banner363

banner380

banner381

banner396

banner388

banner403

banner389

01.11.2019, 15:26 316

Mutabakat metinlerinin karşılaştırılması

Türkiye’nin Suriye’de bir güvenlik koridoru kurması amacıyla başlattığı Barış Pınarı Harekâtının sonuçları günümüzde hala devam ediyor. Böylece Suriye sorunu ile ilgili devamlı gelişmeler yaşanıyor ve kamuoyu yeni durumlarla karşılaşıyor. Ankara’da ABD heyetiyle yapılan 13 maddelik anlaşma sonrasında Rusya’yla yapılan 10 maddelik anlaşma bu harekât sonuçlarına ait müzakere sürecinin devam ettiğini gösteriyor.

Rusya ile ilgili yapılan Soçi mutabakatı, ABD ile yapılan anlaşma karşılaştırıldığında Suriye’deki sorunların sebepleri ve sonuçları açık bir şekilde ortaya çıkıyor. ABD ile yapılan görüşme konusu olan güvenli bölge konusunda bir anlaşma yapıldı. Bu anlaşmadaki sekizinci maddede Suriye’nin toprak bütünlüğüne işaret edildi. ABD ile varılan mutabakatla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK)’nin 2254 sayılı kararına uygun bir şekilde Suriye ihtilafının sonlandırılacağı belirtildi. Rusya’da bu karara karşı çıkmadı ve olumlu bir gelişme olarak gördü. Fakat bu kararda Esad’ın geleceği belirsiz bırakılmış, hangi grupların terörist olarak görüleceği kesin olarak belirtilmedi. Bu kararda “Rusya, Fransa ve ABD’nin hava operasyonlarına devam edeceği” şekilde bir madde dikkat çekiyor. Rusya ile yapılan mutabakatta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararının yer almadığı ve böylece Fransa ile ABD’nin görmezden gelindiği ve sonuçta dışlandığı görülüyor. Ayrıca BMGK’nin bu kararına uyulmaması ve gelişmelerin bu kararlar doğrultusunda olmaması bu planı etkisiz hale dönüştürdü.

Rusya ile yapılan mutabakatın ikinci maddesinde terörizmin tüm şekil ve tezahürleriyle mücadele etmek üzere YPG’den zımni olarak bahsedildi. YPG’nin silahlarının Münbiç ve Tel Rıfat yerleşim alanlarından çıkartılması ifadesi yer alıyor. ABD ile yapılan anlaşmada DEAŞ, bir terör örgütü olarak vurgulandı ve YPG oluşumundan bir terör örgütü olarak değil, sadece bölgede silahları olan ve çekilmesi gereken bir güç olarak bahsedildi. Özetle YPG, ABD ile yapılan mutabakatta bölgeden  “çekilmesi” gereken, Rusya ile yapılan mutabakatta ise “çıkartılması” gereken bir oluşum.

Rusya ile yapılan mutabakatta 1998 tarihli Türkiye ve Suriye arasında yapılan ve bebek katili, eli kanlı terör örgütü elebaşısı Abdullah Öcalan’ın Suriye’den çıkartılmasını öngören meşhur “Adana Mutabakatı”na ilk kez işaret ediliyor, ABD ile yapılan anlaşmada ise bu konudan beklendiği gibi hiç bahsedilmedi.

Rusya ile yapılan anlaşmada Türkiye sınırında Rus askeri polisi, Suriye sınır muhafızları Barış Pınarı Harekâtı’nın bulunduğu 30 kilometrelik alanın dışında kalan Suriye tarafına YPG unsurlarını ve silahlarını çıkartmak üzere gireceği ve bu işlemin 150 saat içinde tamamlanacağı belirtildi. Ardından Türkiye sınırına çok yakın stratejik konumdaki Suriye’nin Kamışlı beldesi hariç olmak üzere, Türkiye ile Suriye sınırlarının batısı ve doğusunda 10 km derinliğinde, Türk ile Rus ortak devriyesinin göreve başlaması öngörüldü. Oysa ABD ile alınan kararda güvenli bölgenin TSK’nın kontrolünde olması ve bunun uygulanması için ABD ile eşgüdümlü olarak çalışılması öngörüldü.

Türkiye ile Rusya arasında yapılan mutabakatta; Münbiç ve Tel Rıfat alanında YPG unsurlarının silahlarıyla birlikte çıkartılması kararlaştırıldı. Bu hususun ABD ile yapılan mutabakat metninde bulunmadığı görülüyor. Güvenli bölgeye mülteci dönüşleri ile ilgili bir ortak çalışma yapılması hususu Rusya ile yapılan mutabakat metnine girdi.

İki mutabakat metninin de şu anda devrede olması, Türkiye ile ABD ve Rusya arasında aynı anda ve aynı sahada eşgüdümü sağlayacak müşterek bir denetim ve doğrulama mekanizmasının nasıl etkili olarak yapılacağı sorusunu da akla getiriyor. ABD ile Ankara’ da 17 Ekim 2019 tarihinde yapılan mutabakatta; BMGK’nin aldığı 2254 sayılı karara iki defa atıf yapılmış olması, ABD’nin, Beşer Esat’ın liderliğindeki Suriye’nin  “Yasal” ama “Meşru Olmayan” siyasal iktidarını tamamen göz ardı ettiğinin en somut kanıtı olduğu değerlendiriliyor. Buna karşılık Rusya ile Soçi’de 22 Ekim 2019 tarihinde yapılan mutabakatta ise Suriye’nin siyasi birliğinden bahsedilmiş olması Beşer Esad’ın iktidarının hem Türkiye hem Rusya tarafından meşru olarak görüldüğünün açık bir kanıtı olduğu değerlendirilebiliyor.

Bu şekilde, uluslararası ilişkiler ve uluslararası hukuk bakımından birbiriyle birebir uyuşmayan ve temel siyasi kavramlarda kesin ayrılık gösteren iki mutabakat metninin eşzamanlı olarak birlikte uygulanmasının; yakın gelecekte başta yeni Suriye Anayasası hazırlık çalışmaları olmak üzere Suriye’nin yeniden siyasal yapılanmasında büyük problemlere yol açabileceği ve Suriye iç savaşının belki de şiddetinin daha da artarak devam edebileceği şimdiden öngörülebiliyor.

Yorumlar (0)
banner378
24°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 10 Ağustos 2020
İmsak 04:23
Güneş 06:02
Öğle 13:14
İkindi 17:06
Akşam 20:17
Yatsı 21:50
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25