banner397

banner363

banner380

banner381

banner396

banner361

banner388

banner403

banner389

banner404

22.03.2020, 20:22 939

Çok bilinmeyenli corona denkleminin ekonomiye etkileri

Bundan sadece birkaç ay evvel herhangi bir eş , dost veya arkadaşlar ile konuşurken Corona virüsü, karatina ve sokağa çıkma yasağı deselerdi sanıyorum birçoğumuz güler geçerdik.Gelinen noktada dünyanı bütün kıtalarında , hergün artan vaka ve ölüm haberleri herşeyi biranda altüst etti.

Burada elimden geldiğince ekonomi anlamında bir perspektif ortaya koymaya çalışırken , öngörülemeyen ve yaşanması muhtemel birçok yeni senaryoya da ülkelerin ajandalarına aldıklarını tahmin ediyorum.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poors (S&P), Corona virüsü salgınının Asya Pasifik bölgesindeki ülkelerin milli gelirlerinde toplamda 211 milyar doların yok olabileceğini anlattı.Çin için 2020 yılı büyüme tahminini yüzde 5,7’den yüzde 4,8’e çeken kuruluş, salgın nedeniyle bu yıl Avustralya, Hong Kong, Singapur, Japonya, Güney Kore ve Taylan’ın ekonomik durgunluğa (resesyon) ya da durgunluğa yakın bir noktaya gireceğini öne sürdü.Bu Asya Pasifik ağırlıklı ülkelerde yaşanması beklenen olası durağanlık aslında güney yarım kürede ciddi ve öngörülemeyen hasarlara neden olabilecektir.

Tüketiciler daha az ev dışına çıkarak , alışveriş ekonomisine olan katkıları daha da azalacağı için zaten tatilde olan fabrikalarda üretim de durma noktasına geldiğinden enteresan bir sarmala girilmektedir.Uluslararası ticaret yapan şirketler devletlerin sınırlamaları nedeniyle hem seyahatlerini ertelemekteler,hem de  ihracaat ve ihracaat hareketleri azaldığı için her sektörde talep ve arz denkleminde enteresan durumlar oluşmaya devam edecektir.

Corona virüs  nedeniyle Asya Pasifik’te  bunlar yaşanırken, ABD Merkez Bankası (FED) ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BOE) olağanüstü faiz indirimine gitmesi bir resesyon yaşanmasının önüne geçmek için adım atılması gerektiğinin sinyalini verdi. Ancak Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) elinde neredeyse hiç yeni politika aracı kalmamış olması merkez bankası üzerinde de baskı yaratıyor. Bu kriz, göreve Kasım'da başlayan ve kendini para politikası konusunda "bilge" olarak tanımlayan ECB Başkanı Christine Lagarde içinde oldukça önemli bir sınav olacağa benziyor.

Dünyanın önde gelen kredi derecelendirme kuruluşu olan Standart and Poors (S&P) Salgının tahmin edilenden daha uzun sürmesi durumunda Asya Pasifik bölgesindeki ekonomik etkisinin daha da derin olacağını belirtirken; hane halkları, şirketler, bankalar ve hükümetler dahil herkesin salgının olumsuz sonuçlarından etkileneceğini vurguladı.

Milli gelirlerinin ortalama yüzde 10’u kadar turizm geliri olan ve Çinli turistlerin toplam içindeki payının yüksek olduğu Hong Kong, Singapur, Tayland ve Vietnam’ın salgından en sert etkilenecek ülkeler olduğuna dikkat çeken kuruluş, bu ülkelerin ayrıca, elektronik ve otomotiv sektörlerindeki tedarik zinciri sektörlerinin çok yüksek ekonomik sıkıntı ile karşı karşıya olduklarını belirtti.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) dün yaptığı açıklamaya göre, salgın nedeniyle bu yıl dünyada hava yollarının toplam gelirinin 113 milyar dolar azabileceği, bunun da 2008’deki küresel finansal kriz sonrası en yüksek rakam olacağı belirtilmektedir.

Bunun dışında dünya ekonomisinde beklenmedik gelişmeler oluyor. Petrol fiyatlarında  1991 yılından bu yana ilk kez bu kadar büyük gerileme yaşandı.Sene başında 66 dolar seviyesinde olan Brent petrolün varil fiyatı, hem corona hem de Suudi Arabistan ile Rusya’nın arz kesintisinde anlaşamaması sonrası dün 31 dolara kadar geriledi. Petrole paralel olarak doğalgaz fiyatları da spot piyasada geriledi.Yıllık 40 milyar dolarlık enerji ithalatı olan Türkiye için bu gelişme ilk bakışta olumlu. Nitekim toplam enerji ithalatının yanı sıra akaryakıt fiyatlarında da bu geceden itibaren yüklü indirim gelmesi bekleniyor.Enerji fiyatlarındaki düşüş, yıllık yüzde 12 seviyesinde olan enflasyon için de olumlu haber.

ABD merkez bankası 15 Mart akşamı apar topar toplanarak faizleri 0-0,25 aralığına çekme kararı aldı. Türkiye’de 2018’de başlayan ekonomik krizde, ABD Merkez Bankası’nın (FED) 2015’te başlayan faiz artışlarının sürmesi ve bankanın bilançosunu daraltması da etkili olmuştu. Brüt dış borç stokunun milli gelirinin yüzde 60’ına ulaşması ve finans dışı özel sektörün döviz açığının 220 milyar doların üzerine çıkması nedeniyle doların faizindeki artışı Türkiye için kabus anlamına gelmişti.

