuna hakim olan, toprağını yeşil tutan ve doğayı ezmeden enerji üreten devletler, geleceğin oyun kurucuları olacaktır. Bugün bölgemizde yaşanan savaşlar enerji krizini tetikliyor; anlamsız ve hiçbir insani duygu taşımayan asimetrik çatışmalar petroldeki istikrarsızlığı arttırıyor. Bu da bize gösteriyor ki; bu istikrarsızlık süreci ve iklim değişikliği doğrudan bir ekolojik beka meselesidir. Yine yaşananlar göstermektedir ki; her ülkenin kendi kendine yetebilmesi kaçınılmaz bir gerçekliktir. Türk devlet aklı, iklim kriziyle mücadeleyi, savunma yapılması gereken bir cephe, fırsatlar sunan bir kalkınma meselesi olarak görmektedir. Suyun, petrolün yerini alacağı o zorlu yüzyılın şafağındayız. Bölgesel istikrar ve milli güvenliğin anahtarının su olduğu bir sürece hızla ilerliyoruz. Suyun bir damlasının bile israf edilmediği; gıda arz güvenliğinin tehdit edilmediği, her ülkenin kendi kendine yettiği; bunun için de gerekli tüm finansal ve teknik desteklerin adil bir şekilde verildiği bir dünyayı teklif ediyoruz.

“SIFIR ATIK EŞYANIN HUKUKUNU KORUMA HAREKETİDİR”
Bakan Kurum, bu tespitleri somut, ölçülebilir ve tavizsiz bir eylem planına dönüştürmenin zorunlu olduğunu belirterek, “Tabii eylem planımızda önemli bir sütun da Sıfır Atık ve döngüsel ekonomi olacak. Bu noktada; Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde, bu toprakların vicdanından süzülerek küresel bir marka haline gelen Sıfır Atık Hareketi, aslında eşyanın hukukunu koruma hareketidir. Biz, ‘al-kullan-at’ düşüncesiyle kurulan küresel israf düzenine karşı; doğanın kendi döngüsünü oluşturduğu atığın, bir ‘çöp’ değil; enerjiye, hammaddeye ve geleceğe dönüşen bir milli servet olduğu anlayışını dünyayı teklif ediyoruz. Dahası, üretimin doğadan aldığı borcu, doğaya geri ödediği bir sistemi tüm insanlığa sunuyoruz” dedi.

“İKLİM FİNANSMANININ DOĞRUDAN MAĞDUR COĞRAFYALARA
ULAŞMASI İÇİN MÜCADELE EDECEĞİZ”

Bakan Kurum, COP31’de yeşil sanayileşme, yeşil egemenlik ve enerji bağımsızlığı, dirençli şehirler ve mekan adaleti, iklim mülteciliği, biyolojik çeşitlilik, adaletli hakemlik ve iklim finansmanını da eylem planının başlıkları olarak belirlediklerini söyledi: Şu gerçeği her platformda gür sesle ifade ediyoruz. Küresel finans sistemi; kirletenin değil, kirletilenin üzerine yük bindirmektedir. Biz bunu kökten reddediyoruz. Bu noktada kimsenin şüphesi olmasın. Türkiye olarak, COP31’de finansmanın doğrudan mağdur coğrafyalara ulaşması için mücadele edeceğimizin; dürüst bir aracı ve adaletli bir hakem olacağımızın taahhüdünü şimdiden veriyoruz.

COP31 İLE KÜRESEL ÖZE DÖNÜŞ ÇAĞRISI

Bakan Kurum, konuşmasının sonunda iklim değişikliği ile mücadelede STK’ların önemine dikkat çekerek, çağrıda bulundu: Sivil Toplum Kuruluşları olarak sizler hep sahadasınız. Sizler güven inşa ediyorsunuz. Amerika’dan Çin’e kadar nereye gitsek şunu söylüyorum. Sivil toplum yoksa dönüşüm asla yoktur. Biz sizinle beraber hızlı değil, kalıcı bir dönüşüme imza atmak istiyoruz. Bu yüzden sizleri sadece destekçi olarak değil, bu sürecin kurucu aktörleri olarak görüyoruz. Gelin; güveni birlikte inşa edelim, uzlaşıyı birlikte kuralım ve dünyaya şunu gösterelim: Harekete geçersek bu kriz yönetilebilir, bu gelecek kurtarılabilir. Biz COP31 ile yeni şeyler söylemek istiyoruz; sadece laf değil, eylem istiyoruz. Bunun için küresel öze dönüş çağrımızı yineliyoruz. Türkiye’nin küresel öze dönüş çağrısı; toprağın suyla, insanın doğayla yeniden helalleşmesidir. Küresel öze dönüş çağrımız; sanayinin vicdanla, teknolojinin adaletle tanışmasıdır. Ve bu çağrı; Türkiye’nin ortak evimizin geleceğine vurduğu, ebediyen silinmeyecek bir vicdan ve adalet mührüdür. Bu yüzden diyoruz ki; iklim kriziyle mücadelemize, tüm insanlık ve doğa kurtulana kadar devam edeceğiz. İnsanoğlu doğayla yeniden kardeş olana kadar durmayacağız, dinlenmeyeceğiz.

NEBİ MİŞ: İKLİM DİPLOMASİSİNDE ÜLKEMİZ EV SAHİBİ VE YÖN VERİCİ BİR AKTÖR

Konferansta konuşan SETA Genel Koordinatörü Nebi Miş, SETA’nın “İklim Değişikliği ve Çevre Programı” kapsamında hem politika üretimine hem de toplumsal farkındalığın güçlendirilmesine katkı sunmayı hedeflediklerini anlattı. Türkiye’nin iklim diplomasisinde yön verici bir aktör olduğuna dikkat çeken Miş, “Dünya kritik bir eşikten geçmektedir. İklim değişikliği artık savaşlar kadar acil ve belirleyici bir gündemdir. Ülkemiz bu süreçte gözlemci bir ülke konumunun ötesine geçmiş, ev sahibi ve yön verici bir aktör olarak öne çıkmaktadır” dedi. Türkiye’nin iklim değişikliği ile mücadelede Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önderliğinde kararlı adımlarla ilerlediğini ifaden eden Miş, şöyle devam etti: Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye, iklim diplomasisinde de güçlü bir konuma yükselmiştir. 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’nin dünyaya ilanı, İklim Kanunu'nun Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü bu iradenin somut yansımalarıdır. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Hareketi, ulusal sınırları aşarak küresel bir farkındalık hareketine dönüşmüştür. Bu girişim, çevre politikalarının ötesine geçerek ahlaki ve insani bir sorumluluk çağrısı niteliği kazanmıştır.

