Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, resmi ziyaret kapsamında bulunduğu Irak'ın başkenti Bağdat'taki temaslarını sürdürüyor. Bakan Bayraktar, temasları çerçevesinde Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ile bir araya geldi. Görüşmede, petrol, doğal gaz ve elektrik alanlarında iş birliği imkanları masaya yatırıldı.

Bağdat temasları sonrasında gazetecilere açıklamalar yapan Bakan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın akışının devam etmesi noktasında son birkaç haftadır yoğun bir şekilde çalıştıkları dile getirdi. Mevcut anlaşmanın bu ay sonuna doğru biteceğini açıklayan Bayraktar, 'Sürecin aksamadan devamını sağlayacak kısa dönemli, önümüzdeki 12 ayı kapsayacak bir anlaşmayı son aşamaya getirdik. Önümüzdeki günlerde imzalamayı ve kamuoyu ile paylaşmayı hedefliyoruz. Irak'tan Ceyhan'a petrol akışı devam edecek' dedi.

'Hattı Basra'ya kadar uzatabilmek önemli bir alternatif'

Bakan Bayraktar, Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin bu ay sonuna doğru Türkiye'yi ziyaret edeceğini belirterek 'Bütün hedefimiz, ortak olarak baktığımız nokta, bu hattın kapasitesini tümüyle kullanmak hatta kapasite artışını yapabilmek. Hattı Basra'ya kadar uzatabilmek, Basra'da üretilen petrolü bu hat üzerinden Ceyhan'a ve oradan da dünya piyasalarına sunmak da önemli bir alternatif' diye konuştu.

Kısa dönemli akışı devam ettirecek sözleşmenin yanı sıra esas itibarıyla on yılları düşünerek petrol, doğal gaz ve elektrik alanında iki ülkeyi bağlayacak hatları geliştirmek için de görüştüklerini anlatan Bayraktar, önümüzdeki aylardan itibaren bunların hepsini somut projelere dönüştüreceklerini ümit ettiğini dile getirdi.

İki buçuk milyon varil hedefi

Bakan Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın kapasite artırımı ile ilgili bir soru üzerine, 'Bizim Silopi'den Ceyhan'a olan kısımda 1 buçuk milyon varil günlük bir kapasite var. Hedeflediğimiz şey, mevcut kapasiteyi tümüyle kullanabilmek ama bölgenin potansiyeline bakarsak başka üreticileri de bu oyuna dahil etmemiz gerekir. Eğer onların da bu konuda ihtiyacı ve ilgisi varsa onlara da kapıyı açmak mümkün olabilir. Dolaysıyla bunu 2 buçuk milyon varillik bir petrol boru hattına dönüştürmek mümkün olabilir' yanıtını verdi.

Irak'ın elektrik ihtiyacına Türkiye'den doğal gaz getirme çözümü

Irak'ın elektrik ihtiyacı ile ilgili bir soruyu da cevaplandıran Bakan Bayraktar, Irak'ın çok önemli miktardaki elektrik ihtiyacı konusunda Türkiye olarak iki temel çözümlerinin olduğunu ifade etti. Bayraktar, bunlardan bir tanesinin mevcut iletim hattının kapasitenin artırılması olduğuna işaret ederek, 'İkinci çözümü bugün kendilerine önerdik. O da Türkiye üzerinden Irak'a doğal gaz getirmek. Irak'ta gaz bulamadığı için çalışamayan mevcut santraller var. Belki yeni yapılacak doğal gaz santralleriyle de daha kalıcı, daha uzun dönemli bir elektrik arzını buraya sağlayabilmek' dedi.