Ticaret savaşları nedeniyle küresel ekonomide durgunluk olabileceği endişesiyle 2019’da faiz artışları yerine faiz indirimlerine giden FED’in, bu defa da corona virüsü endişeleriyle olağanüstü faiz indirimine gitmesi, faizlerin yüzde 0-0,25 seviyelerine çekilmesi ve yeni bir parasal genişleme sinyali, Türkiye gibi yüksek döviz borcu olan ve yurt dışından gelecek sıcak para akımlarına bağımlı ekonomiler için ilk bakışta olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

FED’in faiz indirimleri ve parasal genişlemeye gitmesi, ilk bakışta olumlu gibi görünse de, tablo bu kadar basit değil. Küresel resesyon endişeleri ve corona virüsü paniğiyle, tüm dünyada yatırımcılar riskli varlıklardan “güvenli limanlara” doğru kaçıyor. Sonuç olarak, Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, 2020’nin Ocak-Şubat döneminde yabancılar, hisse senedi ve tahvil piyasasından nette 3,4 milyar dolarlık çıkışa imza attı.Son yıllarda zaten azalmakta olan ve 2019’da nette (yabancıların Türkiye’deki yatırımları eksi Türklerin yurt dışı yatırımları) 5,5 milyar dolara gerileyen Türkiye’ye doğrudan yabancı yatırımlar, küresel piyasaların alt üst olduğu bir dönemde daha da azalabilece gibi görünmektedir.Geçen yıl 4,8 milyar dolar olan yabancıların Türkiye’deki gayrimenkul alımları da, petrol fiyatlarındaki büyük düşüşün Orta Doğu ülkelerinde geliri azaltmasından olumsuz etkilenebilir.

Ülkemizin Turizm ve İhracat açısından Corona virüsün etkisinin olumsuz olacağını bekliyoruz.Corona salgınından dünyada en çok etkilenen sektörlerin başında gelen turizm, Türkiye için hayati önemde. Nitekim, 2019’da Türkiye, turizmden 30 milyar dolar gelir elde etti ve kriz yılında çok önemli bir gelir kalemi oluşturdu.Turizmdeki düşüş, dünyada en çok noktaya uçuşu bulunan hava yolu şirketi Türk Hava Yolları (THY) açısından da olumsuz gelişme.Küresel ekonomide corona kaynaklı yavaşlaması da Türkiye’nin ihracatını olumsuz etkilemesi bekleniyor.Petrol fiyatlarındaki düşüş, Türkiye’nin 2019’da 18 milyar dolar olan yurt dışı müteahhitlik hizmetlerini de etkileyebilir. Çünkü, yurt dışından en çok müteahhitlik ihalesi alınan ülkeler, Rusya, Katar ve Kuveyt gibi petrol ve doğalgaz gibi enerji ihracatına bağımlı ülkeler olduğundan bizim açımızdan risk teşki,l etmektedir.

Bu tip panik havası esen durumlarda gelişmekte olan ekonomilere sahip ülkelerin para birimlerinde satışlar yaşanılması kaçınılmazdır.Türkiye açısından bir diğer riskin Avrupa'nın bu süreçte resesyona girmesi ve sonucundan da ihracatın oldukça olumsuz etkilenme olasılığını da unutmamak gerekir.Çünkü ihracatımızın en büyük pazarı hepimizin malumu Avrupa kıtası ülkeleridir.

Netice itibarıyle Corana öngörülemeyen birçok değişkeni içinde barındıran çok bilinmeyenli bir denklemdir. Sakin kalıp ama tedbiri kesinlikle elden bırakmadan hepimiz  aklı selim ile kendi süreçlerimizi yönetmeliyiz.

Yorumlar (0)
banner378
30°
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Antalyaspor 29 37
10. Gaziantep FK 29 35
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 29 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 30 57
2. Erzurum BB 30 53
3. Adana Demirspor 30 51
4. Bursaspor 30 49
5. Akhisar Bld.Spor 30 48
6. Altay 30 47
7. Fatih Karagümrük 30 47
8. Giresunspor 30 44
9. Keçiörengücü 30 41
10. Ümraniye 30 41
11. Menemen Belediyespor 30 39
12. Balıkesirspor 30 35
13. İstanbulspor 30 34
14. Altınordu 30 32
15. Boluspor 30 27
16. Osmanlıspor 30 24
17. Adanaspor 30 20
18. Eskişehirspor 30 12
Takımlar O P
1. Liverpool 31 86
2. Man City 31 63
3. Leicester City 31 55
4. Chelsea 31 54
5. Wolverhampton 32 52
6. M. United 31 49
7. Tottenham 31 45
8. Burnley 32 45
9. Sheffield United 31 44
10. Arsenal 31 43
11. Crystal Palace 32 42
12. Everton 31 41
13. Southampton 32 40
14. Newcastle 31 39
15. Brighton 31 33
16. Watford 32 28
17. West Ham 31 27
18. Bournemouth 31 27
19. Aston Villa 32 27
20. Norwich City 31 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 71
2. Barcelona 32 69
3. Atletico Madrid 32 58
4. Sevilla 32 54
5. Villarreal 32 51
6. Getafe 31 49
7. Real Sociedad 31 47
8. Valencia 32 46
9. Athletic Bilbao 32 45
10. Granada 32 43
11. Osasuna 32 41
12. Levante 32 41
13. Real Betis 32 37
14. Real Valladolid 32 35
15. Eibar 32 35
16. Deportivo Alaves 32 35
17. Celta de Vigo 32 34
18. Mallorca 32 26
19. Leganés 32 25
20. Espanyol 32 24
Namaz Vakti 02 Temmuz 2020
İmsak 03:30
Güneş 05:29
Öğle 13:13
İkindi 17:13
Akşam 20:47
Yatsı 22:37