SETA’DAN 'TÜRKİYE İKLİM ATLASI' VE 'COP31 SİMÜLASYONU' ÇALIŞMASI

SETA Dış Politika Araştırmaları Direktörü Murat Yeşiltaş ise konuşmasında SETA’nın “İklim Değişikliği ve Çevre Programı”nın içeriğini anlattı: Programımızın iki öncü faaliyetini özellikle vurgulamak istiyorum. Birincisi, 'Türkiye İklim Atlası'. Bu kapsamda Türkiye genelinde kapsamlı saha çalışmaları gerçekleştireceğiz. Bilimsel iklim verilerinin yanına; toplumsal algı, beklenti ve öncelikleri ekleyerek Türkiye'nin farklı bölgelerindeki risk haritalarını, toplumsal farklılık ve farkındalık düzeylerini ve politika beklentilerini ortaya koyan bütüncül bir referans kaynağı oluşturmayı hedefliyoruz. İkincisi, 'COP31 Simülasyonu'. COP31'in Antalya'da gerçekleşecek olması Türkiye için büyük bir fırsat penceresi sunmaktadır. Biz de bu süreçte özellikle gençlere yönelik interaktif COP simülasyonları düzenleyeceğiz. Üniversite öğrencileri, genç profesyoneller ve karar destek mekanizmalarında görev alan genç bürokratlar; farklı ülke delegasyonlarını temsil ederek gerçek müzakere süreçlerini deneyimleyeceklerdir.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve liderliğinde çalışmalarını sürdüren Ağırbaş; hükümetlerin, işletmelerin ve toplulukların, Türkiye’de 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek COP31 öncesinde eylemlerini nasıl hızlandırabileceklerini anlatırken, daha dayanıklı ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmede yerel inisiyatiflerin önemini vurguladı.

“İklim Girişimlerinin 58’i Doğrudan Afrika ile İlgili”

COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu sıfatıyla, yenilenen Küresel İklim Eylem Gündemi’nin Afrika’daki şehirler ve topluluklar için somut eylemlere nasıl dönüşeceği sorusuna yanıt veren Ağırbaş, “BM iklim konferanslarında ülkeler, küresel ısınmayı 1,5 santigrat derecenin altında tutmak ve toplulukların artan aşırı hava olaylarına uyum sağlamasına yardımcı olmak amacıyla taahhütlerde bulundular. Bu taahhütler arasında örneğin yenilenebilir enerjiyi üç katına çıkarmak, orman kaybını durdurmak veya kıyı topluluklarını selden korumak yer alıyor. Küresel İklim Eylem Gündemi, bu taahhütlerin müzakere odasından insanların hayatlarına nasıl taşındığını gösteriyor. Bu siyasi anlaşmaları, işi yapan hükümetler, işletmeler, şehirler, yatırımcılar ve topluluklarla birleştiriyor. Şu anda Eylem Gündemi, temiz enerji, sürdürülebilir gıda sistemleri, ormanların korunması, kentsel dayanıklılık, su güvenliği ve daha fazlasını kapsayan yaklaşık 500 aktif iklim girişimini koordine etmekte ve daha fazla insana ulaşabilmeleri için bu girişimleri genişletmeye çalışmaktadır” dedi.

Söz konusu girişimlerin 58’inin doğrudan Afrika ile ilgili olduğunu belirten Ağırbaş, bunun yüzde 40’ının ise yerel toplulukları kapsadığını söyledi:

“Bu girişimler, kıtanın öncelikli alanlarına odaklanmaktadır: gıda güvenliği ve sürdürülebilir arazi kullanımı, enerjiye erişim ve kentsel altyapı ile insani ve sosyal kalkınma.

Örneğin Kenya’da, Eylem Gündemi kapsamındaki bir girişim, mini şebekeleri ve şebekeden bağımsız güneş enerjisi sistemlerini yaygınlaştırarak elektrik erişimini genişletiyor. Kisumu’da hedef, 2050 yılına kadar şehrin tamamen yenilenebilir enerjiyle çalışmasını sağlamak. Kenya Soğuk Zincir Hızlandırıcısı, çiftçilerin temiz enerji kullanarak ürünlerini depolamasına ve nakletmesine yardımcı oluyor; bu sayede gıdalar taze kalıyor, atıklar azalıyor ve bu süreçte gelirler artıyor. Ayrıca, Afrika Şehirleri Su Uyum Platformu (ACWA), şehirlerin iklime dayanıklı su çözümlerini planlamasına, finanse etmesine ve uygulamasına yardımcı olan Pan-Afrika bir girişimdir ve 2032 yılına kadar 100 Afrika şehrinde en az 5 milyar ABD doları kaynak yaratmayı hedeflemektedir.”

“Geliştirilen Çözümler Gerçek Bir Potansiyel Sunuyor”

Afrika'daki işletmelerin, sivil toplumun ve yerel toplulukların kıtadaki iklim eylemini hızlandırmadaki olası rollerine ilişkin soruya yanıt veren Ağırbaş, “Bu, COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak atandığımdan beri kıtaya yaptığım ilk ziyaret. Bununla birlikte, daha önce Afrika’yı ve özellikle Kenya’yı birçok kez ziyaret ettim ve bu benim için büyük bir ilham kaynağı oldu. Hızla büyüyen özel sektörde taban topluluklarının dayanıklılığını, yenilikçiliğini ve kararlılığını gördüm. Eylem Gündemi aracılığıyla, Afrikalı liderler, işletmeler ve topluluklar, Afrikalılar tarafından Afrikalılar için tasarlanmış ve küresel öneme sahip çözümleri şimdiden sergiliyorlar. Bu, çözümlerin kıtada ve küresel ölçekte tekrarlanıp yaygınlaştırılması için gerçek bir potansiyel sunuyor” dedi.