Bu iki çözüm önerisi üzerinde de çalıştıklarının altını çizen Bakan Bayraktar, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin sınırında şu anda doğal gaz var. Irak tarafında yapacağımız doğal gaz boru hatlarıyla bir süre, belki birkaç yıl doğal gaz ihtiyacını oradan karşılarız. Ama daha sonra ilerleyen dönemde, Irak'ta üretilen veya Körfez'de üretilen başka doğal gaz kaynaklarını aynı boru hattını kullanarak bu sefer ters akışla Türkiye'ye, Türkiye üzerinden Avrupa'ya götürme gibi projeleri de birlikte gerçekleştirmek istiyoruz.'

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, resmi ziyaret kapsamında Irak'ın başkenti Bağdat'a geldi. Bakan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ile görüştü. Bakan Bayraktar, görüşmeye ilişkin yaptığı açıklamada, 'Çeşitli temaslarda bulunmak üzere Irak'ın başkenti Bağdat'tayız. Irak Petrol Bakanı Sayın Basim Muhammed Hüdeyir ile verimli bir görüşme gerçekleştirdik. Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı başta olmak üzere petrol ve doğal gaz alanlarında geliştirebileceğimiz iş birliği başlıklarını değerlendirdik. Mevcut altyapının en etkin şekilde kullanılması ve yeni bağlantılarla desteklenmesi enerjideki ortak vizyonumuzun temelini oluşturuyor. Bu vizyon doğrultusunda, Kalkınma Yolu Projesi'ni yalnızca bir ticaret ve ulaştırma koridoru olarak değil aynı zamanda bölgesel bir enerji hattına dönüştürme hedefiyle çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Irak'ta yeni kurulan Hükümet ile koordineli ve yakın bir iş birliği anlayışıyla ilerlemeyi önemsiyoruz. Bu kapsamda atılacak somut adımların, iki ülke arasındaki ortaklığı daha ileri bir seviyeye taşıyacağına inanıyoruz' dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, resmi temaslarda bulunmak üzere Irak'a geldi. Arakçi başkent Bağdat'ta Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile bir araya geldi. İkili, görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. İranlı Bakan, mevkidaşıyla Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler ile bölgesel güvenliği ele aldıklarını belirtti. Ziyaretinin amacına değinen Abbas Arakçi, 'Bu ziyaretin ilk amacı, Irak hükümeti ve halkına, İran'a verdikleri değerli destek ve dayanışmadan dolayı teşekkür etmektir. Ziyaretin ikinci amacı, Irak'taki yeni hükümeti tebrik etmektir. Bu, Sayın Ali Zeydi başkanlığında kurulan yeni hükümetin ardından gerçekleştirdiğim ilk ziyarettir. Bu fırsatı değerlendirerek, yeni hükümetin kurulmasından dolayı kendisini ve ayrıca değerli kardeşim Sayın Fuad Hüseyin'in Dışişleri Bakanı olarak yeniden seçilmesini tebrik ediyorum. İran ile Irak arasındaki iyi ilişkilerin ve stratejik ortaklığın sürdürülmesinin önemini vurguluyorum' dedi.

ABD ile imzalanan mutabakata değinen Arakçi, savaşın sona ermesi için mutabakatın Lübnan ile ilgili maddeler de dahil olmak üzere tüm bölümlerine uyulması gerektiğini söyledi. Arakçi, 'Ne yazık ki Siyonist yapı Lübnan'a yönelik hava saldırılarını sürdürmektedir' ifadelerini kullanarak, Washington'ın sorumluluklarını yerine getirmesi ve İsrail'i Lübnan'daki saldırılarını durdurmaya zorlaması gerektiğini vurguladı. Abbas Arakçi, 'Bu, mutabakatın ilk maddesiydi' ifadelerini kullandı.

