banner363

banner380

banner396

banner389

banner403

banner420

Hititçe kelimeler günümüzde de kullanılıyor

- O, Türkiye’de Hititçe okuyabilen ve yazabilen sayılı insanlar arasında - ÇÜ Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rukiye Akdoğan: - “Dilin söz varlığından çıkmasına rağmen halk arasında yaşıyor olması toplumun hafızasının güçlü olduğunu gösteriyor” - “Kaka, kaki veya gaga kelimeleri “diş” anlamındadır, derleme sözlüğünde de kak kelimesi “diş, dilim, parça” anlamına geliyor”

Bilim ve Teknoloji 23.11.2020, 10:07
26
Hititçe kelimeler günümüzde de kullanılıyor

Türkiye’de Hititçe okuyabilen ve yazabilen sayılı insanlar arasında bulunan Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rukiye Akdoğan, Milattan Önce kullanılan bazı Hititçe kelimelerin anlamlarıyla birlikte değişmeden günümüzde de kullanıldığını söyledi.


Uzun yıllar Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde Hitit Tarihi üzerinde çalışan ÇÜ Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rukiye Akdoğan, bazı Hititçe kelimelerin günümüzde de kullanıldığını belirledi. Bunun üzerine bir araştırma yapan Akdoğan, Arkeolog Özcan Şimşek ile birlikte “Hititçe ile Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü’ndeki Benzer Kelimeler Üzerine” isimli bir makale yayınladı.


2019 yılında Kubaba Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih Dergisi’nde yayınlanan 26 sayfalık makalede, milattan 2 bin yıl önce kullanılan bazı Hititçe kelimelerin günümüzdeki anlamlarına ve hangi yörelerde kullanıldığına değindi.
Prof. Dr. Rukiye Akdoğan, yeni kelimeleri arama çalışmalarının devam ettiğini belirterek, “Yazının icadıyla kayıt altına alınan ve gelecek nesillere aktarılan kelimelerin bazılarının dilin söz varlığından çıkmasına rağmen halk arasında yaşıyor olması toplumun hafızasının da güçlü olduğunu gösteriyor. Milattan 2 bin yıl önce Anadolu’da konuşulan bazı kelimeler sözlü kültürle kuşaktan kuşağa aktarılması suretiyle insanların dağarcığında kalmıştır ve bu kelimelere günümüz sözlüklerinde değil de halk ağzında rastlamak mümkündür. Türk Dil Kurumu tarafından 12 cilt olarak yayınlanmış Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü ile Hititçede kullanılan kelimeleri karşılaştırdığımızda birçok kelimenin halen kullanılmakta olduğunu tespit ettik. Böylelikle Hititlerden itibaren devam eden kültür birikimi sekteye uğramadan günümüze kadar ulaşmıştır” diye konuştu.


“150-200 kelimenin yayın aşaması devam ediyor”
Şu ana kadar 60 kelime bulduklarını, 200’e kadar yakın kelimenin de yayın aşamasının devam ettiğini belirten Akdoğan, “Bu çalışmayı Derleme Sözlüğünde Hititçe ile benzer kelimeler bulabilir miyiz diye başlamıştık. Başladığımızda çok fazla benzeyen kelimeler bulduk. Şimdilik sayısı 60 tane kadar olan bulduğumuz kelimeleri Kubaba, Arkeoloji, Sanat Tarihi, Tarih Dergisi’nde yayınladık. Ayrıca 150-200 tane daha kelime bulduk, onların yayın aşaması ise devam ediyor” ifadelerini kullandı.



“Birçok kelime halen kullanılıyor”
Kelimelerden örnekler veren ÇÜ fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rukiye Akdoğan, daha sonra şunları söyledi:
“Hititçe’de kaka, kaki veya gaga kelimeleri “diş” anlamındadır, derleme sözlüğünde de kak kelimesi “diş, dilim, parça” anlamına geliyor. Bu kelimeler, Bursa, Sakarya, Düzce, Bolu, Kastamonu, Çankırı ve Konya’da derlenmiştir. Halen de kullanılmaktadır. Hititçe’de kiruşa kelimesi “bir çeşit pırasa” anlamındadır, derleme sözlüğünde kiriş kelimesi “pırasa, taşlar arasında biten bir ot” şeklinde karşımıza çıkıyor. Yine derleme sözlüğünde kiriç veya çiriş şeklinde karşımıza çıkan kelimelerin anlamı “dağ pırasası”dır ve Hititçe’deki anlamıyla aynı olduğu görülmektedir. Bu kelime de Düzce, Bolu, Malatya, Sivas ve Muğla’da derlenmiştir.”

Yorumlar (0)
banner429
banner422
-1°
hafif kar yağışlı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12