Afrika İçin Geliştirilen Somut Çalışmalar

Ağırbaş, çözümlerin bazılarının ya da İklim Eylemi Gündemi kapsamındaki girişimlerin, çalışmaları hızlandıran özel planlarla bağlantılı olduklarını belirterek, şöyle devam etti:

“Her plan, bir çözümün işe yarayıp yaramadığını genellikle belirleyen beş faktörü ele alır: politika ve düzenleme, finans, piyasa arz ve talebi, teknoloji ve teknik kapasite. İyi bir çözüme sahip olmak yeterli değildir. Çok sayıda iyi çözüm var, ancak doğru finansman sağlanamadığı, politika ortamı aleyhte işlediği veya bunları uygulayan kişiler ölçeklendirme için ihtiyaç duydukları desteği alamadıkları için hiçbir yere varamıyorlar. Bu planlar bu gerçeklik üzerine inşa edilmiştir ve çözümlerin tıkanıklığını gidermek için doğru kaldıraçları doğru kombinasyonda harekete geçirecek şekilde tasarlanmıştır.

Örneğin, RestoreAfrika’nın öncülüğünü yaptığı bir plan var; bu plan, bozulmuş arazileri iyileştirmek için 20 milyon küçük çiftçi ve hayvancılıkla uğraşan haneyi desteklemeyi amaçlıyor. Ayrıca, 20’den fazla ülkede 5 milyar dolarlık finansman ve reform politikaları harekete geçirmeyi hedefliyor.

Gıda sistemleri konusunda, Tarımsal Gıda Sistemlerinin Dönüşümü için Finansmana Erişim planı, küresel finans kurumları ile yerel dağıtım kanalları arasında somut bağlantılar kurarak iklim finansmanının gerçekten ihtiyacı olan çiftçilere ve gıda üreticilerine ulaşmasını sağlıyor. Bu plan, çiftçileri ve gıda değer zincirindeki aktörleri, söz konusu finansmanın tasarlanması ve izlenmesinde eşit ortaklar olarak konumlandırıyor.

Ayrıca, metan emisyonlarını azaltmak için kompost merkezleri ve yıllık 20 milyon ton fazla gıdayı geri kazanmak için gıda bankası ağları kuran, aynı zamanda 50 milyon kişiyi besleyen ve 1 milyon atık işçisini döngüsel ekonomiye entegre eden Organik Atık Yok hızlandırma planı da bulunmaktadır.”

Afrika Şehirleri Sıfır Atık Sistemleri İçin Ne Yapmalı?

Ağırbaş, Afrika şehirlerinin sıfır atık konusunda hangi pratik adımları atmaları gerektiği sorusuna ise şu yanıtı verdi:

“Sıfır atık, sürdürülebilir ekonomik ve altyapı gelişimine katkıda bulunur. Sıfır atık, şehirlere yeni yükler eklemekle ilgili değil; aksine, mevcut sistemlerin daha iyi çalışmasını sağlamaktır. Sıfır atık ayrıca yeni bir kavram değildir; birçok yönden insanlık tarihi kadar eskidir. En pratik uygulamaları genellikle en basit ve en etkili olanlardır.

İlk olarak, şehirler sadece aktif olarak tanıtım yapmakla kalmayıp, atıkları kaynağında azaltmak için somut adımlar atmaya da odaklanabilir. Bu, malzemelerin temin edilme, tasarlanma, kullanılması ve geri kazanılma süreçlerinin iyileştirilmesiyle başarılabilir. Bu, atıkların ayrıştırılması, toplama sistemlerinin güçlendirilmesi ve organik atıkların, geri dönüştürülebilir atıkların ve kalıntı atıkların farklı şekilde işlenmesini sağlamak anlamına gelir.

İkincisi, kompostlama, gıda geri kazanımı ve malzemelerin daha uzun süre kullanılmasını sağlayan döngüsel iş modelleri gibi, hâlihazırda kanıtlanmış ve ölçeklenebilir çözümlere yatırım yapmak için büyük bir fırsat vardır. Bunlar genellikle hızlı sonuçlar verebilen, daha düşük maliyetli müdahalelerdir.

Üçüncüsü, sıfır atık, altyapının tasarımından pazarların ve tedarik zincirlerinin işleyişine kadar, şehirlerin planlama ve büyüme süreçlerine entegre edilmelidir.”

“Gıda İsrafı Bölgelere Göre Çok Farklı Şekillerde Ortaya Çıkıyor”

Gıda israfının bölgelere göre çok farklı şekillerde ortaya çıktığını söyleyen Ağırbaş, “Küresel Güney’in birçok bölgesinde asıl sorun, depolama, nakliye ve soğuk zincir altyapısındaki eksikliklerden kaynaklanan değer zinciri kayıplarıdır. Afrika’daki bir çiftçinin, hasat ettiği ürünleri uygun şekilde depolayabilme imkânına ve uygun fiyatlı, su ve hava geçirmez depolama alanlarına erişime sahip olsaydı neler yapabileceğini bir düşünün. Sonuçta, sıfır atık, günlük yaşamın bir parçası hâline geldiğinde, şehirlerin sürdürülebilir bir şekilde büyüme ve gelişme sürecine entegre olduğunda ve insanların tüketim alışkanlıklarında, kaynakların yönetiminde ve sistemlerin atığa müdahale etmek yerine onu önleyecek şekilde tasarlanmasında görünür olduğunda işe yarar” ifadelerini kullandı.