'Herhangi bir müdahale boğazın yeniden açılmasını geciktirecektir'

Hürmüz Boğazı'nın tamamen İran kontrolü altında olduğunu söyleyen Abbas Arakçi, 'İran'a dayatılan savaşın son gelişmeleri ve ayrıca İran ile ABD arasında imzalanan mutabakat muhtırasına ilişkin gelişmeler hakkında mevkidaşıma bilgi verdim. Hürmüz Boğazı, önümüzdeki 30 gün boyunca İran'ın tam gözetimi ve yönetimi altında kalmaya devam edecek ve tüm engeller kaldırıldıktan sonra su yolunun tam kapasitesi yeniden sağlanacaktır. Üzerinde çalıştığımız konu budur. Bu sorumluluk, İran'a aittir. Bu konuda başka hiçbir taraf ya da devletin yetkisi yoktur. Bu, mutabakat kapsamında tamamen açıktır ve herhangi bir müdahale ya da tek taraflı adım, durumu daha da kötüleştirecek ve boğazın yeniden açılmasını geciktirecektir' şeklinde konuştu.

'Bölgedeki tüm ülkeleri kapsayan yeni bir çerçeveye ulaşmalıyız'

Körfez ülkeleriyle bir güvenlik çerçevesi oluşturulması çağrısında bulunan Arakçi, 'Bölgedeki tüm ülkeleri kapsayan ve bölge dışından hiçbir ülkenin varlığı ya da müdahalesi olmadan yeni bir çerçeveye ulaşmalıyız' dedi.

Irak'a teşekkür, Hamaney açıklaması

Irak hükümetine ve halkına teşekkür eden Arakçi, 'Irak halkı ve hükümeti savaş sırasında her zaman desteklerini sundu. İsrail-Amerikan saldırganlığının kurbanı olan İran halkını her zaman desteklediler. Irak halkı her zaman İranlı kardeşlerini desteklemiştir' ifadelerini kullandı.

İranlı Bakan ayrıca, ABD ile İran savaşında hayatını kaybeden İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney için Irak'taki kutsal mekanlarda cenaze töreni düzenleneceğini belirterek, 'Düzenlenmesi planlanan cenaze törenlerine ilişkin koordinasyon çalışmaları hala devam ediyor' dedi.

'Bölge güvenliği bölge halkının sorumluluğu olmalıdır'

Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ise toplantıda bölgede süren çatışmalara değinerek, 'Bölgede savaş farklı bir biçimde devam ediyor ve Hürmüz Boğazı çevresinde askeri çatışmalar yaşanıyor. Savaşın sona erdirilmesi hepimiz için bir önceliktir. Bölge güvenliği bölge halkının sorumluluğu olmalıdır. Bölge kendini çeşitli yollarla koruyabilir' diye konuştu.

Hüseyin, bölgedeki savaşın daha da genişlememesi gerektiğini belirterek, 'Irak, Körfez ülkeleri ile İran arasında güvenlik ve istikrarın sağlanmasına yönelik görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazırdır' ifadelerini kullandı.

'Bağdat, İran ile ABD arasındaki temasların kurulmasına katkı sağladı'

Hürmüz Boğazı'nın açılması ve deniz ablukasının kaldırılmasına vurgu yapan Hüseyin, boğazdaki gerilimin Irak ekonomisini doğrudan etkilediğini ve savaş nedeniyle petrol ihracatının aksamasının ülke ekonomisinde ciddi kayıplara yol açtığını söyledi. Irak'ın dış politikasının temelinde savaşın reddedilmesi ve sorunların diyalog yoluyla çözülmesinin bulunduğunu vurgulayan Hüseyin, 'Bağdat geçmişte olduğu gibi İran ile ABD arasındaki temasların kurulmasına katkı sağladı' ifadelerini kullandı. İran ile Irak arasındaki ilişkilerin tarihi, coğrafi, ekonomik ve stratejik boyutuna dikkat çeken Fuad Hüseyin, İsviçre'de Washington ile Tahran arasında varılan mutabakatın önemli olduğunu, ancak Hürmüz Boğazı çevresinde askeri hareketliliğin sürdüğünü söyledi. Hüseyin konuşmasında, Arakçi'nin kendilerine ABD ile yürütülen müzakereler ve İsviçre'deki görüşmeler hakkında ayrıntılı bilgi verdiğini de aktardı.