“Dünyada Her Yıl 1 Milyar Ton Gıda İsraf Ediliyor”

İklim Eylemi’nin gıda güvenliği ve gıda kaybı sorunlarının daha etkili şekilde ele alınması için nasıl kullanılabileceği sorusunu yanıtlayan Ağırbaş, “Dünya çapında her yıl yaklaşık 1 milyar ton gıda israf edilirken, yüz milyonlarca insan hâlâ açlıkla karşı karşıya. Bu, hem bir iklim krizi hem de bir kalkınma krizidir. Gıda israfı, çiftlikten sofraya kadar tüm süreç boyunca meydana geldiği için ilerleme kaydedebileceğimiz en somut alanlardan biridir. Küresel gıda israfını sadece yüzde 20 oranında azaltırsak, dünyadaki açlığı tamamen ortadan kaldırma gücüne sahip oluruz. İşte bu nedenle Sıfır Atık, sadece atıkları daha iyi yönetmekle ilgili değildir. Bu, üretim ve tüketim biçimimizi temelden değiştirmek, atık oluşmadan önce önlemek, her aşamada verimliliği artırmak ve her kaynağı ekonomiye geri kazandırmakla ilgilidir. COP31, bunu açıkça, resmî olarak ve siyasi bir öncelik olarak dile getiren ilk COP’tur. Bu konunun küresel önemi, 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak belirleyen BM Genel Kurulu kararıyla zaten kabul edilmiştir; bu karar, bu alanda eylemlerin yönlendirilmesine ve ölçeklendirilmesine yardımcı olan bir Danışma Kurulu tarafından desteklenmektedir” dedi.

“Gıda İsrafı COP31’de Önceliklerden Olacak”

İklim Eylem Gündemi’nin, gıda güvenliği ve gıda atığı gibi birbiriyle bağlantılı sorunları çeşitli girişimlerle ele aldığını vurgulayan Ağırbaş, şunları söyledi:

“Örneğin, Global EverGreening Alliance, arazi restorasyonunu ve rejeneratif tarımı hızlandırmakta, 20 milyon küçük çiftçi ve hayvancılıkla uğraşan hane halkının bozulmuş arazileri restore etmesine destek olmakta, 5 milyar dolarlık finansman sağlamakta ve 2030 yılına kadar üretken, iklime dirençli arazileri sürdürmek için 20’den fazla ülkede politika reformları gerçekleştirmektedir.

Ayrıca, Global FoodBanking Network’ün ev sahipliğinde, Kenya da dâhil olmak üzere 50 ülkedeki 60’tan fazla yerel gıda bankası kuruluşunun katılımıyla, gıda kurtarma ve israfın azaltılması yoluyla gıda güvenliğini geliştirmeyi amaçlayan bir plan var. Bu plan, 2030 yılına kadar yıllık 50 milyondan fazla insana gıda sağlamak, 1,3 milyar tona kadar gıda kaybı ve israfını azaltmak ve 4,65 gigaton sera gazı emisyonunu düşürmeyi hedefliyor.

COP31, kâğıt üzerindeki iklim taahhütleri ile sahadaki sonuçlar arasındaki uçurumu kapatmaya odaklanıyor. Gıda israfı, bu uçurumu kapatmak için en somut adımların atılabileceği alanlardan biri. Planlarımız var, ortaklarımız var ve bunu açıkça bir öncelik hâline getiren yeni bir COP Başkanlığı var.”

“Gençlerin Çözümleri İklim Eylemi Gündemi’nin Bir Parçası”

“Küresel İklim Eylem Gündemi, Afrika’da gençlerin öncülüğündeki iklim çözümlerini desteklemek ve yaygınlaştırmak için ne yapabilir?” sorusuna yanıt veren Ağırbaş, “Bu gençlerin öncülüğündeki iklim çözümlerinden bazıları hâlihazırda Eylem Gündemi’nin bir parçasıdır. Bir örnek, 15 ile 35 yaş arasındaki yerli gençleri iklim dostu tarım ve agroekoloji yoluyla gıda sistemlerini dönüştürmeleri için güçlendiren Zambiyalı bir kuruluş olan Genç Yeni Çiftçiler Girişimi’dir. 500.000’den fazla gençten oluşan bir ağa sahip olan YEFI, yeşil işler, politika savunuculuğu ve kapsayıcı gıda sistemleri için dayanıklılığı teşvik etmektedir. Örgütü yöneten Richard Kachungu, 2014’ten bu yana 50.000’den fazla genç çiftçiye sürdürülebilir arazi yönetimi konusunda eğitim vermiş, gelirlerini ortalama yüzde 40 artırmış ve 2.000 hektardan fazla bozulmuş araziyi rehabilite etmiştir” dedi.

“COP Şampiyonu Olarak Rolüm Resmî Müzakereler Arasında Bir Köprü Olmak”

COP Şampiyonlarının rolünün bir başka kısmının da yerel ve gençlik öncülüğündeki çalışmaları bir platform hâline getirerek COP sürecinde uluslararası görünürlük kazandırmak olduğunu söyleyen Ağırbaş, iklim eylemini şekillendiren bir dizi genç liderle iş birliği yapıldığını söyledi.

“Aklıma, Afrika’nın önceliklerinin COP’ta alınan kararlara yansıtılmasını sağlamak için pan-Afrika iklim ağı kuran Uganda’daki Michael Kakande geliyor. Onun ekibi ayrıca, gençlerin iklim krizi ve bunun hayatları üzerindeki etkisini konuşabilecekleri güvenli bir alana sahip olmalarına yardımcı olmak için 38 ülkede 846 iklim kafesi düzenledi. Ya da Liberya’daki Kadiatu Sheriff’i; neredeyse hiç resmî hizmetin bulunmadığı bir şehirde 630’dan fazla kadın ve genci atık yönetimi ve geri dönüşüm konusunda eğitti. Ve Maryam Bello, iklim felaketlerinden etkilenen 10 toplulukta teletıp ve mobil sağlık merkezleri kullanarak 100.000 kişiye sağlık hizmeti sağladı.

Şampiyon olarak benim rolüm, bu tür gönüllü iklim girişimleri ile COP’ta gerçekleşen daha resmî müzakereler arasında bir köprü olmak. Bu yüzden Nairobi’deki Afrika Kentsel Forumu’ndayım. Gayriresmî yerleşim yerleri de dâhil olmak üzere yerel liderler, kadınlar ve gençlerle görüşüyorum. Onlar adına konuşmak için değil – onlar kendileri adına konuşabilirler – ama bana söylediklerini diplomatlar, iş dünyası liderleri vb. ile yaptığım her görüşmeye taşımak için. Şampiyonun rolü budur.”

İklim Eylemi İçin COP31’e Güçlü Katılım Çağrısı

Son olarak Afrikalı delegeler ve paydaşlara COP31 sürecine ilişkin vermek istediği mesaj sorulan Ağırbaş, şöyle konuştu:

“İklim çözümleri herkese uyan tek bir reçete değildir. Bir bölgede işe yarayan bir şey, başka bir bölgede işe yaramayabilir. Eylem Gündemi, hâlihazırda işe yarayan uygulamaları yaygınlaştırmak ve bunların ölçeklendirilmesi için gerekli finansal ve siyasi desteğe bağlamak amacıyla oluşturulmuştur.

Afrika, arazi restorasyonu, döngüsel ekonomi ve topluluk öncülüğünde uyum konusunda gezegendeki en önemli iklim çözümleri kaynaklarından biridir. Şampiyonun rollerinden biri, COP süreçleri arasında sürekliliği sağlamaktır. Bu nedenle, sadece Türkiye’deki COP31 için değil, Etiyopya’daki COP32 için de ileriye dönük planlar yaparken bu çözümleri Eylem Gündemi’ne dâhil etmeyi sağlamak benim için özel bir önceliktir.

Kıtada enerji, biyolojik çeşitlilik, tarım, şehirler ve insani kalkınmayı kapsayan 58 girişimimiz devam etmektedir ve en büyük ve en iyi çözümlerin sadece kıtada değil, küresel ölçekte yaygınlaştırılması gerekmektedir. Eylem Gündemi, onu şekillendiren aktörler kadar güçlüdür. Eylem Gündemi’nin güçlendirmek üzere tasarlandığı türden çalışmaları tam olarak yansıtan başka Afrika çözümleri de bulunmaktadır ve ben de onların bize katılmasını rica ediyorum.”

“İklim Finansmanı Çözümlerini Dünya Çapında Yaygınlaştırmamız Gerek”

Ağırbaş, İklim Eylemi Gündemi’ni güçlendirmek için bazı çözüm örneklerini de paylaştı:

“Örneğin, finans alanında, Afrika İklim Riski Sigorta Uyum Çerçevesi (ACRIFA), 40 milyondan fazla çiftçi ve küçük işletme için iklim sigortasını yaygınlaştırmak üzere tasarlanmış 1 milyar ABD doları tutarında bir girişimdir. Öte yandan, Afrika İklim İnovasyon Anlaşması ve Afrika İklim Fonu, 2030 yılına kadar 1.000 adet Afrika öncülüğünde iklim çözümü hedefiyle, her yıl 50 milyar dolarlık katalitik finansman sağlamayı taahhüt etmektedir.

Döngüsel ekonomi konusunda: Afrika Döngüsel Ekonomi Fonu ve Afrika Döngüsel Ekonomi İttifakı, Afrika’da kapsayıcı ve yeşil büyüme stratejilerini ilerletmektedir. Gençlik konusunda ise: YouthADAPT Challenge, gençlerin öncülüğündeki iklim çözümlerini desteklemekte ve finanse etmektedir.

Son olarak, şehirler konusunda, özellikle burada Afrika Kentsel Forumu’nda konuyla ilgili olarak Kentsel Yoksullarla İklim Direncini Güçlendirme (BRCUP) programı, yirmi ülkeden oluşan bir pilot uygulama kapsamında kentsel yoksulların yaşam koşullarını iyileştirmektedir.

Bu girişimler hâlihazırda iyi bir şekilde ilerlemektedir. Eylem Gündemi’nin sunabileceği şey, birbirimizle, küresel finansmanla ve COP’taki siyasi süreçle bağlantı kurmaktır. Bu çözümleri daha hızlı yaygınlaştırıp dünya çapında daha fazla insana ulaşmamızın yolu budur. Ben de bunu inşa etmek için buradayım.”

Sıfır Atık Vakfı tarafından “Antalya’ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık” temasıyla gerçekleştirilecek olan forum; hükümet temsilcileri, uluslararası kuruluşlar, akademi, özel sektör ve sivil toplumun üst düzey katılımıyla küresel çevre politikalarının şekillendiği stratejik bir platform niteliği taşıyacak. Sıfır Atık Forumu’nun 150’den fazla ülkeden katılımcıyı, 500’ün üzerinde kurumsal paydaşı ve 5 binden fazla uluslararası konuğu İstanbul’da buluşturması bekleniyor.

Sıfır Atık Hareketi, global iklim politikalarına yön veriyor

Vakfın Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi, kısa sürede ulusal bir çevre politikası olmanın ötesine geçerek küresel ölçekte örnek gösterilen bir modele dönüştü. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 30 Mart’ın “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan edilmesiyle birlikte Türkiye’nin öncülüğünde şekillenen bu yaklaşım, artık çok taraflı diplomasi, kalkınma politikaları ve iklim müzakereleriyle doğrudan ilişkilendiriliyor. Bu kapsamda İstanbul’da düzenlenecek Forum, kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, akademiyi, özel sektör temsilcilerini, finans kuruluşlarını ve uluslararası organizasyonları bir araya getirerek çok paydaşlı bir dönüşüm zemini oluşturacak.

"Hedefimiz COP31'e uygulanabilir çıktılarla katkı sunmak"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, İstanbul’da düzenlenecek Forum’un, sıfır atık yaklaşımını küresel iklim müzakerelerinin merkezine taşıyan stratejik bir hazırlık platformu niteliği taşıdığını belirterek şunları kaydetti:“COP31 sürecine ilerlerken, sıfır atık yaklaşımını iklim eyleminin ayrılmaz bir parçası olarak konumlandırmak zorundayız. İstanbul’da gerçekleştireceğimiz bu kapsamlı buluşma; hükümetler, yerel yönetimler, finans kuruluşları, özel sektör ve gençleri aynı zeminde bir araya getirerek yalnızca sorunları tartışan değil, uygulanabilir ve ölçülebilir politika önerileri geliştiren güçlü bir iş birliği altyapısı oluşturacaktır. Hedefimiz; sıfır atık yaklaşımını küresel iklim ajandasının belirleyici bileşenlerinden biri haline getirmek ve COP31’e somut, uygulanabilir çıktılarla katkı sunmaktır.”