Irak Başbakanı Ali Zeydi, Irak televizyonuna verdiği röportajda Irak'ın petrol sektöründeki hedeflerine ve ABD ile ilişkilerine ilişkin açıklama yaptı. ABD ile güçlü bir ekonomik ortaklık kurmayı hedeflediklerini belirten Zeydi, Irak'ın hiçbir dış gücün dayatmalarını kabul etmeyeceğini vurguladı. Zeydi, gelecek 3 yıl içinde Irak'ın petrol üretimini günlük 7 milyon varile çıkarmayı hedeflediklerini belirterek söz konusu vizyonu ABD'li şirketlere ilettiklerini kaydetti.

'Irak çatışma alanı değil, diyalog ve istikrar merkezi olmak istiyor'

Irak'ın ABD ile güçlü bir ekonomik ortaklık kurma yönünde adımlar attığını belirten Zeydi, bunun tamamen Irak'ın çıkarları doğrultusunda olduğunu söyledi.

Irak'ın blok siyaseti veya düşmanlık politikası izlemediğini kaydeden Zeydi, 'Irak çatışma alanı değil, diyalog ve istikrar merkezi olmak istiyor' ifadelerini kullandı.

İran ile ilişkiler

Irak Başbakanı, Irak ile İran arasındaki ilişkilere de değinerek, Bağdat ve Tahran arasındaki temasların iyi komşuluk, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlara dayandığını belirtti. Zeydi, bu yaklaşımın bölgedeki tüm ülkeler için geçerli olduğunu söyledi. Irak'ın hiçbir taraftan dayatma kabul etmeyeceğini vurgulayan Başbakan, alınacak tüm kararların öncelikle Irak halkının çıkarları doğrultusunda şekilleneceğini ifade etti.

Körfez ülkelerine yönelik saldırı iddiaları

ABD-İran arasındaki çatışmalar sırasında Körfez ülkelerini hedef alan saldırılara ilişkin iddiaları da değerlendiren Zeydi, yürütülen soruşturmalarda Irak topraklarından Suudi Arabistan'a yönelik herhangi bir saldırının gerçekleştirildiğine yönelik delillere rastlanmadığının altını çizdi. Zeydi, gelecekte benzer ihlallerin yaşanmaması için ilgili kurumlara açık talimatlar verildiğini de sözlerine ekledi.

Irak'ta yeni Başbakan Ali Zeydi başkanlığında kurulan hükümette Türkmenlerin de yer alacağı yönündeki açıklamalar dikkat çekti. Irak Türkmen Cephesi eski Başkanı ve Irak Meclisi'ndeki Türkmen Grubu Başkanı Erşat Salihi, Türkmen halkının Irak Başbakanı Ali Zeydi hükümetinde bir bakanlıkla temsil edilmesinin garanti altına alındığını söyledi. Yeni hükümette bakanlık dosyasının resmen sonuçlandırılmasını beklediklerini belirten Salihi, Türkmenlerin yeni kabinede yer almasının siyasi bir hak olduğunu ifade ederek, kendilerine tahsis edilecek bakanlık için uygun gördükleri adayın özgeçmişini sunmaya hazır olduklarını kaydetti. Türkmenlerin hükümette etkin şekilde temsil edilmesinin Irak'taki tüm etnik ve dini bileşenlerin yönetime katılımı açısından önemli olduğunu vurgulayan Salihi, konuya ilişkin görüşmelerin sürdüğünü belirtti.

Öte yandan Salihi, Irak'taki dini ve etnik azınlıkların haklarını güvence altına alacak yasal düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını açıkladı. Irak'ın farklı etnik ve dini unsurlardan oluşan bir ülke olduğunu vurgulayan Salihi, bu çeşitliliğin bir zayıflık değil, güç kaynağı olması gerektiğini dile getirdi.