100’ün üzerinde Bakan İstanbul’da buluşacak

Forum kapsamında 100’den fazla ülkenin çevre, iklim, enerji ve sürdürülebilirlik alanlarından sorumlu bakanlarının İstanbul’da bir araya gelmesi bekleniyor. Bu düzeyde bir katılım, organizasyonu yalnızca bir tematik zirve olmaktan çıkararak küresel çevre diplomasisinin en güçlü buluşma noktalarından biri haline getiriyor. Bakanlar düzeyindeki oturumlarda; ‘Döngüsel ekonomi politikaları’, ‘Plastik kirliliği ile mücadele’, ‘Atık yönetiminde küresel standartların uyumlaştırılması’, ‘İklim finansmanı ve yeşil yatırımlar’, ‘Gelişmekte olan ülkeler için kapasite geliştirme mekanizmaları’ gibi başlıklarda somut politika önerileri ele alınacak.

Üç gün sürecek çok boyutlu politika gündemi

Sıfır Atık Forumu 2026 kapsamında, üç gün boyunca eş zamanlı olarak gerçekleştirilecek çok sayıda panel ve oturumda sıfır atık yaklaşımının farklı boyutları kapsamlı şekilde değerlendirilecek. Programda öne çıkan başlıklar arasında: ‘Gıda israfının önlenmesi, ‘Organik atık yönetimi ve metan emisyonlarının azaltımı’, ‘Döngüsel ekonomi finansmanı ve sürdürülebilir yatırım araçları’, ‘Şehirlerde sıfır atık uygulamaları ve yerel yönetim modelleri’, ‘Plastik kirliliği ve küresel politika süreçleri’, ‘Yeniden kullanım sistemleri ve ürün onarımını teşvik eden mekanizmalar’, ‘Enerji sistemlerinde atık önleme stratejileri’, ‘Tekstil ve moda sektöründe döngüsel dönüşüm’ yer alıyor.

COP31 öncesi küresel ajandayı belirleyecek

Forum, Türkiye’nin ev sahipliği ve başkanlığında 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Konferansı’nın 31. Oturumu (COP31) öncesinde ülkelerin pozisyonlarını netleştireceği ve ortak deklarasyon zeminini güçlendireceği en kapsamlı platform olarak konumlanıyor.

Üç gün sürecek program kapsamında: ‘Yüksek Düzeyli Bakanlar Oturumları’, ‘Küresel İyi Uygulama Sunumları’, ‘Gençlik ve Yerel Yönetimler Oturumları’, ‘Özel Sektör ve Yeşil Finans Panelleri’ yer alacak. Ayrıca döngüsel üretim modelleri, ileri geri dönüşüm teknolojileri ve sürdürülebilir tasarım çözümleri geniş bir sergi alanında uluslararası paydaşlarla buluşturulacak.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından, Türkiye’nin 81 ilinde hayata geçirilmesi planlanan “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” serisinin Tekirdağ ayağı 7 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirildi.

253’ü tüzel olmak üzere yaklaşık 300 kişinin katılımıyla gerçekleşen çalıştayda; il düzeyinde çevre ve insan sağlığının korunması, kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve çevre bilincinin yaygınlaştırılması, sıfır atık uygulamalarını güçlendirmek ve yerel aktörlerin katkılarını belirleyerek ulusal stratejilere ışık tutmak amacıyla dört ana blok altında yapılandırılan 14 tematik masada kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Sıfır Atık Vakfı ve Tekirdağ Valiliği himayelerinde; Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlenen çalıştaya şehrin üst düzey protokolü katılım gösterdi.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından başlayan çalıştayda; Sıfır Atık Vakfı Genel Müdürü Sayın Mustafa Erdağı, Tekirdağ Valisi Sayın Recep Soytürk, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Aşık, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Mümin Şahin, Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürü Sayın Mehmet Aksoy ve Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sayın Ali Kemal Atlı hitaplarda bulundu.

Sıfır Atık Vakfı Genel Müdürü Mustafa Erdağı, 2023 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi liderliğinde kurulan Vakfın faaliyetlerini yaklaşık 2,5 yıldır ulusal ve uluslararası alanda yürüttüğünü belirterek, “Ulusal tarafta illerimizde sıfır atık süreçlerini irdelediğimiz, bu alandaki aksaklıkları ve giderilmesi gereken eksiklikleri tespit etmeyi arzu ettiğimiz ve aslında bir sivil toplum kuruluşu olarak yerel ve merkezi otoriteye bu alandaki önerilerimizi sunduğumuz sıfır atık çalıştaylarını düzenliyoruz” dedi.

Erdağı, “Bu yıl ülkemizde yapılacak olan COP31 konferansı için de aslında bir hazırlık çalışması olan bu çalıştaylar, illerimizde temas edilen tüm hususlarla ilgili sıfır atık süreçlerini irdelemek ve bir rapor hazırlığı çalışmasıdır. Bu çalıştaylar ve sonucunda elde edilecek raporlar, ülkemizin genelinde sıfır atık süreçlerini toplu halde görmemizi ve hangi alanlarda çalışma yapılması gerektiğini bizlere gösterecek” ifadelerini kullandı.

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Aşık ise çevre, iklim değişikliği ve atıkla mücadelenin hem bölge, hem ülkemiz hem de dünya için temel problemler arasında olduğunu belirterek, “Birlikte hareket etmek son derece kıymetli. Emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz. Biz Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi olarak ilimizdeki tüm atıkların toplanması ve bertarafı, atık suların arıtılması ve deşarjıyla ilgili çalışmalar yürütmekteyiz” dedi.

Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Ali Kemal Atlı, çalıştayın çevre koruma bilincine katkısına vurgu yaparak, “Bu çalıştay toplum genelinde sıfır atık bilincinin güçlendirilmesi, çevresel farkındalığın artırılması için büyük önem taşıyor. Özellikle gıda israfının önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması geleceğimiz adına atılacak en önemli adım” ifadelerini kullandı.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Projesi’nin birçok uluslararası ödüle layık görüldüğünü belirten Atlı, “Yaşanabilir bir dünya bırakmak adına hepimize önemli sorumluluklar düşmektedir” mesajını verdi.

Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Aksoy ise Tekirdağ’daki kurumların sıfır atık konusuna verdiği öneme dikkat çekerek, “Çalıştay, sonuçları itibarıyla inşallah diğer illere örnek olur. Kimyasal atıklarla ilgili yaptığımız çalışmalar var. Kimyasal gübrelerin ne kadar kullanılacağı ilimizde takip altında. İlaçların tamamı barkodlu. Hangi bitkide, hangi parselde kullanıldığı da belli. Dünyanın iklim kriziyle karşı karşıya olduğu bir sistemde bizim elimizden bir şey gelmez deme lüksümüz yok” dedi.

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin, çevre kirliliği ve israfın önlenmesi noktasında Sıfır Atık Vakfı’nın bir paradigma değişimi başlattığını belirterek, Vakfın kurulmasına öncülük eden Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye teşekkür etti.

Şahin, “Sıfır Atık vizyonu bugün bizlere sürdürülebilir bir gelecek için rehberlik etmektedir. Bugün Türkiye’nin COP31 sürecinde kararlılığını yerel düzeyde pekiştirmek için bir araya geldik. Her alanda israf zincirlerini kıracak kararlılıkla burada bulunuyoruz. Gün boyunca 14 tematik masadaki çalışmalarla somut hedefler içeren hedef belgesini hazırlayacağız” dedi.

Tekirdağ Valisi Recep Soytürk ise Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğindeki Sıfır Atık Vakfı’nın çalışmalarını büyük bir gururla izlediklerini belirterek, “Birleşmiş Milletler’deki çalışmalar bizim için gurur verici. Bugün de yerelde yani Tekirdağ’da bu çalışmalar tartışılacak ve sonuçlar vermiş olacak” dedi.

“Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasının önemine değinen Vali Soytürk, “İsraf maalesef günümüzde oldukça yaygın. Özellikle geçen sene ve bu sene çok rahatsız olduğumuz bir konu var; su israfı. Belediyelerimiz yoğun bir şekilde çalışıyor. DSİ barajlar yapıyor ama bir taraftan bizim israf etmememiz, biriktirmemiz lazım” ifadelerini kullandı.

Ergene Havzası’na yönelik çalışmalara da değinen Vali Soytürk şöyle konuştu:

“Büyükşehir Belediyemiz, yerel belediyelerimiz atıklarla ilgili çalışmalar yapıyor ama belki de en büyük atık çalışması Ergene Havzası’nda yapılmıştır. Her bir fabrikanın atığı arıtılmakta ve sayaç sistemi ile denetlenmektedir. Şu anda bir çalışma daha yapıyoruz. Suyun kaynağından denize dökülünceye kadarki arada ölçümler yapıyoruz. Görüyoruz ki bugün evsel atıklar en az sanayi kadar kirletici. Bütün evsel atıkları OSB’de arıtmayla ilgili bir protokol çalışması yapıyoruz. Çok yakın bir tarihte bunu da imzalayacağız. Ergene Nehri ve çevremiz daha temiz olacak inşallah.”

Tekirdağ’ın Sanayi, Tarım ve Kıyı Ekosistemleri Masaya Yatırıldı

Başarıyla tamamlanan Tekirdağ Sıfır Atık Çalıştayı, yerel dinamiklerin ulusal politika yapım süreçlerine entegre edilmesi açısından önemli çıktılar ortaya koydu. Çalıştayda; kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör temsilcileri ve gönüllüler çok paydaşlı bir yaklaşımla bir araya geldi. Katılımcılar, Tekirdağ’ın sanayi, tarım ve kıyı ekosistemleri gibi kendine özgü yapısını dikkate alarak israfın önlenmesi, atık oluşumunun azaltılması ve kaynak verimliliğinin artırılmasına yönelik çözüm önerileri geliştirdi.

Öneriler Ortaya Konuldu, Sorunlar Belirlendi

14 tematik masa kapsamında yürütülen çalışmalarda; su yönetimi ve sulama verimliliğinden sanayi dönüşümüne, gıda ve organik atık yönetiminden kıyı ve deniz ekosistemlerinin korunmasına kadar geniş bir yelpazede değerlendirmeler yapıldı. Tekirdağ’ın Marmara Denizi’ne kıyısı olan stratejik konumu ve güçlü üretim altyapısı çerçevesinde geliştirilen öneriler, ilin sürdürülebilir kalkınma perspektifine katkı sağlayacak somut adımlar olarak öne çıktı. Sorun alanları net biçimde belirlendi.

Sonuç Raporu, Tekirdağ İçin Referans Doküman Olacak

Çalıştay sonucunda elde edilen veriler, Tekirdağ’a özgü uygulanabilir politika önerilerine dönüştürülerek ulusal sıfır atık stratejileriyle uyumlu hale getirilecek. Hazırlanacak sonuç raporu, ilgili kurum ve paydaşlarla paylaşılacak ve karar alma süreçlerinde referans doküman olarak kullanılacak. Tekirdağ Sıfır Atık Çalıştayı, yerelden güç alan bir yönetişim modeliyle Türkiye’nin sıfır atık hedeflerine katkı sunan önemli bir adım olarak tamamlandı.

COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları

Sıfır Atık Vakfı tarafından, ilgili ilin valiliği himayesinde hayata geçirilen “COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları”, Türkiye’nin sıfır atık vizyonu doğrultusunda yerel düzeyde elde edilen verileri, gözlemleri ve iyi uygulama örneklerini ulusal stratejiyle uyumlu, koordineli ve ölçülebilir bir sürece dönüştürmek amacıyla yürütülmektedir.

Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları; kamu, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum, özel sektör ve gönüllüleri ortak bir platformda buluşturarak ilin özgün ihtiyaçlarına yönelik çözüm önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları, her ilin kendi önceliklerini ve sorun alanlarını belirlediği; buna karşılık ortaya çıkan çıktıların ulusal sıfır atık politikalarıyla uyumlu hale getirildiği çok katmanlı bir yönetişim modeli üzerine inşa edilmiştir. Bu kapsamda her il:

• Kendi israf ve atık kaynaklarını tespit eder,
• Yerel çözümler ve uygulama önerileri geliştirir,
• Yıllık hedeflerini tanımlar,
• Ulusal düzeyde karşılaştırılabilir ve izlenebilir bir sürecin parçası olur.

Bu yaklaşım, sıfır atık politikalarının yalnızca merkezden değil, yerelden güç alan bir anlayışla şekillenmesini hedeflemektedir.

14 Tematik Masa ile Kapsamlı Değerlendirme

“Tekirdağ Sıfır Atık Çalıştayı” kapsamında dört ana blok altında yapılandırılan 14 tematik masa aracılığıyla; israfın önlenmesi, atık oluşumunun azaltılması, geri dönüşüm ve geri kazanım uygulamaları, döngüsel ekonomi, yerel yönetimlerin rolü, sıfır atık eğitim ve farkındalık çalışmaları, yenilikçi uygulamalar ve iyi örnekler gibi başlıklar çok paydaşlı bir perspektifle değerlendirildi.

Doğa ve Kaynak Yönetimi

1. İklim, Afet ve Doğa Yönetimi
2. Su Yönetimi ve Sulama Verimliliği
3. Sıfır Atık Mavi – Sucul Ekosistemler, Denizler ve Kıyılar

Üretim ve Tüketim Döngüsü
4. Gıda ve Organik Döngü
5. Ambalaj, Plastik ve Tek Kullanımlık Ürünler
6. Tekstil, Mobilya ve Tüketim Malları
7. Enerji ve Ulaşım Dönüşümü
8. Sanayi, Ticaret ve Dönüşüm Ekonomisi

Yaşam Alanları ve Hizmet Sektörleri
9. Kamusal Alanlar, Parklar ve Meydanlar
10. Turizm, Otelcilik ve Etkinlik Yönetimi

Davranış, Yönetişim ve Finansman
11. Kültürel, Eğitsel ve Toplumsal Dönüşüm
12. Yönetişim ve Kurumsal Sistemler
13. Finansman, Teşvik ve Dönüşüm Ekonomisi
14. Veri Yönetimi ve İstatistik

Tematik masa çalışmalarında elde edilen çıktıların; Tekirdağ’a özgü çözüm önerileri sunmasının yanı sıra, ulusal düzeyde politika geliştirme süreçlerine katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Yerel Deneyimler Ulusal Politikalara Taşınıyor

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonuyla, Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde yürütülen Türkiye Sıfır Atık Çalıştayları; yerelde ortaya çıkan ihtiyaçları, sorunları ve iyi uygulama örneklerini sistematik biçimde analiz ederek ulusal sıfır atık vizyonuna somut ve uygulanabilir katkılar sunmayı amaçlamaktadır. Çalıştay sonuç raporları ilgili kurum ve paydaşlarla paylaşılacak ve karar alma süreçlerinde referans doküman olarak kullanılacaktır.

Tekirdağ Sıfır Atık Çalıştayı; israfla mücadelede yerel aktörlerin etkin rol üstlendiği, ortak aklın ve iş birliğinin güçlendiği bir platform olarak Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunmayı hedeflemektedir.

Küresel ölçekte yılda yaklaşık 1,3 milyar ton gıda israf edilirken, aynı dönemde milyonlarca insan açlıkla mücadele ediyor. Üretimden tüketime kadar uzanan süreçte yaşanan kayıpların önlenmesi, hem ekonomik hem de insani açıdan kritik önem taşıyor.

Ağırbaş, mevcut kaynakların dünya nüfusunu beslemek için yeterli olduğunu vurgulayarak, “Sorun üretim değil, israf. Gıda kayıplarını yüzde 20 azaltabilirsek açlık büyük ölçüde ortadan kalkar” dedi.

Sıfır Atık hareketi küreselleşti

2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Projesi’nin kısa sürede uluslararası bir harekete dönüştüğünü belirten Ağırbaş, Türkiye’de başlayan çalışmaların bugün 193 ülkeye yayıldığını ifade etti. Projenin, çevre bilincinin artmasına ve ekonomiye katkı sağladığına dikkat çekti.

“İhtiyacın kadar al” çağrısı

Gıda israfının önüne geçmek için bireysel farkındalığın önemine değinen Ağırbaş, vatandaşlara şu çağrıda bulundu:
“Tabağınıza yiyebileceğiniz kadar alın. Küçük gibi görünen bu alışkanlıklar, büyük bir küresel sorunun çözümünde belirleyici olabilir.”

Yerelden çözümler geliştiriliyor

Sakarya’da düzenlenen çalıştayda gıda israfı, su yönetimi ve enerji verimliliği gibi başlıklar ele alındı. Kadın kooperatiflerinden gençlere kadar geniş bir katılımın sağlandığı toplantılarda, yerel sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirildi ve raporlandı.

Gözler COP31 Zirvesi’nde

Kasım ayında düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi kapsamında Türkiye’nin önemli bir rol üstleneceğini belirten Ağırbaş, kamu kurumları, üniversiteler ve sivil toplumun sürece aktif katılımı için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

İklim ve vicdan vurgusu

İklim değişikliğinin etkilerinin giderek arttığını ifade eden Ağırbaş, tüm çevre politikalarının “vicdan” temelinde şekillenmesi gerektiğini belirtti. Yağış rejimlerindeki değişim ve kırsalda artan zorlukların, sürdürülebilir çözümleri zorunlu kıldığını dile getirdi.